Đề xuất phí OPT 70000 USD: Từ biện pháp kỹ thuật thành cú sốc chiến lược
Đề xuất phí OPT 70000 USD là quy định mới từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ yêu cầu các trường cao đẳng, đại học trả một khoản phí rất lớn cho mỗi sinh viên quốc tế được giới thiệu tham gia chương trình Đào tạo Thực hành Tùy chọn, chương trình cho phép sinh viên diện visa F-1 làm việc tạm thời trong lĩnh vực liên quan đến chuyên ngành tại Mỹ trong hoặc sau thời gian học, qua đó tác động trực tiếp đến cơ hội làm việc sau tốt nghiệp, ngân sách của các cơ sở giáo dục và sức hấp dẫn của môi trường du học đối với nhân tài toàn cầu. Điểm cần nhấn mạnh là người phải trả phí trên danh nghĩa là các trường, không phải du học sinh Mỹ. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ thực tế, việc đánh vào ngân sách trường với một khoản chi khổng lồ cho mỗi hồ sơ chương trình làm việc quốc tế đồng nghĩa cánh cửa OPT – vốn là cầu nối giữa học thuật và thị trường lao động, giữa visa làm việc Mỹ và cơ hội định hình sự nghiệp dài hạn – đang bị thu hẹp rõ rệt. Theo quy định của OPT hiện hành, sinh viên diện F-1 chỉ được tham gia nếu được viên chức nhà trường giới thiệu trước khi xin giấy phép làm việc từ cơ quan di trú; sinh viên thường được phép làm việc một năm sau tốt nghiệp và nhóm ngành STEM có thể kéo dài thêm hai năm. Khi chi phí cho mỗi hồ sơ bị đẩy lên mức “không tưởng”, chính các trường sẽ phải quyết định ai thực sự xứng đáng được đi qua cây cầu này – và rất có thể họ sẽ giới thiệu ít hơn, kỹ hơn, và thiên về những trường hợp đem lại lợi ích tài chính lẫn thương hiệu cao nhất.
Vì sao đề xuất xuất hiện lúc này: Từ lo ngại lao động giá rẻ đến cuộc chiến visa
Đề xuất phí OPT 70000 USD không xuất hiện trong khoảng trống chính sách; nó là bước tiếp theo trong chuỗi nỗ lực siết nhập cư và thay đổi cách Mỹ sử dụng sinh viên quốc tế làm nguồn lao động. Trước đó, chính quyền đã tìm cách hạn chế thời hạn lưu trú của visa F-1 xuống tối đa bốn năm, nhưng bị tòa án liên bang chặn lại vì thiếu lập luận rõ ràng về hiệu quả an ninh. Trong bối cảnh đó, việc đánh vào chương trình làm việc quốc tế OPT được giải thích là để giảm dòng “lao động giá rẻ”, hạn chế gian lận, lạm dụng và bảo vệ người lao động trong nước. Cơ quan quản lý cho rằng cùng với sự mở rộng nhanh chóng của OPT, một số trường, viên chức, nhà tuyển dụng và sinh viên F-1 đã lợi dụng kẽ hở pháp lý, bao gồm mô hình “trả tiền để được ở lại” và những địa điểm làm việc mờ ám. Nếu nhìn thiện chí, đây là nỗ lực siết lại kỷ luật hệ thống visa làm việc Mỹ. Nhưng nhìn từ góc độ chiến lược nhân tài, việc xem OPT như nguồn cung lao động giá rẻ và thiết kế một cấu trúc phí có thể làm tê liệt chương trình cho thấy sự dịch chuyển sâu sắc: Mỹ đang chấp nhận đánh đổi sức hút với nhân lực toàn cầu để đổi lấy hình ảnh “cứng rắn” trong chính sách nhập cư.
Du học sinh Mỹ và ngân sách trường: Ai phải trả giá cho mức phí khổng lồ?
Trên giấy tờ, phí OPT 70000 USD đánh vào các trường chứ không trực tiếp vào túi du học sinh Mỹ. Nhưng trong thực tế, không cơ sở giáo dục nào có thể gánh một khoản chi khổng lồ cho hàng trăm hồ sơ mỗi năm mà không điều chỉnh mạnh chiến lược tuyển sinh, hỗ trợ tài chính và hợp tác doanh nghiệp. Hơn 294.000 sinh viên nước ngoài đã tham gia OPT trong năm học 2024–2025. Nếu phí này thành hiện thực, quy mô chương trình sẽ co lại; luật sư di trú Steven Brown đã cảnh báo rằng mức phí cao có thể khiến nhiều trường không muốn trả, qua đó làm OPT đình trệ mà không cần bị bãi bỏ trên danh nghĩa. Giới giáo dục đã nhìn thấy xu hướng đảo chiều: số sinh viên quốc tế mới đến Mỹ mùa thu năm trước giảm 17%, một số trường ghi nhận mức giảm tới 30–40%. Khi cơ hội được tham gia chương trình làm việc quốc tế sau tốt nghiệp – một yếu tố quyết định trong lựa chọn điểm đến du học – trở nên mong manh, du học sinh sẽ chuyển hướng sang những nước có chính sách visa làm việc dễ dự đoán hơn và ít rủi ro hơn. Theo một nhận định bằng văn bản, việc khiến sinh viên quốc tế rời khỏi Mỹ cùng với tài năng, góc nhìn và khát vọng của họ sẽ gây tổn hại cho đổi mới sáng tạo, tăng trưởng kinh tế và phát triển lực lượng lao động.
Nguy cơ tụt hậu trong cuộc đua nhân tài toàn cầu
OPT từ lâu là một trong những lý do quan trọng khiến sinh viên quốc tế chọn Mỹ: vừa là nhịp cầu từ bằng cấp sang việc làm, vừa là lời hứa về khả năng tham gia sâu hơn vào nền kinh tế tri thức. Khi chương trình này bị bao phủ bởi phí OPT 70000 USD và thêm nhiều rào cản thủ tục, Mỹ đang tự bẻ cong lợi thế cạnh tranh của mình. Các lĩnh vực STEM vốn đã thiếu nhân lực, và sinh viên quốc tế là nguồn bổ sung quý giá để lấp khoảng trống này. Một cơ cấu phí khiến các trường chùn tay giới thiệu sinh viên tham gia OPT sẽ làm suy yếu chuỗi cung ứng nhân lực trình độ cao – từ phòng thí nghiệm đại học đến các công ty công nghệ. Tác động không chỉ dừng ở nhà tuyển dụng; nó còn đánh vào thương hiệu giáo dục đại học Mỹ. Khi bất định chính sách kéo dài, du học sinh tài năng sẽ đọc thông điệp rất rõ: an ninh và bảo hộ lao động nội địa đang được ưu tiên hơn khả năng thu hút và giữ chân nhân tài quốc tế. Trong thế giới nơi các cường quốc cạnh tranh bằng visa làm việc mở rộng, lộ trình cư trú rõ ràng và chương trình thực tập sau tốt nghiệp, lựa chọn siết chặt OPT là một bước đi có nguy cơ đẩy Mỹ xuống dưới nhóm dẫn đầu.
Điều gì tiếp theo: Cửa sổ 60 ngày và lựa chọn của cả hệ thống
Đề xuất phí OPT 70000 USD chưa có hiệu lực; nó đang bước vào giai đoạn lấy ý kiến công chúng trong 60 ngày trước khi cơ quan chức năng có thể ban hành chính thức. Đây là khoảng thời gian quyết định để các trường, hiệp hội giáo dục và doanh nghiệp lên tiếng về những hậu quả dài hạn đối với du học sinh Mỹ, ngân sách nhà trường và sức cạnh tranh nhân tài của quốc gia. Các tổ chức giáo dục đại học và hiệp hội doanh nghiệp hoàn toàn có thể khởi kiện, kéo dài hoặc ngăn chặn việc triển khai đề xuất. Khi một số nỗ lực siết visa F-1 từng bị tòa án liên bang chặn lại, không thể loại trừ khả năng kịch bản tương tự xảy ra với OPT nếu cộng đồng chính sách chứng minh được rằng lợi ích an ninh được nói tới không tương xứng với thiệt hại kinh tế và khoa học. Về phần mình, sinh viên quốc tế cần chủ động theo dõi diễn biến, trao đổi với cố vấn quốc tế tại trường và chuẩn bị các phương án nghề nghiệp ở nhiều thị trường khác nhau, thay vì đặt toàn bộ kỳ vọng vào visa làm việc Mỹ gắn với OPT. Dù kịch bản nào xảy ra, cuộc tranh luận hiện nay đã gửi một thông điệp rõ ràng: tương lai du học và chương trình làm việc quốc tế không còn là quyền lợi hiển nhiên, mà là chiến trường chính sách nơi mỗi quyết định đều mang theo cái giá dài hạn.
