CAEXPO: điểm hẹn chiến lược cho khu công nghiệp Việt Nam
Đoàn xúc tiến thương mại Việt Nam tại CAEXPO là tập hợp các cơ quan nhà nước, khu công nghiệp và doanh nghiệp tham gia Hội chợ Thương mại Trung Quốc-ASEAN ở Nam Ninh nhằm kết nối đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng khu vực trên nền tảng các chương trình xúc tiến thương mại – đầu tư song phương được triển khai trong năm 2026.
Điểm đáng chú ý là Việt Nam không đi hội chợ chỉ để “bán gian hàng”, mà đang coi CAEXPO 2026 Trung Quốc như một sân chơi chiến lược để gắn kết khu công nghiệp Việt Nam với mạng lưới sản xuất và logistics khu vực. Bộ Công Thương giao Cục Xúc tiến thương mại tổ chức Đoàn xúc tiến đầu tư tại Trung Quốc nhân dịp hội chợ CAEXPO diễn ra tại Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Song song, các địa phương như Bắc Ninh cũng chủ động thành lập đoàn công tác để xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp. Cách tiếp cận này cho thấy Việt Nam muốn dùng một sự kiện thương mại thường niên như công cụ dài hạn để khóa chặt hợp tác đầu tư ASEAN, thay vì tham dự theo kiểu “đến hẹn lại lên”.
Từ Bắc Kinh, Hải Nam đến Nam Ninh: Việt Nam “đọc vị” chiến lược mới của Trung Quốc
Đằng sau một hội chợ ở Nam Ninh là cả chuỗi hoạt động chuẩn bị chính sách của Việt Nam ngay trên đất Trung Quốc. Từ ngày 7–10/9/2026, Đoàn chuyên gia kinh tế – thương mại Việt Nam do TS. Nguyễn Đình Chúc dẫn đầu đã sang Bắc Kinh và Hải Nam để tìm hiểu định hướng và thực tiễn điều hành chính sách thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo của Trung Quốc trong giai đoạn đầu triển khai Quy hoạch 5 năm lần thứ 15. Đoàn làm việc với CAITEC, NIIS/CASS, khu thí điểm đổi mới sáng tạo Trung Quan Thôn và Tập đoàn ô tô Bắc Kinh, đồng thời khảo sát mô hình Cảng thương mại tự do Hải Nam.
Việc khảo sát này không chỉ mang tính học thuật. Kết quả tại Hải Nam được đánh giá có thể là tham chiếu trực tiếp cho Việt Nam trong quá trình xây dựng các khu thương mại tự do, khu kinh tế đặc biệt. Nói cách khác, trước khi mời nhà đầu tư vào khu công nghiệp Việt Nam, các nhà hoạch định chính sách đang cố gắng hiểu cách Trung Quốc đang mở cửa có chọn lọc, mở rộng nhập khẩu và tổ chức chuỗi cung ứng khu vực. Đây là bước đi khôn ngoan: nếu không hiểu “luật chơi” mới của đối tác, rất khó thiết kế được chiến lược xúc tiến thương mại Việt Nam đủ hấp dẫn và phù hợp.
Diễn đàn Nam Ninh: nơi khu công nghiệp Việt Nam gõ cửa chuỗi cung ứng Trung Quốc
Tại Nam Ninh, chương trình xúc tiến đầu tư của Đoàn Việt Nam xoay quanh Diễn đàn Giao thương, Đầu tư và Hợp tác công nghệ Việt Nam – Trung Quốc tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế CAEXPO. Sự kiện này quy tụ lãnh đạo Bộ Công Thương Việt Nam, chính quyền Quảng Tây, Liên minh doanh nhân vùng Vịnh Quảng Đông – Hồng Kông – Ma Cao và đại diện các khu công nghiệp, hiệp hội, doanh nghiệp hai nước trong các lĩnh vực công nghệ, nội thất, dược phẩm, tài chính – ngân hàng, logistics. Sau diễn đàn, các khu công nghiệp, doanh nghiệp Việt Nam được bố trí giao thương trực tiếp với nhà đầu tư Trung Quốc – đúng trọng tâm kết nối khu công nghiệp Việt Nam với dòng vốn và công nghệ.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh rằng quan hệ kinh tế Việt – Trung đang mở rộng từ thương mại sang đầu tư, sản xuất và liên kết chuỗi cung ứng. Đây là thông điệp quan trọng: mục tiêu không còn là tăng kim ngạch xuất nhập khẩu đơn thuần, mà là kéo doanh nghiệp Trung Quốc vào liên kết sản xuất tại Việt Nam, tham gia chuỗi cung ứng khu vực. Bản ghi nhớ giữa Cục Xúc tiến thương mại và Liên minh GBA về tăng cường hợp tác xúc tiến thương mại, cùng các thỏa thuận giữa doanh nghiệp hai nước, cho thấy Việt Nam đang tìm cách biến các cam kết trên giấy thành dự án cụ thể – nhất là trong các ngành công nghệ, logistics, y dược và mô hình logistics không phát thải carbon trong kỷ nguyên AI.
Hợp tác đầu tư ASEAN và vai trò “cửa ngõ” của các khu công nghiệp
Một điểm cộng lớn của chương trình lần này là Việt Nam không chỉ nói chuyện song phương với Trung Quốc, mà còn gắn hoạt động với bối cảnh hợp tác đầu tư ASEAN. Đoàn đã tham dự Hội nghị Xúc tiến hợp tác quốc tế Khu Thí điểm Thương mại tự do Trung Quốc (Quảng Tây) với sự tham dự của đại diện Bộ Công Thương Việt Nam, Bộ Thương mại Trung Quốc, Chính quyền Quảng Tây, đại diện cấp cao Malaysia, các khu thương mại tự do và khu công nghiệp của Trung Quốc và các nước ASEAN. Chiều cùng ngày, Đoàn dự Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào các Khu công nghiệp ASEAN và giao lưu kết nối dự án tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế CAEXPO.
Đây là cách Việt Nam đưa khu công nghiệp của mình vào “bản đồ” khu công nghiệp ASEAN – Trung Quốc thay vì đàm phán riêng lẻ từng dự án. Phiên thảo luận bàn tròn về đầu tư công nghệ tại các khu công nghiệp Việt Nam đã làm rõ xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, chính sách thu hút FDI của Việt Nam và nhu cầu hợp tác công nghệ, đổi mới sáng tạo giữa doanh nghiệp hai nước. Đồng thời, đại diện một số khu công nghiệp Việt Nam tham gia Đối thoại giữa Khu hợp tác công nghiệp Trung Quốc – ASEAN, gắn lợi ích Việt Nam với cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực. Khi chuỗi cung ứng xuyên biên giới ngày càng phức tạp, đứng trong “cụm” ASEAN giúp Việt Nam có vị thế đàm phán tốt hơn với các tập đoàn Trung Quốc.
Bắc Ninh và các địa phương: không để CAEXPO chỉ là “sân chơi của Trung ương”
Nếu chương trình của Bộ Công Thương là khung chiến lược, thì các địa phương là nơi biến chiến lược thành đơn hàng cụ thể. Bắc Ninh là ví dụ rõ ràng: thực hiện chương trình xúc tiến thương mại năm 2026, Sở Công Thương tỉnh đã thành lập đoàn công tác tham dự CAEXPO lần thứ 23 và tổ chức các hoạt động xúc tiến tại Nam Ninh. Hội chợ CAEXPO năm nay có diện tích trưng bày khoảng 170 nghìn m², thu hút hơn 3,4 nghìn doanh nghiệp đến từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ; trong đó Việt Nam tham gia với khoảng 3 nghìn m² và 170 gian hàng – một quy mô đáng kể để doanh nghiệp địa phương “ra biển lớn”.
Gian hàng của Bắc Ninh không chỉ quảng bá sản phẩm, mà còn gửi thông điệp về tiềm năng khu công nghiệp, dịch vụ, công nghệ của một địa phương công nghiệp hóa mạnh. CAEXPO 2026 dự kiến có khoảng 50 hoạt động xúc tiến kinh tế – thương mại, từ logistics, công nghệ, quản trị đô thị, xây dựng khu công nghiệp đến chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Câu hỏi không phải là “có nên đi hội chợ hay không”, mà là địa phương có đủ năng lực chuẩn bị danh mục dự án, hạ tầng và nguồn nhân lực để chốt được các cơ hội hợp tác công nghệ và đầu tư hay không. Nếu thiếu bước chuẩn bị này, CAEXPO rất dễ trở thành nơi chụp hình lưu niệm thay vì nền tảng xây dựng chuỗi cung ứng khu vực bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.
Kết luận: từ xúc tiến thương mại sang kiến tạo chuỗi cung ứng khu vực
Nhìn vào toàn bộ chuỗi hoạt động trong tháng 9/2026 – từ chuyến làm việc của đoàn chuyên gia kinh tế tại Bắc Kinh, Hải Nam đến đoàn xúc tiến thương mại Việt Nam tại CAEXPO ở Nam Ninh – có thể thấy Việt Nam đang dần dịch chuyển từ cách tiếp cận xúc tiến thương mại truyền thống sang tư duy kiến tạo chuỗi cung ứng khu vực. Trọng tâm không còn là ký thêm vài hợp đồng thương mại, mà là gắn khu công nghiệp Việt Nam với dòng vốn, công nghệ và mạng lưới sản xuất ASEAN – Trung Quốc, dựa trên hiểu biết sâu hơn về chính sách và mô hình mới của Trung Quốc.
Tuy vậy, để những cơ hội hợp tác đầu tư ASEAN tại CAEXPO biến thành nhà máy, trung tâm R&D và hệ sinh thái công nghiệp cụ thể trên đất Việt Nam, cần ba điều: cải thiện môi trường đầu tư theo hướng chọn lọc và gắn với chuyển giao công nghệ; tăng năng lực xúc tiến thương mại chuyên nghiệp ở cả cấp trung ương và địa phương; và duy trì các kênh nghiên cứu, đối thoại chính sách về chuỗi cung ứng khu vực, như các cuộc trao đổi với CAITEC và CASS đã khởi động. Nếu làm được, CAEXPO sẽ không chỉ là hội chợ thường niên, mà trở thành “nút mạng” quan trọng trong chiến lược hội nhập sâu hơn của Việt Nam vào chuỗi cung ứng khu vực.
