Hàng không Việt Nam tăng tốc hiện đại hóa đội bay

Cuộc đua mở rộng đội bay hàng không: bước ngoặt chiến lược của các hãng Việt

Mở rộng đội bay hàng không là chiến lược đầu tư dài hạn của các hãng nhằm gia tăng năng lực vận chuyển, mở đường bay mới, tận dụng công nghệ máy bay Airbus mới cùng các dòng thân hẹp, thân rộng thế hệ mới để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh khu vực. Cuộc đua đội bay của hàng không Việt bước vào giai đoạn mới, khi Vietravel Airlines, Vietnam Airlines và Sun PhuQuoc Airways đồng loạt ký các thỏa thuận mua máy bay quy mô lớn với tổng giá trị hàng chục tỷ USD. Quy mô đầu tư cho thấy các hãng đang chuẩn bị năng lực khai thác cho giai đoạn tăng trưởng mới của thị trường hàng không Việt Nam, đặc biệt ở các đường bay quốc tế. Đây là thương vụ mới nhất trong chuỗi các kế hoạch đầu tư đội bay quy mô lớn của các hãng hàng không Việt Nam trong năm 2026, diễn ra trong bối cảnh thị trường được dự báo tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Vietravel Airlines: đặt cược vào máy bay Airbus mới để linh hoạt hóa mạng bay

Trong nhóm hãng tiên phong mở rộng đội bay hàng không, Vietravel Airlines nổi lên với quyết định ký thỏa thuận mua 50 máy bay Airbus thế hệ mới. Theo thỏa thuận, hãng sẽ mua 20 máy bay Airbus A220 và 30 máy bay thuộc dòng Airbus A321, dự kiến gồm Airbus A321neo và Airbus A321XLR. Các đợt bàn giao đầu tiên dự kiến bắt đầu từ năm 2029, phục vụ chiến lược phát triển trung và dài hạn của hãng. Việc kết hợp A220 – tối ưu cho thị trường ngách với tầm bay 6.300–6.700 km – và A321/A321XLR cho các đường bay có nhu cầu lớn hơn cho thấy Vietravel không chỉ muốn tăng số lượng tàu bay, mà còn tái thiết kế cả cấu trúc mạng bay. Máy bay Airbus mới giúp hãng có khả năng mở các đường bay trực tiếp đến những thị trường trước đây chưa đủ nhu cầu cho máy bay lớn, đồng thời giảm đáng kể mức tiêu hao nhiên liệu và phát thải CO₂ trên mỗi ghế so với thế hệ cũ.

Vietnam Airlines và Sun PhuQuoc Airways: song song nâng cấp thân hẹp và thân rộng

Trong khi Vietravel chọn Airbus, Vietnam Airlines lại mở rộng đội bay với cả Boeing và Airbus, cho thấy chiến lược cân bằng giữa chi phí và khả năng khai thác. Hãng đã ký thỏa thuận mua 50 Boeing 737-8, dòng thân hẹp có sức chứa tối đa khoảng 200 hành khách và tầm bay tới khoảng 6.500 km. Máy bay dự kiến được bàn giao trong giai đoạn 2030-2032, qua đó giúp Vietnam Airlines tăng năng lực vận chuyển trên các đường bay nội địa và khu vực châu Á. Song song, hãng và Airbus đã trao biên bản ghi nhớ về chào bán 5 máy bay A350-900 cho giai đoạn 2033-2034, nằm trong kế hoạch đầu tư 30 máy bay thân rộng sau năm 2030. Ở mảng thân rộng, Sun PhuQuoc Airways gây chú ý với đơn đặt hàng lên tới 40 Boeing 787 Dreamliner, trọng tâm là phiên bản 787-9. Trong thời gian chờ những chiếc Boeing 787-9 đầu tiên dự kiến được bàn giao từ năm 2031, hãng này đang từng bước xây dựng năng lực khai thác thân rộng với đội bay gồm 8 chiếc Airbus A330.

Vietjet: dịch chuyển trọng tâm sang bảo dưỡng, kỹ thuật và AI

Một hướng đi khác nhưng không kém phần chiến lược là cách Vietjet mở rộng sang hệ sinh thái kỹ thuật thay vì chỉ tập trung đội bay. Ngày 13/9 tại Paris, Vietjet và tập đoàn công nghệ Thales ký các thỏa thuận hợp tác về bảo dưỡng kỹ thuật hàng không, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và an ninh mạng. Thỏa thuận mới cho thấy Vietjet đang tiếp tục mở rộng hoạt động ra ngoài mảng vận chuyển hàng không truyền thống. Trước đó, hãng khởi công Trung tâm Kỹ thuật Bảo dưỡng tàu bay tại sân bay Long Thành với tổng vốn gần 100 triệu USD, gồm hai hangar có khả năng bảo dưỡng cùng lúc tối đa 10 tàu bay. Đây không chỉ là một khoản đầu tư lớn, mà còn là bước đi nhằm xây dựng năng lực Vietjet bảo dưỡng kỹ thuật, cung cấp dịch vụ cho cả các hãng khác, và tạo nền tảng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hàng không. Việc ký ý định thư với CFM International để nghiên cứu phát triển năng lực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu động cơ LEAP tại Việt Nam cho thấy Vietjet muốn kiểm soát tốt hơn chi phí và chất lượng vận hành đội Boeing 737-8 của mình.

Hợp tác quốc tế và những thách thức trong cuộc chơi dài hạn

Điểm chung của các kế hoạch mở rộng đội bay hàng không là mức độ gắn kết ngày càng chặt với các tập đoàn quốc tế cả ở khâu mua sắm tàu bay lẫn kỹ thuật vận hành. Với Vietravel Airlines, việc ký thỏa thuận mua 50 máy bay Airbus thế hệ mới tại Điện Élysée thể hiện lựa chọn đứng cùng một trong những nhà sản xuất lớn nhất thế giới. Vietnam Airlines không chỉ hợp tác với Airbus về A350-900, mà còn làm việc với Boeing và các định chế tài chính quốc tế để đa dạng hóa nguồn vốn cho chương trình đầu tư đội bay. Vietjet, thông qua hợp tác với Thales về bảo dưỡng kỹ thuật, AI và an ninh mạng, đang xây dựng năng lực công nghệ nền tảng cho giai đoạn cạnh tranh mới. Tuy vậy, cuộc chơi hiện đại hóa đội bay và Vietjet bảo dưỡng kỹ thuật sẽ chỉ mang lại lợi thế bền vững nếu các hãng kiểm soát được rủi ro tài chính, chuẩn bị nhân lực kỹ thuật đủ dày và tránh rơi vào cuộc đua số lượng thuần túy. Nếu không, các hợp đồng tỷ đô dễ trở thành áp lực hơn là lợi thế trong bối cảnh thị trường luôn tiềm ẩn biến động.