Long Mỹ giai đoạn 2 là gì và vì sao đây là bước ngoặt cho khu công nghiệp Gia Lai?
Khu công nghiệp Long Mỹ giai đoạn 2 là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp quy mô gần 109 ha tại phường Quy Nhơn Tây, với tổng vốn 1.433,25 tỷ đồng, thời hạn hoạt động 50 năm, được tỉnh Gia Lai phê duyệt để mở rộng quỹ đất sản xuất và thu hút dự án công nghiệp thứ cấp. Đây không chỉ là một khu đất mới trên bản đồ quy hoạch, mà là phép thử cho tham vọng tái định vị Gia Lai trong chuỗi khu công nghiệp khu vực. Ngày 1/10, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư và chọn Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Bình Định làm nhà đầu tư hạ tầng Long Mỹ giai đoạn 2. Lúc này, khi Long Mỹ giai đoạn 1 hơn 117 ha đã cơ bản lấp đầy, việc mở rộng sang giai đoạn 2 cho thấy định hướng rõ ràng: không để đà thu hút đầu tư công nghiệp bị “đứt gãy” vì thiếu đất sạch.
Quy mô 108,94 ha và bài toán vốn: 1.433,25 tỷ đồng có đủ để tạo khác biệt?
Về quy mô, Long Mỹ giai đoạn 2 được triển khai trên khoảng 108,94 ha với tổng mức đầu tư 1.433,25 tỷ đồng. Trong đó, vốn góp của nhà đầu tư gần 215 tỷ đồng, còn lại hơn 1.218 tỷ đồng là vốn huy động. Cấu trúc đất cho thấy đây là dự án ưu tiên công năng sản xuất: khoảng 69,4 ha dành cho nhà máy, kho tàng có hạ tầng cho thuê, chiếm tới 63,7% diện tích khu công nghiệp. Phần còn lại phân bổ cho dịch vụ, an ninh, hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, giao thông và bãi đỗ xe, trong đó riêng cây xanh khoảng 14,29 ha và giao thông khoảng 15,15 ha. Với tỷ trọng đất sản xuất cao nhưng vẫn dành quỹ cho không gian xanh và giao thông nội bộ, Long Mỹ giai đoạn 2 đang cố gắng tỏ ra hấp dẫn hơn các khu công nghiệp đầu tư công nghiệp truyền thống, nơi mật độ xây dựng thường bị đẩy lên mức gây áp lực môi trường và logistic.
Tiến độ đến quý II/2029: tham vọng lớn hay rủi ro chậm nhịp khu vực?
Dự án được chia thành hai phân kỳ nhưng không tách thành dự án độc lập, đây là cách tiếp cận đáng chú ý trong phát triển hạ tầng công nghiệp. Phân kỳ 1 diện tích khoảng 64,78 ha, với hơn 56 ha đất nhà máy và kho tàng tại các khu A, B, C, D, E và lô F1; được đầu tư hạ tầng thiết yếu để có thể vận hành độc lập. Từ quý III/2026 đến quý II/2027 là giai đoạn chuẩn bị đầu tư, đất đai, môi trường, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng; thi công từ quý III/2027 đến quý IV/2028. Dự kiến từ năm 2028, các khu đã hoàn thiện hạ tầng và được nghiệm thu sẽ bắt đầu khai thác cuốn chiếu. Phân kỳ 2 rộng khoảng 44,16 ha, bổ sung gần 13,4 ha mặt bằng nhà máy, kho tàng (lô F2 và khu G), đồng thời hoàn thiện dịch vụ, lưu trú công nhân, an ninh, cây xanh, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật còn lại. Thủ tục và giải phóng mặt bằng diễn ra nửa đầu năm 2028, thi công và nghiệm thu từ quý III/2028 đến quý II/2029; toàn bộ dự án phải hoàn thành chậm nhất quý II/2029 với thời hạn hoạt động 50 năm. Đây là tiến độ tham vọng trong bối cảnh giải phóng mặt bằng và vốn huy động vẫn là hai nút thắt cố hữu của các khu công nghiệp Gia Lai.
Chiến lược mở rộng quỹ đất công nghiệp Gia Lai và vị thế trong cuộc đua Đông Nam Á
Long Mỹ giai đoạn 2 không phải mảnh ghép đơn lẻ, mà nằm trong nhóm 4 dự án mới tổng vốn hơn 3.308 tỷ đồng mà Gia Lai thu hút chỉ trong vài ngày cuối tháng 9. Cùng với đó là các dự án khu dân cư và hai cụm công nghiệp mới, cho thấy chiến lược rõ ràng: tăng tốc tạo quỹ đất công nghiệp và đô thị để không tụt lại trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư công nghiệp khu vực. Một phát biểu đáng trích dẫn là: “Trong tháng 9, Gia Lai thu hút 22 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 15.262 tỷ đồng; lũy kế từ đầu năm, tỉnh thu hút 224 dự án với tổng vốn khoảng 196.588 tỷ đồng, vượt 31,76% chỉ tiêu về số dự án.” Tuy vậy, tỉnh cũng thừa nhận 7 khu công nghiệp hiện hữu mới thu hút được 12/57 dự án theo chỉ tiêu, đạt 21%, và đang tìm cách tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng, giải phóng mặt bằng và xúc tiến đầu tư. Điều này đồng nghĩa: mở rộng hạ tầng công nghiệp là điều kiện cần, nhưng không đủ nếu Gia Lai muốn đứng vững trước cạnh tranh từ các trung tâm khu công nghiệp trong khu vực Đông Nam Á.
Lọc ngành, siết môi trường: liệu có tạo nên thế hệ khu công nghiệp Gia Lai mới?
Một điểm tiến bộ trong Long Mỹ giai đoạn 2 là cách tiếp cận chọn ngành và quản lý môi trường. Tỉnh yêu cầu nhà đầu tư chỉ thu hút ngành nghề phù hợp quy hoạch, loại trừ các ngành có nguy cơ ô nhiễm cao hoặc nhạy cảm với môi trường. Dự án còn phải bố trí đất cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cùng tiện ích và cơ sở lưu trú công nhân. Đồng thời, nhà đầu tư phải đánh giá khả năng thoát nước của các kênh mương tiếp nhận, có giải pháp chống ngập, sạt lở, hạn chế ảnh hưởng khu vực lân cận. Yêu cầu bảo đảm vốn chủ sở hữu tối thiểu, kiểm soát dư nợ vay, trái phiếu và không “rút ruột” vốn sang dự án khác là lớp bảo vệ quan trọng cho tiến độ hạ tầng công nghiệp. Nếu thực thi nghiêm, cách thiết kế này có thể biến Long Mỹ giai đoạn 2 thành hình mẫu khu công nghiệp Gia Lai: ưu tiên công nghiệp sạch, đa dạng đối tượng doanh nghiệp và giảm rủi ro xã hội từ thiếu nhà ở công nhân.
