Sách giáo khoa điện tử là gì và vì sao phụ huynh không thể đứng ngoài cuộc?
Sách giáo khoa điện tử là phiên bản số của sách giáo khoa giáo dục phổ thông, được cung cấp trên nền tảng trực tuyến chính thức, cho phép học sinh, giáo viên và phụ huynh truy cập, tra cứu và tải về miễn phí nội dung sách, tài liệu cập nhật, video giới thiệu và tài liệu tập huấn để hỗ trợ việc dạy và học một cách linh hoạt trong năm học mới. Từ năm học 2026-2027, bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sẽ được sử dụng thống nhất trên toàn quốc, đồng nghĩa việc hiểu rõ cách sử dụng sách giáo khoa điện tử 2026 không còn là lựa chọn tùy ý, mà là trách nhiệm thiết thực của mỗi gia đình. Nếu phụ huynh tiếp tục quen với việc tìm bản PDF trôi nổi, hoặc phó mặc hoàn toàn cho nhà trường, con sẽ phải học trên nền tài liệu thiếu cập nhật, thậm chí sai lệch so với chương trình mới. Chính phụ huynh cần xem mình là “người quản lý học liệu” trong gia đình: biết nền tảng sách điện tử chính thức, nắm thay đổi sách giáo khoa mới, chủ động chuẩn bị năm học mới thay vì chờ đến khi giáo viên nhắc.
Nền tảng sách điện tử chính thức: dùng đúng chỗ để tránh PDF lậu
Điểm tích cực nhất trong chuyển đổi lần này là phụ huynh không phải mò mẫm trên các nhóm mạng xã hội để tải sách giáo khoa điện tử 2026 nữa. Nhà xuất bản đã triển khai nền tảng Hành trang số tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn, nơi người dùng có thể tìm sách giáo khoa theo từng lớp và môn học. Cách sử dụng sách điện tử trên hệ thống này không phức tạp: truy cập website, tìm kiếm theo lớp, môn hoặc tên sách, chọn đối tượng sử dụng là học sinh hay giáo viên, sau đó mở hoặc tải tài liệu theo chức năng được cung cấp. Toàn bộ bản cập nhật PDF của những cuốn có chỉnh sửa nội dung cũng được truy cập miễn phí tại đây. Phụ huynh nên coi nền tảng này là “cổng duy nhất” cho sách giáo khoa, bởi việc sách giáo khoa được cung cấp miễn phí không đồng nghĩa mọi bản PDF chia sẻ trên Internet đều là bản chính thức. Đặc biệt, không nên tải và chia sẻ lại bản sao từ website, tài khoản mạng xã hội hoặc kho lưu trữ không xác định nguồn gốc, vì điều đó không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý mà còn có thể khiến con học sai nội dung.
11 đầu sách bắt buộc chỉnh sửa: phụ huynh phải để ý những môn nào
Sự thống nhất sách giáo khoa trên toàn quốc không chỉ là thay bộ sách, mà còn là đợt hiệu chỉnh nội dung tương đối sâu. Một số sách được cập nhật theo địa giới hành chính mới và số liệu kinh tế – xã hội, nên nếu phụ huynh vẫn giữ thói quen dùng sách cũ cho con, rất dễ dẫn tới học sai bản đồ, số liệu và cấu trúc hệ thống chính quyền. Danh mục 11 đầu sách có sự điều chỉnh bắt buộc bao gồm: Lịch sử và Địa lí các lớp 4, 5, 6, 7, 8, 9; Lịch sử 10; Chuyên đề học tập Lịch sử 10; Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10; Địa lí 12; Chuyên đề học tập Địa lí 12. Những phiên bản in cũ cùng tên đã in từ năm 2025 trở về trước sẽ dừng phát hành và nhà trường, phụ huynh được khuyến cáo không dùng làm tài liệu học tập chính thức cho năm học mới, dù vẫn có thể giữ làm tài liệu tham khảo. Đây là điểm mà cha mẹ cần ghi chú rõ trong danh sách chuẩn bị năm học mới: nếu con học các lớp có trong danh mục này, sách giấy phải là bản mới, còn bản điện tử nên tải từ nền tảng chính thức để bảo đảm đã cập nhật.
Giáo viên gấp rút tập huấn: tín hiệu để phụ huynh yên tâm nhưng không nên ỷ lại
Trong khi phụ huynh loay hoay với cách sử dụng sách điện tử, hệ thống trường học đang bước vào một giai đoạn tập huấn khá căng. Toàn quốc sẽ dùng một bộ sách thống nhất mang tên “Kết nối tri thức với cuộc sống” thay vì ba bộ sách như trước đây. Để bảo đảm chuyển đổi đồng bộ, từ đầu tháng 6, một chương trình tập huấn toàn quốc cho giáo viên và cán bộ quản lý được triển khai, kéo dài từ 1/6 đến 24/7, chia làm hai đợt với tám phiên tập huấn, bao phủ 152 đầu sách của tất cả các môn từ lớp 1 đến lớp 12. Mỗi ngày có nhiều phòng tập huấn trực tuyến hoạt động song song, kết nối hàng nghìn giáo viên với tác giả và biên tập viên sách. Đây là tín hiệu tốt: giáo viên không chỉ được giới thiệu cấu trúc sách, mà còn trao đổi trực tiếp để tháo gỡ khó khăn, cập nhật nội dung mới về kinh tế – pháp luật, địa giới hành chính… Tuy vậy, phụ huynh không nên ỷ lại rằng “thầy cô sẽ tự xử lý hết”, vì nếu ở nhà con vẫn học bằng sách cũ, hoặc dùng bản PDF không chính thức, mọi công sức thống nhất chương trình trong lớp sẽ bị phá vỡ.
Giai đoạn chuyển tiếp: dùng lại sách cũ thế nào cho hợp lý và tiết kiệm
Điểm đáng hoan nghênh là quá trình thay đổi sách không mang tính “xóa sạch – làm lại”, mà có giai đoạn chuyển tiếp giúp giảm gánh nặng tài chính cho gia đình. Toàn bộ sách giáo khoa và sách bài tập, bao gồm cả bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, đã in từ năm 2025 trở về trước đang có tại trường, thư viện, đơn vị phát hành hoặc gia đình học sinh vẫn tiếp tục được sử dụng và tái sử dụng bình thường trong năm học mới. Quy định này hướng tới thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và giúp cơ sở giáo dục, học sinh chủ động chuẩn bị năm học mới. Song song với đó là chính sách giảm giá thành áp dụng cho toàn bộ các khối lớp, với mức giá sách giáo khoa mới giảm bình quân 13,3% so với năm học trước. Tuy nhiên, phụ huynh cần nhớ ngoại lệ: 11 đầu sách đã nêu phải dùng bản mới, bản cũ chỉ nên giữ làm tài liệu tham khảo. Thực tế, cách hợp lý nhất là: tận dụng sách cũ cho các môn không chỉnh sửa, dùng sách giáo khoa điện tử 2026 trên nền tảng chính thức để xem những nội dung cập nhật, và chỉ mua mới khi con học những môn, lớp bắt buộc theo danh mục.
