Từ gặp gỡ tại triển lãm đến hợp tác ngành
Hợp tác thủy sản Việt Brazil là quá trình kết nối hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan liên quan để đưa sản phẩm hai nước tiếp cận thị trường thuận lợi hơn, đồng thời xử lý yêu cầu kỹ thuật và thương mại. Đây là hướng đi thiết thực hơn việc chỉ dừng ở quảng bá sản phẩm.
Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh tại São Paulo, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) làm việc với Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) để tăng cường hợp tác thương mại và quảng bá hàng Việt, đặc biệt là cá rô phi. Hai bên cũng trao đổi về phát triển bền vững và những khó khăn khi nhập khẩu mặt hàng này vào Brazil.
Điểm đáng chú ý là VASEP ABRAPES bàn cả việc chia sẻ thông tin kỹ thuật, cải thiện liên lạc và phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp. Trao đổi rõ hơn về quy định pháp lý, an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu thị trường có thể giúp nhà xuất khẩu chuẩn bị đúng hơn, giảm rủi ro khi tìm đối tác và đưa hàng vào hệ thống phân phối. Đó là phần việc ít gây chú ý hơn gian hàng triển lãm, nhưng quyết định hợp tác có chuyển thành đơn hàng hay không.
PTA MERCOSUR là đòn bẩy, không phải lối tắt
Trong chuyến công tác tại São Paulo từ ngày 18 đến 22/10, Đại sứ Việt Nam Bùi Văn Nghị kêu gọi doanh nghiệp Brazil ủng hộ đàm phán Hiệp định Thương mại ưu đãi giữa Việt Nam và MERCOSUR. Lời kêu gọi nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, thúc đẩy trao đổi thương mại và tăng cường hợp tác đầu tư.
Đàm phán PTA MERCOSUR có ý nghĩa vì doanh nghiệp cần điều kiện tiếp cận thị trường rõ ràng hơn, nhưng một thỏa thuận chưa thể tự tạo ra mạng lưới phân phối hay bảo đảm sản phẩm phù hợp với người mua. Hai nước đã nâng quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào tháng 11/2024; trong bối cảnh hợp tác mở rộng, tiến trình PTA có thể tạo thêm động lực cho thương mại và đa dạng hóa nguồn cung.
Vì vậy, lời kêu gọi của Đại sứ nên được nhìn như một phần của chương trình làm việc rộng hơn: kết nối trực tiếp doanh nghiệp, phối hợp kỹ thuật và tạo thuận lợi cho thương mại. Nếu thiếu đối thoại với nhà nhập khẩu và cơ quan ngành hàng, lợi ích tiềm năng từ đàm phán sẽ khó chuyển thành cơ hội cụ thể cho nhà sản xuất.
Kết nối phân phối và đầu tư tạo dư địa tăng trưởng
Triển lãm quy tụ 14 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 9 thành viên VASEP. Đoàn tham gia để giới thiệu năng lực sản xuất, tìm đối tác, nắm bắt nhu cầu và mở rộng mạng lưới phân phối; đây là những bước quan trọng để hàng Việt hiện diện bền vững hơn thay vì chỉ được biết đến qua hoạt động xúc tiến.
Làm việc với Tập đoàn JBS, đoàn Việt Nam trao đổi khả năng đưa thêm thủy sản, thực phẩm và trái cây nhiệt đới chế biến như thanh long, nhãn, vải, chôm chôm vào hệ thống phân phối Brazil. VASEP cũng nhấn mạnh tiềm năng của sản phẩm chế biến sâu, hàng giá trị gia tăng và thực phẩm châu Á. Đây là cách tiếp cận hợp lý: tìm hiểu nhu cầu và yêu cầu kỹ thuật trước khi mở rộng danh mục.
Kết nối không chỉ giới hạn ở thủy sản. Tại cuộc gặp với 12 lãnh đạo doanh nghiệp Brazil, các bên trao đổi cơ hội trong nhiều lĩnh vực; doanh nghiệp Brazil bày tỏ quan tâm đến đầu tư, liên doanh và dự kiến cử đoàn sang Việt Nam đầu năm 2027 tìm hiểu thị trường. Thương mại Việt Brazil vì thế có thể hưởng lợi từ quan hệ doanh nghiệp rộng hơn, miễn là các cuộc gặp tiếp tục bằng hoạt động khảo sát, đối thoại kỹ thuật và hợp tác cụ thể.
Thước đo thành công là hàng hóa đến được người mua
Các hoạt động tại São Paulo cho thấy hiệp hội có thể đóng vai trò cầu nối quan trọng: cung cấp thông tin, mở kênh liên lạc và giúp doanh nghiệp nhận diện yêu cầu của thị trường. Với người tiêu dùng, kết quả thiết thực sẽ là thêm lựa chọn thủy sản và thực phẩm Việt Nam trong hệ thống phân phối; với nhà sản xuất, đó là cơ hội hiểu rõ hơn tiêu chuẩn, nhu cầu và đối tác trước khi quyết định mở rộng.
Nhưng triển vọng không nên bị nhầm với kết quả đã đạt được. Những thách thức về nhập khẩu cá rô phi, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định an toàn thực phẩm vẫn cần được xử lý; các cuộc gặp cũng cần chuyển thành trao đổi thường xuyên và kết nối trực tiếp giữa nhà cung cấp, nhà nhập khẩu, phân phối và bán lẻ. Đàm phán PTA có thể cải thiện nền tảng tiếp cận, còn khả năng bán được hàng sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thực tế.
VASEP và ABRAPES đã mở một kênh đối thoại có giá trị, còn lời kêu gọi ủng hộ PTA đặt ra hướng đi chính sách cho hợp tác rộng hơn. Bước tiếp theo phải là biến kết nối thành phân phối, đầu tư và giao dịch ổn định. Khi hiệp hội duy trì phối hợp và doanh nghiệp cùng tháo gỡ vướng mắc, hợp tác thủy sản hai chiều mới có cơ sở tăng trưởng lâu dài.
