Khai giảng ở trường nội trú vùng sâu: tiếng trống mở ra cơ hội và bản sắc
Khai giảng năm học mới ở các trường nội trú vùng sâu là ngày hội nơi tiếng trống trường mở ra cơ hội giáo dục vùng biên giới, đồng thời giữ gìn bản sắc cho học sinh dân tộc thiểu số thông qua không gian học tập, sinh hoạt và những nghi thức đầy ý nghĩa. Ngay từ sáng sớm, ở nhiều ngôi trường nội trú liên cấp trên dải biên giới, học sinh nhanh chóng ổn định vị trí, chỉnh trang trang phục, trò chuyện rôm rả rồi lặng đi trong khoảnh khắc chờ đợi lá cờ Tổ quốc tung bay và bài Quốc ca vang lên. Đó không chỉ là nghi thức quen thuộc, mà là lời nhắc rằng các em – dù lớn lên trên núi rừng hay ở những bon làng xa xôi – vẫn bước vào một năm học mới với vị thế bình đẳng như mọi đứa trẻ khác.
Giữa núi rừng Thái Nguyên: sắc áo Mông và câu chuyện gìn giữ văn hóa
Giữa núi rừng Bản Tèn, xã Văn Lăng, tiếng trống khai giảng năm học 2026-2027 vang lên trong sắc áo truyền thống của những đứa trẻ người Mông. Từ sáng sớm, các em mặc váy áo thổ cẩm rực rỡ, men theo con đường bê tông ôm sườn núi đến trường, mang theo cả niềm háo hức lẫn niềm tự hào về cội nguồn. Sân trường điểm Bản Tèn thuộc Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học số 2 Văn Lăng bỗng biến thành một bức tranh văn hóa sống động, nơi những hoa văn trên vạt áo chính là bài học đầu tiên về bản sắc. Hành trình đến lớp hôm nay đã dễ hơn nhờ giao thông được cải thiện sau nhiều năm xây dựng nông thôn mới, nhưng tiếng Việt vẫn là thử thách với nhiều học sinh nhỏ tuổi người Mông, khiến giáo dục vùng biên giới vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm dài hơi của cả cộng đồng.
Tây Nguyên rộn ràng: từ bon làng đến những ngôi trường nội trú mới nơi biên giới
Ở Tây Nguyên, hàng triệu học sinh hoà vào không khí khai giảng năm học mới trong buổi sáng hiếm hoi trời tạnh mưa, thời tiết mát mẻ, thuận lợi cho lễ khai giảng diễn ra trọn vẹn. Hơn 500.000 học sinh Đắk Lắk và hơn 730.454 học sinh Gia Lai bước vào năm học 2026-2027 với tâm thế háo hức. Đi cùng tiếng trống khai giảng là niềm vui khi nhiều trường nội trú vùng sâu được đưa vào sử dụng. Tại Lâm Đồng, hai trường phổ thông nội trú liên cấp ở Thuận An và Quảng Trực – trong tổng số năm trường vùng biên giới – bắt đầu đón học sinh. Một ngôi trường nội trú biên giới được khởi công từ tháng 11/2025, tổng mức đầu tư gần 226 tỷ đồng, thiết kế đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu học tập và lưu trú cho 917 học sinh, với hơn 350 em là con em đồng bào dân tộc thiểu số nhiều thành phần khác nhau.
Giang Thành, Sơn Thủy và đời sống nội trú: ăn, học, chơi trong cùng một mái nhà
Nếu Tây Nguyên tập trung vào những công trình nội trú mới, thì ở vùng biên và vùng sâu khác, đời sống nội trú đã đi vào nề nếp. Tại một trường phổ thông nội trú ở Giang Thành, năm học 2026-2027 nhà trường có 28 lớp từ lớp 1 đến lớp 9, với các phòng học được trang bị phục vụ giảng dạy và khu làm việc, nội trú đồng bộ. Học sinh nội trú ăn sáng, ăn trưa tại trường, được giáo viên, cán bộ quản lý kiểm tra bữa ăn, hướng dẫn vệ sinh phòng ở, tham gia sinh hoạt tập thể, thể thao sau giờ học. Ở biên giới khác, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Thủy được xây dựng với quy mô 30 lớp, đáp ứng khoảng 750 học sinh, tổng mức đầu tư 115 tỷ đồng, trở thành điểm cầu khai giảng cho nhiều trường nội trú liên cấp vùng biên. Chính cấu trúc “ăn – ở – học – chơi” trong một không gian đã biến trường nội trú vùng sâu thành ngôi nhà thứ hai, giảm đáng kể những nhọc nhằn đi lại trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đường sá khó khăn trước đây.
Niềm vui, nỗi lo và thông điệp từ ngày khai giảng vùng biên
Phía sau những khung hình rộn ràng khai giảng năm học mới ở các trường nội trú vùng sâu là một thực tế nhiều lớp. Trước đây, với học sinh ở các bản xa, những ngày mưa bão, đường sá chia cắt, hành trình đến lớp là thử thách, thậm chí giáo viên phải vượt suối đưa thực phẩm vào khu bán trú để bảo đảm bữa ăn cho các em. Nay, hệ thống trường nội trú vùng biên giới – từ Sơn Thủy đến các xã ở Tây Nguyên – mang ý nghĩa thiết thực khi nâng cao chất lượng giáo dục vùng biên và tạo môi trường học tập ổn định cho học sinh dân tộc thiểu số. Những ngôi trường nội trú liên cấp được đưa vào sử dụng trong năm học mới được xem là “món quà” giúp mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng cho trẻ em ở địa bàn còn khó khăn, đồng thời giúp phụ huynh vơi bớt nỗi lo về việc đi lại, ăn ở của con em mình. Nhưng để tiếng trống khai giảng không phai dần sau lễ, cần tiếp tục đầu tư cho bữa ăn, ngôn ngữ, môi trường văn hóa để mỗi trường nội trú không chỉ là nơi trú học, mà là nơi nuôi dưỡng những công dân mang trong mình cả tri thức lẫn bản sắc.
