Cầu Nguyễn Trãi Hải Phòng: Định nghĩa một trục kết nối mới vượt sông Cấm
Cầu Nguyễn Trãi Hải Phòng là một công trình cầu dây văng vượt sông Cấm, dài gần 1,5 km, được thiết kế với hai trụ tháp cao 111 m mang hình hai cánh buồm, nhằm tạo ra một trục giao thông cấp đặc biệt kết nối vùng lõi đô thị với các khu công nghiệp và không gian phát triển mới của thành phố cảng. Cây cầu được khởi công xây dựng từ tháng 12/2024 và chính thức thi công từ tháng 1/2025, hiện đã bước vào giai đoạn triển khai những hạng mục quan trọng của cầu chính. Điều đáng chú ý là đây không phải một dự án giao thông đơn lẻ; nó được đặt trong chiến lược mở rộng mạng lưới hạ tầng giao thông Hải Phòng, vốn đã xây thêm hơn 100 cây cầu trong giai đoạn 2020-2025 để thúc đẩy công nghiệp, thương mại, logistics và đô thị phát triển. Nhìn ở góc độ này, cầu Nguyễn Trãi là lời khẳng định rằng thành phố đang chọn hạ tầng làm nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ xử lý ùn tắc trước mắt.
Thiết kế biểu tượng và kỹ thuật: Hai cánh buồm thép 7.000 tấn
Điểm khiến cầu Nguyễn Trãi vượt sông Cấm khác biệt là tham vọng vừa mang chức năng giao thông, vừa trở thành biểu tượng mới của đô thị cảng. Theo thiết kế, tổng chiều dài cầu là 1.476,4 m, trong đó phần cầu chính dài 550,6 m theo dạng dây văng, với nhịp giữa 300 m – lớn nhất trong số các cây cầu trên địa bàn Hải Phòng. Hai trụ tháp cao 111 m được tạo hình như hai cánh buồm vươn khơi, tương đương một tòa nhà khoảng 35-40 tầng, thể hiện khát vọng "vươn ra biển lớn" của thành phố. Đằng sau hình ảnh lãng mạn đó là bài toán kỹ thuật nặng ký: liên danh nhà thầu đã nhập khẩu hơn 7.000 tấn thép từ Nhật Bản để gia công, chế tạo trụ tháp cầu, gồm 5.064,6 tấn thép loại 1 và 1.980 tấn thép loại 2. Theo kế hoạch, từ tháng 9, kết cấu thép sẽ bắt đầu được lắp đặt tại trụ T11, sau đó khoảng một tháng triển khai tại trụ T12. Cách đầu tư mạnh tay vào kết cấu vĩnh cửu cho thấy quan điểm rõ ràng: cầu Nguyễn Trãi không chỉ để đi lại mà phải sống cùng thành phố trong nhiều thập kỷ.
Tác động kinh tế: Dự án 6.235 tỷ đồng mở lối cho hàng hóa và dòng vốn
Trong bức tranh hạ tầng giao thông Hải Phòng, dự án 6.235 tỷ đồng cho cầu Nguyễn Trãi là một mắt xích có tính quyết định. Cầu chính rộng 26,5 m, cầu dẫn rộng 23,5 m, gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp, với vận tốc thiết kế 80 km/h trên cầu chính. Những con số kỹ thuật này thực chất chuyển hóa thành lợi thế kinh tế: khi hoàn thành, cầu sẽ tạo ra trục kết nối liên thông giữa các khu công nghiệp quan trọng như VSIP-Hải Phòng, Phà Rừng, Minh Đức và Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải. Theo một mô tả đáng chú ý, công trình "rút ngắn cự ly di chuyển, vận chuyển hàng hóa từ Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi cũng như Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng, đường ô tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, quốc lộ 10, quốc lộ 18…". Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, mà còn mở thêm dư địa phát triển mới, tăng khả năng kết nối liên vùng để cùng bứt phá. Nếu Hải Phòng muốn nâng vai trò trung tâm logistics, thì những tuyến như cầu Nguyễn Trãi chính là hạ tầng cứng của lợi thế cạnh tranh.
Vai trò trong chiến lược cầu đường: Từ giải tỏa ách tắc đến tái cấu trúc không gian
Cầu Nguyễn Trãi sẽ là cây cầu thứ 6 vượt sông Cấm, sau Bính, Kiền, Hoàng Văn Thụ, Bạch Đằng và Máy Chai, nhưng vai trò của nó không dừng lại ở việc "thêm một cầu" vào danh sách. Với tổng chiều dài gần 1,5 km, phần cầu dẫn phía Thủy Nguyên dài 459 m và phía Ngô Quyền dài 466,8 m, công trình tạo nên một trục giao thông mới xuyên qua sông Cấm. Trong vài năm gần đây, Hải Phòng đã xây dựng hơn 100 cây cầu với tổng mức đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng, cho thấy đô thị này dùng cầu đường như công cụ tái cấu trúc không gian phát triển. Những cầu Hoàng Văn Thụ, Rào hay Tân Vũ - Lạch Huyện đã chứng minh một xu hướng: mỗi cây cầu vừa giải quyết luồng giao thông, vừa mở ra hướng đô thị mới và hình ảnh nhận diện cho thành phố. Đặt cầu Nguyễn Trãi trong chuỗi đó, có thể thấy đây là bước đi tiếp theo để định hình lại sự cân bằng giữa vùng lõi cũ và các cực tăng trưởng phía bắc, đồng thời khẳng định tầm nhìn hạ tầng kết hợp thẩm mỹ.
Kết luận: Cây cầu mang tham vọng dài hạn hơn cả thời điểm khánh thành
Nhìn toàn cảnh, cầu Nguyễn Trãi Hải Phòng không chỉ là một dự án 6.235 tỷ đồng bắc qua sông Cấm mà là tuyên ngôn về cách thành phố đầu tư cho tương lai. Từ lựa chọn kết cấu dây văng, trụ tháp thép 7.000 tấn đến hình tượng hai cánh buồm cao ngang tòa nhà 40 tầng, công trình là sự kết hợp giữa kỹ thuật hiện đại và tham vọng biểu tượng đô thị. Quan trọng hơn, tuyến vượt sông Cấm này hứa hẹn rút ngắn hành trình của người dân, doanh nghiệp, tạo trục liên kết các khu công nghiệp và cửa ngõ giao thương, qua đó chuyển dòng hàng hóa, dòng vốn và cả dòng dân cư theo những hướng phát triển mới. Khi Hải Phòng tiếp tục mở rộng mạng lưới hạ tầng giao thông, cầu Nguyễn Trãi sẽ là phép thử cho việc liệu một cây cầu có thể cùng lúc giải quyết bài toán giao thông, nâng năng lực kinh tế và định hình bản sắc đô thị. Nếu đạt được cả ba, đây sẽ là một trong những công trình đánh dấu bước ngoặt của thành phố cảng trong nhiều thập kỷ tới.
