Thông tư 85/2026: Cấm dạy thêm học thêm núp bóng giáo dục tăng cường
Thông tư 85/2026 là quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại cơ sở giáo dục phổ thông, nhằm tách bạch rõ ràng với dạy thêm học thêm và nghiêm cấm mọi hình thức lợi dụng hai hoạt động này để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi trái quy định. Điểm cốt lõi của Thông tư là thông điệp: dạy thêm học thêm cấm tuyệt đối nếu núp bóng hoạt động giáo dục tăng cường hoặc theo nhu cầu người học. Bộ GD&ĐT ban hành văn bản này ngày 30/9/2026, không phải để thêm một lớp thủ tục, mà để bịt hẳn những “lối đi tắt” lâu nay biến trường học thành nơi thu tiền và luyện thi trá hình. Thông tư cũng khẳng định cơ chế phân định: việc một hoạt động có bị coi là dạy thêm học thêm không phụ thuộc tên gọi, mà dựa trên mục tiêu, nội dung, thời gian, mức độ yêu cầu và cách tổ chức.
Giáo dục tăng cường: Miễn phí, không ép buộc và không phải lớp luyện thi
Hoạt động giáo dục tăng cường được thiết kế để bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng thực hành, trải nghiệm và vận dụng kiến thức theo mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông, tổ chức ngoài thời lượng chính khóa trong khung dạy học 2 buổi/ngày hoặc lộ trình 2 buổi/ngày. Nội dung phải là những kiến thức cơ bản, nền tảng, không làm phát sinh môn học mới, không tăng yêu cầu cần đạt và đặc biệt không được dạy trước, dạy lại chương trình, không ôn tập, luyện thi hay tổ chức như dạy thêm học thêm. Quan trọng hơn, đây là hoạt động miễn phí giáo dục: nhà trường không được thu tiền của người học, kinh phí do Nhà nước bảo đảm theo quy định pháp luật và bị cấm chuyển, tách nội dung thuộc trách nhiệm Nhà nước sang hoạt động theo nhu cầu người học để thu kinh phí. Việc tham gia hoàn toàn dựa trên tự nguyện của học sinh và cha mẹ hoặc người giám hộ; nhà trường không được ép buộc, vận động mang tính áp đặt, tạo áp lực hay dùng việc tham gia làm căn cứ đánh giá, thi đua, khen thưởng hoặc phân loại người học.
Hoạt động theo nhu cầu người học: Có thể thu phí nhưng không được trá hình dạy thêm
Khác với giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được tổ chức ngoài cả thời gian chính khóa lẫn giáo dục tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích và định hướng cá nhân của học sinh. Nội dung có thể mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu về văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, hướng nghiệp, khởi nghiệp, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, kỹ năng và các lĩnh vực phù hợp khác. Vì mang tính dịch vụ theo lựa chọn, hoạt động này được phép thu kinh phí tại các cơ sở công lập, nhưng phải theo danh mục, không vượt mức do UBND cấp tỉnh quyết định và đảm bảo thu chi công khai, minh bạch theo pháp luật. Tuy vậy, Thông tư 85/2026 nêu rõ ranh giới đỏ: nghiêm cấm chuyển nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc nội dung giáo dục tăng cường sang hoạt động nhu cầu người học để thu tiền, đồng thời cấm lợi dụng những lớp ngoại khóa này để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hay tổ chức dạy thêm học thêm trái quy định.
Nhà trường và phụ huynh phải làm gì để tránh dạy thêm trá hình?
Thông tư 85/2026 không chỉ cấm mà còn buộc các cơ sở giáo dục phải tăng trách nhiệm giải trình: mỗi năm học, trường phải xây dựng riêng kế hoạch hoạt động giáo dục tăng cường và kế hoạch hoạt động theo nhu cầu người học, công khai trước khi tổ chức để cơ quan quản lý và phụ huynh giám sát. Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng, nhân sự, điều kiện tổ chức, tài chính, an toàn và quyền lợi người học. Nói cách khác, hiệu trưởng không còn “vùng xám” để hợp thức hóa dạy thêm học thêm núp bóng hoạt động tăng cường. Phụ huynh vì thế cần chủ động yêu cầu nhà trường công khai kế hoạch, nội dung từng hoạt động và đối chiếu với nguyên tắc: giáo dục tăng cường phải miễn phí giáo dục, không luyện thi; hoạt động theo nhu cầu người học phải tự nguyện, không gây áp lực điểm số. Nếu thấy dấu hiệu dùng tên gọi đẹp để thu tiền hoặc ôn luyện chương trình, phụ huynh nên lên tiếng ngay với ban giám hiệu và cơ quan quản lý, thay vì chấp nhận như một khoản “phí ngầm” không tên.
Kết luận: Cửa hẹp cho dạy thêm học thêm trá hình, nhưng không tự khép lại
Với Thông tư 85/2026, Bộ GD&ĐT đã gửi đi thông điệp rõ ràng: dạy thêm học thêm cấm núp bóng hoạt động giáo dục tăng cường hay nhu cầu người học, đồng thời yêu cầu mọi chương trình tăng cường phải miễn phí, không ép buộc học sinh tham gia. Đây là bước tiến quan trọng để kéo trường học trở về chức năng giáo dục đúng nghĩa, thay vì trở thành nơi luyện thi và thu phí trá hình. Tuy nhiên, văn bản pháp lý chỉ là khung. Cửa cho dạy thêm trá hình đã bị siết lại, nhưng không tự khép nếu nhà trường, giáo viên và phụ huynh không cùng nhau giám sát và từ chối tham gia các hoạt động vi phạm. Khi phụ huynh tỉnh táo trước mọi “lớp tăng cường”, khi nhà trường tuân thủ nghiêm các nguyên tắc miễn phí, tự nguyện và không luyện thi, Thông tư 85 mới thực sự trở thành lá chắn hiệu quả cho học sinh và gia đình, thay vì chỉ là một văn bản nằm yên trong ngăn tủ.
