Làn sóng du lịch sinh thái mới: Việt Nam chọn cuộc chơi lớn
Du lịch sinh thái Việt Nam hiện được hiểu là chiến lược phát triển các khu đô thị du lịch, quần thể nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí quy mô lớn, kết hợp bảo tồn thiên nhiên với dịch vụ cao cấp, nhằm thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn, kéo khách quốc tế và nâng cấp hạ tầng địa phương theo chuẩn cạnh tranh khu vực.
Điểm chung dễ thấy là Việt Nam không còn hài lòng với các khu nghỉ dưỡng nhỏ lẻ mà đang bước vào cuộc đua dự án resort lớn, có quy mô hàng trăm hecta và vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng. Khu đô thị du lịch sinh thái Thiên Cầm tại Hà Tĩnh có quy mô khoảng 180,12 ha với tổng vốn đầu tư 17.211 tỷ đồng, trong khi Quảng Trị chuẩn bị khởi công quần thể du lịch sinh thái núi U Bò - hồ Thác Chuối hơn 16.234 tỷ đồng, diện tích hơn 167 ha. Hai dự án này cho thấy tham vọng rõ ràng: nếu muốn cạnh tranh trong khu vực, Việt Nam phải có những điểm đến đủ tầm để đứng cùng nhóm dẫn đầu chứ không chỉ là điểm dừng chân giá rẻ.
Thiên Cầm: Khu đô thị du lịch sinh thái đặt cược vào tương lai Hà Tĩnh
Ở Hà Tĩnh, câu chuyện đầu tư du lịch không còn dừng ở vài khách sạn ven biển mà chuyển sang mô hình khu đô thị du lịch sinh thái tích hợp. Sở Tài chính Hà Tĩnh đang tìm nhà đầu tư cho dự án Khu đô thị du lịch sinh thái Thiên Cầm, cho thấy địa phương chủ động mở cửa cho dòng vốn lớn thay vì chờ đợi thụ động. Dự án có quy mô khoảng 180,12 ha với tổng vốn đầu tư 17.211 tỷ đồng – con số đủ để thay đổi diện mạo một vùng biển lâu nay còn khiêm tốn trên bản đồ du lịch cả nước.
Mô hình được định hình khá rõ: 2.372 căn nhà ở thương mại, 975 căn nhà ở xã hội, khách sạn 5 sao, khu quần thể du lịch nghỉ dưỡng, trung tâm hội nghị quốc tế và sân golf. Nói cách khác, Thiên Cầm không chỉ là bãi biển mà là một khu đô thị du lịch hoàn chỉnh, nơi du lịch sinh thái gắn với thương mại, dịch vụ và đời sống cư dân. Theo hồ sơ, dự án hướng đến mục tiêu hình thành một khu đô thị hiện đại, kết hợp hài hòa giữa du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và thương mại, dịch vụ, qua đó khai thác lợi thế của khu vực Thiên Cầm và mở ra cơ hội cho phát triển du lịch Hà Tĩnh. Thời hạn hoạt động 50 năm và kế hoạch khởi công quý I/2027, hoàn thành vào quý II/2030 cho thấy đây là cuộc chơi dài hơi, không dành cho nhà đầu tư ngắn hạn.
Núi U Bò - hồ Thác Chuối: Quảng Trị đặt cược vào một “Bà Nà Hills thứ 2”
Nếu Hà Tĩnh chọn mô hình khu đô thị du lịch, thì phát triển du lịch Quảng Trị lại đặt trọng tâm vào một quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí trên núi. Quảng Trị đang đẩy nhanh thủ tục để khởi công quần thể du lịch hơn 16.234 tỷ đồng, quy mô hơn 167 ha. Dự án núi U Bò - hồ Thác Chuối được định hướng thành tổ hợp du lịch, nghỉ dưỡng và giải trí cao cấp với biệt thự nghỉ dưỡng, khách sạn 3-5 sao, khu căn hộ lưu trú, công trình dịch vụ và phố thương mại.
Điểm nhấn chiến lược là hệ thống 5 tuyến cáp treo kết nối chân núi với nhà ga trung tâm, biến trải nghiệm di chuyển thành sản phẩm du lịch. Không phải ngẫu nhiên dự án được ví như “Bà Nà Hills thứ 2” và kỳ vọng đón khoảng 3 triệu lượt khách mỗi năm. Theo kế hoạch, dự án dự kiến khởi công ngày 30/10, thời hạn hoạt động 70 năm với tiến độ xây dựng và khai thác từ quý III/2026 đến quý II/2037. Việc lãnh đạo tỉnh yêu cầu hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết và báo cáo đánh giá tác động môi trường ngay trong tuần làm việc cho thấy Quảng Trị coi đây là dự án trụ cột để bứt phá trên bản đồ du lịch sinh thái Việt Nam.
Thủ tục, môi trường và bài toán chất lượng tăng trưởng
Đằng sau những con số ấn tượng là áp lực rất thực về thủ tục và môi trường. Tại buổi làm việc về các dự án của một tập đoàn lớn tại Quảng Trị, đại diện Sở Tài chính đã nêu rõ những khó khăn cần giải quyết để bảo đảm tiến độ triển khai các dự án du lịch, nghỉ dưỡng và khu đô thị. Danh mục ưu tiên áp dụng cơ chế đặc thù về vật liệu xây dựng chưa được ban hành, có thể ảnh hưởng đến quá trình triển khai, nên việc sớm hoàn tất các thủ tục liên quan được xem là yêu cầu cấp thiết. Đây là lời nhắc rằng nếu thủ tục không theo kịp, lợi thế du lịch sinh thái Việt Nam có thể bị bào mòn trước khi kịp phát huy.
Ở chiều ngược lại, các địa phương cũng đặt ra yêu cầu khá chặt với nhà đầu tư. Với Thiên Cầm, nhà đầu tư phải triển khai đúng mục tiêu, quy mô, tiến độ, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, xã hội và kết nối khu vực, tuân thủ quy hoạch, pháp luật về đầu tư, đất đai, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản và bảo vệ môi trường. Với núi U Bò - hồ Thác Chuối, việc đẩy nhanh các thủ tục đầu tư, quy hoạch và môi trường được xem là bước quan trọng để dự án tiến tới khởi công, từng bước hiện thực hóa định hướng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng quy mô lớn tại khu vực phía Tây tỉnh Quảng Trị. Câu hỏi không còn là có làm hay không, mà là làm thế nào để tăng trưởng du lịch không đánh đổi môi trường và chất lượng sống địa phương.
Cuộc đua khu vực: Việt Nam cần gì để không tụt lại?
Nhìn từ Thiên Cầm và núi U Bò - hồ Thác Chuối, có thể thấy du lịch sinh thái Việt Nam đang bước vào giai đoạn “siêu dự án” với vốn đầu tư lớn, thời hạn khai thác dài và tầm nhìn vượt khỏi phạm vi một khu nghỉ dưỡng đơn lẻ. Khu đô thị du lịch, quần thể resort gắn với cáp treo, sân golf, trung tâm hội nghị quốc tế… là những mảnh ghép cần thiết nếu Việt Nam muốn cạnh tranh với các điểm đến trong khu vực vốn đã đi trước nhiều năm về hạ tầng và thương hiệu.
Tuy vậy, quy mô không phải là tất cả. Lợi thế của Việt Nam nằm ở cảnh quan tự nhiên đa dạng và chi phí cạnh tranh, nhưng điểm yếu lại là chất lượng dịch vụ không đồng đều, hạ tầng kết nối còn hạn chế và nguy cơ “bê tông hóa” các vùng sinh thái. Hướng đi hợp lý là dùng các dự án resort lớn như Thiên Cầm và núi U Bò - hồ Thác Chuối làm hạt nhân, nhưng buộc phải gắn với chuẩn môi trường nghiêm ngặt, quy hoạch dài hạn và chia sẻ lợi ích rõ ràng với cộng đồng địa phương. Nếu làm được, những dự án hàng chục nghìn tỷ sẽ không chỉ là cuộc đua xây dựng, mà là bước nâng cấp vị thế của du lịch sinh thái Việt Nam trên bản đồ khu vực.
