Từ ứng dụng gọi xe đến “chợ số” OCOP: bước ngoặt mang tính tuyên bố
Sàn giao dịch “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” trên nền tảng Grab là mô hình hợp tác giữa chính quyền và siêu ứng dụng nhằm biến một ứng dụng gọi xe, đặt đồ ăn thành không gian số chuyên biệt kết nối sản phẩm địa phương với người tiêu dùng trong và ngoài nước thông qua điện thoại di động, vừa mở rộng thị trường số vừa thúc đẩy chuyển đổi số kinh tế cơ sở. UBND TP Đà Nẵng đã ban hành kế hoạch triển khai sàn giao dịch này trên Grab với mục tiêu rõ ràng: quảng bá sản phẩm địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ và góp phần phát triển kinh tế số. Đây không phải một thử nghiệm nhỏ, mà là tuyên bố rằng Grab sản phẩm địa phương sẽ trở thành một trụ cột mới trong hệ sinh thái tiêu dùng số của thành phố. Đáng chú ý, Đà Nẵng dự kiến tổ chức lễ công bố mô hình “Chợ Cồn chuyển đổi số” và phát động chiến dịch “Chuyển đổi số kinh tế cơ sở” vào ngày 10-8-2026, đặt nền tảng cho việc đưa OCOP trên ứng dụng thành thói quen mua sắm mới của người dân và du khách.
Vì sao Đà Nẵng chọn Grab để đưa đặc sản lên online?
Quyết định đưa đặc sản Đà Nẵng online trên siêu ứng dụng Grab không xuất phát từ trào lưu công nghệ, mà từ nút thắt rất cụ thể trong tiêu thụ sản phẩm địa phương. Thành phố hiện có 477 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, gồm 4 sản phẩm 5 sao, 80 sản phẩm 4 sao và 393 sản phẩm 3 sao, dự kiến đến cuối năm 2026 sẽ tăng thêm khoảng 150 sản phẩm được chứng nhận. Tuy vậy, phần lớn vẫn bán chủ yếu tại cơ sở sản xuất hoặc 14 điểm trưng bày, nơi khả năng tiếp cận người dân và du khách còn rất hạn chế. Một số chủ thể đã lên các sàn thương mại điện tử, nhưng giữa hàng triệu mặt hàng, sản phẩm OCOP dễ bị “chìm”, mất đi câu chuyện và tính giới hạn. Chọn Grab, Đà Nẵng chọn một nền tảng có sẵn lượng người dùng lớn, mạng lưới vận chuyển, thanh toán và truyền thông, để Grab sản phẩm địa phương không còn là một mục hàng nhỏ lẻ, mà trở thành một danh mục ưu tiên trong hành vi tiêu dùng hằng ngày.
Không gian chuyên biệt trên siêu ứng dụng Grab: OCOP không còn bị “chìm”
Điểm đáng bàn nhất trong hợp tác này là cách Đà Nẵng và Grab thiết kế một không gian chuyên biệt cho OCOP trên ứng dụng, thay vì chỉ “đưa lên cho có”. Theo kế hoạch, thành phố sẽ hình thành Sàn giao dịch “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” hoặc “Kho hàng thông minh sản phẩm OCOP Đà Nẵng” tích hợp ngay bên trong Grab, nơi mỗi sản phẩm được hiển thị đầy đủ nguồn gốc, đặc trưng, câu chuyện và cả số lượng giới hạn. Điều này tạo ra khác biệt rõ ràng so với cách bán trên các sàn thương mại điện tử thông thường, nơi sản phẩm OCOP dễ bị lẫn với hàng đại trà. Đồng thời, hệ thống vận chuyển của Grab hỗ trợ giao hàng theo địa điểm, thời gian yêu cầu – từ khách sạn, sân bay, bến xe đến nơi lưu trú của du khách – biến việc mua đặc sản Đà Nẵng online thành trải nghiệm tiện lợi, hiện đại gắn liền với hành trình di chuyển. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Thông qua nền tảng này, người dân và du khách có thể dễ dàng tìm kiếm, lựa chọn, đặt mua và thanh toán các sản phẩm OCOP, đặc sản Đà Nẵng mọi lúc, mọi nơi trên thiết bị di động".
Lấy tiểu thương và chủ thể OCOP làm trung tâm của chuyển đổi số
Sáng kiến OCOP trên ứng dụng sẽ thất bại nếu chỉ dừng ở thao tác “đưa hàng lên app”. Đà Nẵng tuyên bố quan điểm lấy người dân, doanh nghiệp và các chủ thể OCOP làm trung tâm, trong đó chính quyền đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp công nghệ đồng hành và hỗ trợ kỹ thuật. Việc triển khai được yêu cầu theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, nghĩa là đi cùng tiểu thương và hộ kinh doanh trong toàn bộ quá trình chuẩn hóa thông tin, hình ảnh, xây dựng gian hàng trực tuyến, học kỹ năng kinh doanh số, thanh toán điện tử, quản lý đơn hàng và vận hành bán hàng. Theo lộ trình, sau lễ phát động, thành phố sẽ khảo sát, thu thập dữ liệu, xây dựng Chợ Cồn thành mô hình chợ chuyển đổi số kiểu mẫu, tổ chức định kỳ các phiên chợ OCOP, đặc sản và sâm Ngọc Linh trên nền tảng Grab. Chiến dịch còn huy động khoảng 5.000 tài xế Grab trực tiếp giới thiệu sàn “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” đến người dân và du khách, biến mỗi chuyến xe thành một điểm chạm thông tin về sản phẩm địa phương.
Tham vọng thị trường số và tương lai của Grab sản phẩm địa phương
Đà Nẵng không giấu tham vọng kinh tế khi đặt mục tiêu doanh thu của các chủ thể OCOP, cơ sở sản xuất và kinh doanh tăng tối thiểu 10% mỗi năm kể từ năm 2026, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của thành phố. Việc kết nối các phiên chợ OCOP, đặc sản và sâm Ngọc Linh với hệ sinh thái Grab được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và quốc tế. Theo lộ trình, sau khi đánh giá giai đoạn đầu tại Chợ Cồn, mô hình sẽ mở rộng đến toàn bộ sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, các sản phẩm sâm Ngọc Linh, đặc sản và cửa hàng ẩm thực trên địa bàn. Ở góc độ người dùng, siêu ứng dụng Grab đang tiến một bước rõ ràng từ công cụ di chuyển và ăn uống sang nền tảng thương mại địa phương: chỉ với một ứng dụng, người dân và du khách có thể gọi xe, đặt món và mang về cùng lúc những đặc sản tốt nhất của Đà Nẵng. Nếu mô hình này thành công, Grab sản phẩm địa phương có thể trở thành chuẩn mực mới cho cách các thành phố quảng bá và bán tài sản văn hóa – ẩm thực của mình trên không gian số.
