S-Career là gì và vì sao lại quan trọng với học sinh THPT?
Chương trình S-Career là một mô hình hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông, được thiết kế để giúp các em nhận diện năng lực, sở thích và hoàn cảnh gia đình, rồi đối chiếu với nhu cầu tuyển dụng thực tế nhằm có thêm cơ sở lựa chọn ngành học và nghề nghiệp phù hợp, thay vì quyết định cảm tính hoặc chạy theo trào lưu. Đây không phải hoạt động ngoại khóa mang tính phong trào, mà là một cách tiếp cận có cấu trúc, dùng bộ công cụ và biểu mẫu chuẩn hóa để học sinh tự phân tích bản thân, trao đổi với chuyên gia, từ đó hình thành định hướng sự nghiệp THPT rõ ràng và có thể hành động. Điểm đáng nói là S-Career được Shinhan Life Việt Nam phối hợp cùng Công ty Giáo dục Hướng nghiệp SIF Career triển khai liên tục ba mùa, cho thấy doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ này không xem hướng nghiệp cho học sinh như một chiến dịch truyền thông ngắn hạn, mà là phần trong cam kết phát triển bền vững và sứ mệnh “Doanh nghiệp vì cộng đồng” tại Việt Nam.
Ba mùa, 12 trường THPT và 1.600 học sinh: con số nói lên điều gì?
Sau 3 mùa triển khai, chương trình S-Career đã tiếp cận 12 trường THPT, tập trung hỗ trợ học sinh lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và nhu cầu thị trường lao động. Riêng mùa 3, hành trình bắt đầu từ tháng 4 tại Trường THPT Trần Văn Thời (Cà Mau), tiếp tục đến Trường THPT Chuyên Nguyễn Quang Diêu (Đồng Tháp) vào tháng 5, rồi khép lại tại Trường THPT Chuyên Trần Văn Giàu (tháng 9) và Trường THPT Tân An (tháng 10) ở Tây Ninh. Năm nay, chương trình được tổ chức tại 4 điểm trường ở các tỉnh Cà Mau, Đồng Tháp và Tây Ninh, hỗ trợ trực tiếp khoảng 1.600 học sinh trung học phổ thông cùng hơn 110 giáo viên. Đây là những con số đáng chú ý, bởi mỗi học sinh THPT được định hướng sự nghiệp sớm là một quyết định đại học, nghề nghiệp, thậm chí tài chính gia đình được giảm rủi ro. Khi một doanh nghiệp chủ động đi vào lớp học, không chỉ tài trợ mà còn mang chuyên gia, công cụ và thời gian đến với học sinh, đó là một dạng trách nhiệm xã hội có tác động dài hạn hơn nhiều so với những hoạt động mang tính sự kiện.
Cách S-Career gắn năng lực học sinh với nhu cầu thị trường lao động
Điểm mạnh nhất của chương trình S-Career nằm ở cách tiếp cận hướng nghiệp cho học sinh: bắt đầu từ bên trong, kết nối ra bên ngoài. Theo đơn vị tổ chức, chương trình hướng đến hỗ trợ học sinh nhận diện năng lực bản thân, đối chiếu sở thích và hoàn cảnh gia đình với nhu cầu tuyển dụng, từ đó có thêm cơ sở lựa chọn ngành học và nghề nghiệp. Nói thẳng, S-Career không khuyến khích các em mơ mộng trong khoảng trống, mà đặt câu hỏi: “Em giỏi gì, thích gì, gia đình em ra sao, và thị trường đang cần gì?”. Nội dung hướng nghiệp được triển khai thông qua các bộ công cụ và biểu mẫu chuẩn hóa, khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu, thảo luận và đưa ra quyết định thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều. Chính tính khoa học và thực tế của bộ công cụ này được giáo viên và học sinh đánh giá cao, vì nó hỗ trợ học sinh ra quyết định nghề nghiệp đủ thông tin, thay cho những buổi nói chuyện truyền cảm hứng nhưng thiếu dữ liệu. Đây là khác biệt quan trọng: hướng nghiệp phải đo được, ghi chép được, và có thể quay lại xem lại khi cần.
Từ lớp học đến nhà trường: vì sao giáo viên là “đòn bẩy” của S-Career?
Nếu chỉ dừng ở vài buổi chia sẻ, S-Career sẽ khó tạo ra thay đổi lâu dài. Đó là lý do chương trình không chỉ nhắm đến học sinh, mà còn chuyển giao bộ công cụ hướng nghiệp cho hơn 110 giáo viên, hỗ trợ nhà trường duy trì hoạt động tham vấn nghề nghiệp sau khi chương trình kết thúc. Khi giáo viên được trang bị phương pháp và tài liệu, định hướng sự nghiệp THPT không còn là việc “mỗi năm một buổi”, mà có thể trở thành quá trình đồng hành xuyên suốt. Các hoạt động được tổ chức trong không gian lớp học và hội trường với số lượng học sinh nhất định, nhằm khai thác tối đa tương tác hai chiều, tạo điều kiện cho học sinh thảo luận, phản biện cùng các chuyên gia từ SIF Career và nhân sự Shinhan Life có kinh nghiệm thực tiễn. Cách làm này đáng ủng hộ, vì nó biến hướng nghiệp thành cuộc đối thoại, chứ không phải bài giảng. Khi thầy cô được trao quyền và công cụ, nhà trường có thể tiếp tục đặt câu hỏi nghề nghiệp với học sinh, ngay cả khi chương trình S-Career đã đi qua.
Kết luận: S-Career cho thấy hướng nghiệp bài bản không còn là “xa xỉ”
Nhìn lại hành trình ba mùa, có thể nói chương trình S-Career đã bước đầu chứng minh một điều: hướng nghiệp cho học sinh không phải đặc quyền của các trường lớn ở đô thị, mà hoàn toàn có thể triển khai bài bản tại nhiều địa phương nếu có sự tham gia nghiêm túc của doanh nghiệp và đơn vị giáo dục. Khi một chương trình vừa chú trọng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực, vừa gắn với nhu cầu thị trường lao động, lại chuyển giao công cụ cho giáo viên để duy trì lâu dài, đó là mô hình đáng để các trường THPT khác tham khảo. Tất nhiên, S-Career chưa thể giải quyết mọi vấn đề của định hướng sự nghiệp THPT, nhưng nó đặt ra chuẩn mới: hướng nghiệp phải có dữ liệu, có công cụ, có người chịu trách nhiệm và có sự kết nối với thị trường. Nếu nhiều doanh nghiệp khác chọn cách đầu tư tương tự, thế hệ học sinh sẽ ít phải “chọn nhầm” nghề hơn, và xã hội cũng giảm lãng phí nguồn lực đào tạo. Đó là lợi ích vượt xa phạm vi một chương trình.
