Chiến lược Ba kết nối là gì và vì sao đây là bước ngoặt?
Chiến lược Ba kết nối là khuôn khổ hợp tác mới giữa Việt Nam và Thái Lan nhằm đồng thời kết nối chuỗi cung ứng, liên kết doanh nghiệp, gắn kết địa phương với mục tiêu gắn phát triển kinh tế với các chiến lược phát triển bền vững, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn cho cả hai bên trong bối cảnh tái cấu trúc thương mại khu vực.
Chiều 6/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội kiến Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram đang thăm chính thức Việt Nam. Điều đáng chú ý không chỉ là nghi thức ngoại giao, mà là việc hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất Chiến lược Ba kết nối, coi đây là trục mới để làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan. Trong bối cảnh chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, Chiến lược Ba kết nối trở thành biểu tượng cho một giai đoạn hợp tác bước sang tầm cao mới, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu.
Kết nối chuỗi cung ứng: Từ hành lang kinh tế đến lợi thế cạnh tranh khu vực
Nếu chỉ dừng ở các tuyên bố chính trị, Chiến lược Ba kết nối sẽ khó tạo khác biệt; điểm then chốt nằm ở việc dùng nó để tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực theo hướng linh hoạt và bền vững hơn. Hai bên đã nhất trí tăng cường kết nối chuỗi cung ứng trong khuôn khổ chiến lược này, gắn với việc khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông - Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, mở rộng kết nối giao thông đường bộ, đường hàng không và đường biển, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp hai nước mở rộng đầu tư.
Về bản chất, đây là bước đi nhằm biến lợi thế địa lý thành lợi thế chuỗi cung ứng: hàng hóa, linh kiện và dịch vụ có thể di chuyển nhanh hơn giữa các khu sản xuất ở Việt Nam và Thái Lan, giảm rủi ro lệ thuộc vào một tuyến logistic hoặc một thị trường đơn lẻ. Quan điểm đáng chú ý là hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đang “mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước”. Câu hỏi còn lại không phải là “có nên kết nối” mà là “kết nối sâu đến mức nào để tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt so với các đối thủ trong khu vực”.
Liên kết doanh nghiệp và địa phương: Từ đối tác chiến lược đến quan hệ làm ăn cụ thể
Một chiến lược kết nối chuỗi cung ứng sẽ vô nghĩa nếu doanh nghiệp và địa phương không trở thành chủ thể thực thi. Chiến lược Ba kết nối đặt trọng tâm vào việc tăng cường liên kết doanh nghiệp và kết nối địa phương, coi đây là tầng “thực thi” để chuyển những cam kết cấp cao thành hợp đồng, nhà máy và việc làm cụ thể. Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đã có nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, được củng cố qua các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và cơ chế hợp tác song phương thường xuyên; vấn đề giờ là “xuống tới đâu” trong cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, các địa phương biên giới, đô thị công nghiệp và vùng du lịch.
Việc hai bên khẳng định phối hợp triển khai hiệu quả Chương trình hành động quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031, với những kết quả cụ thể trong quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, cho thấy định hướng rõ ràng: thúc đẩy các chuỗi dự án liên vùng thay vì các dự án đơn lẻ. Với doanh nghiệp, điều này mở ra cơ hội tìm đối tác sản xuất, phân phối, đầu tư song phương trong những lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ nhau như nông sản chế biến, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ du lịch - hàng không.
Phát triển bền vững: Thước đo thành công dài hạn của kết nối kinh tế
Điểm đáng giá nhất của Chiến lược Ba kết nối là nó không chỉ nói về tăng trưởng mà còn gắn kết chặt chẽ với các chiến lược phát triển bền vững. Hai nhà lãnh đạo đã thống nhất rằng kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương phải đi cùng định hướng phát triển bền vững. Điều này phù hợp với cách hai nước phối hợp phát huy vai trò trung tâm trong khu vực và thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mekong, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển chung.
Về phía người dân, lợi ích không chỉ nằm ở dòng hàng hóa lưu thông nhanh hơn, mà ở chất lượng việc làm, cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị cao hơn và môi trường sống được bảo vệ tốt hơn nhờ những chuẩn mực bền vững đi kèm với đầu tư và thương mại mới. Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai nước đang mở rộng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Nếu Ba kết nối được triển khai “thực chất” thay vì nặng hình thức, nó có thể trở thành một mô hình kết nối kinh tế mới, nơi tăng trưởng và bền vững không loại trừ nhau mà cùng tạo lợi thế cạnh tranh khu vực lâu dài.
