Nghị quyết 23: Bước ngoặt trong nhìn nhận vai trò kiều bào
Nghị quyết 23 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài là văn kiện khẳng định cộng đồng 6,5 triệu kiều bào không chỉ là bộ phận máu thịt của dân tộc mà còn là nguồn lực chiến lược, đặt họ vào vị thế đồng hành và cùng kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia trong tiến trình phát triển đất nước hiện nay. Điểm cốt lõi khiến Nghị quyết 23 trở nên khác biệt là sự chuyển dịch từ tư duy “vận động kiều bào đóng góp” sang coi cộng đồng người Việt ở nước ngoài là chủ thể tham gia thiết kế và triển khai chính sách kiều bào. Điều này đặc biệt quan trọng với cộng đồng người Việt ở New Zealand, khoảng 15.000 người, đang hội nhập tốt, giữ bản sắc văn hóa và hướng về Tổ quốc. Khi họ được nhìn nhận như đối tác chiến lược, không phải đối tượng hỗ trợ thụ động, mọi cuộc huy động nguồn lực cho phát triển đất nước sẽ thực chất và lâu dài hơn.
Đoàn công tác Bộ Ngoại giao: Mang chính sách mới đến Auckland và Wellington
Việc Đoàn công tác Bộ Ngoại giao trực tiếp gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Auckland và Wellington cho thấy Nghị quyết 23 không dừng lại ở khẩu hiệu chính trị, mà đang được cụ thể hóa thành đối thoại và hướng dẫn thực thi ngay trong đời sống kiều bào. Tại các cuộc gặp có sự tham dự của Đại sứ Phan Minh Giang, đại diện nhiều thế hệ kiều bào, lãnh đạo hội đoàn và những cá nhân có uy tín trong cộng đồng người Việt tại New Zealand. Ở đây, không chỉ các nội dung mới của Nghị quyết 23 được phổ biến, mà bà con còn được cập nhật các nghị quyết chiến lược về đối ngoại, đổi mới mô hình phát triển, xây dựng quốc gia biển mạnh; đồng thời được giải đáp cụ thể về Luật Quốc tịch, Căn cước và thủ tục lãnh sự như cấp hộ chiếu, khai sinh, lý lịch tư pháp. Đây là cách Nhà nước dỡ bỏ rào cản thủ tục, tạo nền tảng pháp lý ổn định để kiều bào New Zealand yên tâm gắn bó và tham gia sâu hơn vào các chương trình phát triển đất nước.
Từ đối tượng vận động đến nguồn lực tri thức và cầu nối quốc tế
Điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết 23 là sự thừa nhận rõ ràng về sự trưởng thành của cộng đồng người Việt ở nước ngoài sau hơn 20 năm kể từ Nghị quyết 36, với lực lượng chuyên gia, trí thức, doanh nhân và người làm việc trong các lĩnh vực chuyên môn ngày càng phát triển. Trong bối cảnh đó, kiều bào New Zealand nổi lên như một nhóm có lợi thế đặc biệt về tri thức và kết nối quốc tế, nhờ môi trường giáo dục, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực tại nước sở tại. Quan điểm của chị Nguyễn Lam Giang – đại diện mạng lưới tri thức Việt Nam tại New Zealand – rất đáng chú ý: vai trò kiều bào không chỉ là “đóng góp về Việt Nam”, mà là tạo kết nối hai chiều giữa Việt Nam và nơi họ sinh sống. Đó có thể là hợp tác đào tạo, nghiên cứu, phát triển kỹ năng, đổi mới sáng tạo hoặc các dự án giải quyết vấn đề cụ thể của doanh nghiệp và xã hội. Khi chính sách kiều bào xem họ là người đồng thiết kế, đồng triển khai, sức bật của nguồn lực tri thức sẽ tăng lên rõ rệt.
Kiều bào New Zealand như cầu nối văn hóa – kinh tế song phương
Quan hệ Việt Nam – New Zealand đang bước vào giai đoạn ưu tiên hợp tác về giáo dục, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực, trong đó chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tới New Zealand là minh chứng rõ ràng cho xu hướng này. Trong bối cảnh đó, cộng đồng người Việt tại New Zealand có vị thế tự nhiên để trở thành cầu nối tin cậy giữa hai nền kinh tế và hai không gian văn hóa. Theo đánh giá của phía Việt Nam, kiều bào New Zealand không chỉ hội nhập tốt và có đóng góp tích cực cho đời sống kinh tế – xã hội sở tại, mà còn được mong muốn phát huy vai trò “đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, tiếp tục là cầu nối vững chắc cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước. Điều này đặt cộng đồng người Việt ở New Zealand vào vị trí trung tâm trong việc quảng bá hình ảnh Việt Nam, thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút kinh nghiệm quản trị biển tiên tiến nhằm phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.
Kỳ vọng vào những cơ chế cụ thể và trách nhiệm của cộng đồng
Điều mà nhiều trí thức kiều bào New Zealand kỳ vọng, như chia sẻ từ mạng lưới tri thức Việt Nam tại đây, không phải thêm những lời kêu gọi, mà là các mô hình hợp tác thực chất, có nhu cầu rõ ràng, đối tác phù hợp, cơ chế minh bạch và những con người đủ năng lực kết nối hai bên. Nghị quyết 23 với tinh thần chủ động tạo lập môi trường, cơ chế và điều kiện thuận lợi cho kiều bào tham gia sâu rộng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc chính là khung chính trị để điều đó trở thành hiện thực. Thời gian tới, Đảng và Nhà nước định hướng tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách thông thoáng, đột phá để kết nối, thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào, nhất là trí thức, chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học và thế hệ trẻ. Kỳ vọng càng lớn thì trách nhiệm của cộng đồng người Việt tại New Zealand càng rõ: tiếp tục xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh, giàu bản sắc, chủ động đề xuất sáng kiến, tham gia các chương trình hợp tác và biến tinh thần của Nghị quyết 23 thành những kết quả cụ thể cho phát triển đất nước.
