Tọa đàm doanh nghiệp Ottawa: một cuộc gặp để định hình hợp tác chiến lược
Tọa đàm doanh nghiệp cấp cao Việt Nam-Canada tại Ottawa là cuộc gặp giữa lãnh đạo chính trị và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, nhằm thảo luận định hướng hợp tác kinh tế toàn diện, chuyển quan hệ từ trao đổi thương mại năng động sang đầu tư chiến lược gắn với chuỗi giá trị, với mục tiêu mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân đôi bên. Sự kiện này nổi bật không chỉ vì tính nghi thức, mà vì nó cho thấy rõ một bước chuyển trong cách hai bên nhìn nhận Việt Nam Canada hợp tác: từ “bạn hàng” sang “đối tác phát triển”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và phát biểu, cùng Bộ trưởng Thương mại quốc tế, Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada Maninder Sidhu và đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp hai nước. Việc lãnh đạo cao nhất của Việt Nam hiện diện tại một tọa đàm doanh nghiệp Ottawa gửi đi thông điệp rõ ràng: kinh tế và đầu tư đang nằm ở tâm điểm của quan hệ song phương.
Quan hệ kinh tế Việt Nam-Canada: từ nền tảng tốt đến yêu cầu "bước nhảy" về đầu tư
Phát biểu tại tọa đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh quan hệ kinh tế Việt Nam Canada "đã có một nền tảng tốt" và hai bên "hoàn toàn có thể" đưa quan hệ này sang giai đoạn phát triển mới, sâu sắc hơn về đầu tư, gắn kết hơn về chuỗi giá trị và thực chất hơn về kết quả. Đây là điểm cốt lõi: thương mại song phương đã năng động, nhưng đầu tư chiến lược hai nước chưa tương xứng với tiềm năng. Theo các ý kiến tại tọa đàm, quan hệ Việt Nam Canada hợp tác về kinh tế đã đến ngưỡng cần một bước nhảy mới – không chỉ tăng số dự án, mà nâng cả chất lượng, hàm lượng công nghệ và mức độ liên kết với doanh nghiệp địa phương. Khi lãnh đạo hai bên cùng thừa nhận yêu cầu này, thông điệp gửi đến cộng đồng doanh nghiệp là rõ ràng: đã đến lúc dịch chuyển trọng tâm từ giao dịch ngắn hạn sang các dòng vốn dài hạn và chuỗi sản xuất chung.
Ba ưu tiên hợp tác: từ thương mại mạnh sang đầu tư chiến lược gắn chuỗi giá trị
Điểm nhấn chính của tọa đàm doanh nghiệp Ottawa nằm ở định hướng chuyển dịch quan hệ từ thương mại sang đầu tư chiến lược hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị cộng đồng doanh nghiệp hai nước tập trung vào các hướng lớn, trong đó "cần chuyển từ quan hệ thương mại mạnh sang quan hệ đầu tư mạnh hơn, trước hết bằng việc kết nối nguồn vốn dài hạn của Canada với các dự án chất lượng tại Việt Nam". Về phía Canada, Bộ trưởng Maninder Sidhu khẳng định các thỏa thuận đã ký và hoạt động phối hợp giữa doanh nghiệp hai nước đã tạo ra "mối quan hệ vững chắc về thương mại và đầu tư", là nền tảng để mở rộng thêm cơ hội hợp tác. Nếu cộng đồng doanh nghiệp hưởng ứng, những dòng vốn dài hạn từ Canada, đi cùng công nghệ, phương thức quản trị và nhân lực chất lượng cao, có thể tạo ra những cấu trúc liên kết mới trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Lĩnh vực trọng tâm: tài chính, năng lượng sạch và công nghệ cao
Sự kiện lần này không dừng ở những khẩu hiệu chung chung; các hiệp hội và doanh nghiệp hai nước đã vào việc với những ngành cụ thể: tài chính, năng lượng, hạ tầng, giao thông và công nghệ cao. Đây đều là các lĩnh vực nằm ở phần "xương sống" của phát triển dài hạn, nơi đầu tư chiến lược hai nước có thể tạo ra ảnh hưởng lan tỏa lớn hơn thương mại thuần túy. Bộ trưởng Maninder Sidhu nhấn mạnh Canada có nhiều tiềm năng về năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, và các công ty Canada đã thiết lập quan hệ lâu dài với Việt Nam, mong muốn tiếp tục kết nối Việt Nam với thị trường quốc tế. Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam đến Canada để đầu tư cho thấy dòng chảy đang dần hai chiều; nếu biết tận dụng công nghệ cao để nâng hiệu quả sản xuất, quan hệ kinh tế Việt Nam-Canada sẽ dịch chuyển từ mua – bán sang cùng sáng tạo giá trị mới.
Ai hưởng lợi từ bước ngoặt này và điều gì cần làm tiếp theo?
Điểm khác biệt của tọa đàm doanh nghiệp Ottawa là sự thẳng thắn nhìn vào câu hỏi: ai sẽ là người hưởng lợi nếu hai bên thực sự đi đến hợp tác chiến lược? Câu trả lời được nêu ngay tại sự kiện: "còn nhiều dư địa để phát triển và rất có lợi cho cả hai bên, phục vụ lợi ích của cộng đồng doanh nghiệp và người dân hai nước". Đây là lời nhắc quan trọng, rằng Việt Nam Canada hợp tác không phải câu chuyện chỉ dành cho báo cáo ngoại giao, mà gắn trực tiếp với việc tạo thêm việc làm, nâng thu nhập và mở rộng không gian kinh doanh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, để những định hướng này không dừng lại trên diễn đàn, cả hai phía cần đi tiếp bằng những bước thực chất: thiết kế các mô hình hợp tác cụ thể, chia sẻ rủi ro công bằng, và cam kết cùng nhau xây dựng chuỗi giá trị mới gắn kết Việt Nam-ASEAN với Canada, Bắc Mỹ và các nguồn lực toàn cầu về vốn, công nghệ, tri thức và tiêu chuẩn cao.
