Từ sức ép APEC đến quyết định mở rộng sân bay Phú Quốc
Điều chỉnh quy hoạch cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là việc cập nhật, bổ sung và tổ chức lại không gian khu bay, nhà ga, sân đỗ và hạ tầng kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu khai thác tăng nhanh, phục vụ APEC 2027 và tạo dư địa phát triển dài hạn cho đảo Ngọc, thay vì chỉ xử lý tình huống ngắn hạn. Cục Hàng không Việt Nam đã trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt hồ sơ điều chỉnh quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Động thái này không phải thủ tục kỹ thuật thuần túy mà là lựa chọn chiến lược: dùng APEC 2027 như cú hích để tái thiết hạ tầng lõi của điểm đến du lịch đang quá tải. Nếu chỉ “vá víu” cho sự kiện, Phú Quốc sẽ tiếp tục mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn mùa cao điểm tắc nghẽn, mùa thấp điểm khai thác kém hiệu quả.
87 vị trí đỗ máy bay mới: Cú tăng lực cho năng lực khai thác
Điểm nhấn lớn nhất của kế hoạch sân bay Phú Quốc mở rộng là bổ sung khoảng 87 vị trí đỗ máy bay mới, chia thành hai cụm chính: khoảng 42 vị trí tại sân đỗ trước nhà ga T2 (kết hợp mở rộng sân đỗ hiện hữu) và khoảng 45 vị trí ở khu vực trung gian giữa sân đỗ T1 và sân đỗ trước nhà khách VIP/hàng không chung. Đây là bước nhảy vọt về năng lực khai thác sân bay, vì sân đỗ là “nút cổ chai” thường thấy mỗi dịp cao điểm du lịch. Quy hoạch còn dự trữ toàn bộ quỹ đất phía Tây sân đỗ nhà khách VIP để sẵn sàng mở rộng thêm trong giai đoạn tầm nhìn đến năm 2050. "Tổng nhu cầu sử dụng đất của Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 dự kiến là hơn 1.049 ha". Con số này cho thấy tư duy mở rộng không dừng lại ở APEC mà hướng tới trở thành đầu mối hàng không quốc tế thực thụ.
Đường lăn song song, tiêu chuẩn CAT II và bài toán an toàn – đúng giờ
Nếu sân đỗ là nơi “đậu xe”, thì đường lăn và tiêu chuẩn tiếp cận là yếu tố quyết định sự trơn tru của chuỗi khai thác. Trong giai đoạn 2021 – 2030, sân bay Phú Quốc sẽ được điều chỉnh phân kỳ đầu tư đồng bộ hệ thống đường lăn song song và các đường lăn nối phía Bắc đường cất hạ cánh số 2, kết nối trực tiếp với khu dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay phía Bắc. Ở tầm kỹ thuật, việc bổ sung hệ thống đèn tiếp cận chính xác tiêu chuẩn CAT I cho đầu 10 và CAT II cho đầu 28 của đường cất hạ cánh giúp cảng có khả năng khai thác theo tiêu chuẩn CAT II khi đáp ứng đủ điều kiện. Điều này nâng năng lực khai thác sân bay trong điều kiện thời tiết xấu, giảm nguy cơ chuyến bay bị hoãn, chuyển sân. Đó là yêu cầu tối thiểu để đón hàng chục chuyên cơ nguyên thủ trong Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, nhưng đồng thời là lợi ích trực tiếp, lâu dài cho hành khách thương mại và hãng bay.
Hành lang nối T1–T2 và giao thông nội cảng: Trải nghiệm hành khách được đặt lại
Không chỉ tăng năng lực kỹ thuật, bản điều chỉnh quy hoạch cảng hàng không còn đụng đến “điểm đau” của hành khách: luồng di chuyển phức tạp và bãi đỗ xe chật chội. Hồ sơ quy hoạch bổ sung hành lang trên cao nối trực tiếp hai nhà ga T1 và T2, giúp hành khách nối chuyến không phải lộn xộn qua tầng trệt hoặc di chuyển ngoài trời. Hệ thống đường giao thông nội cảng được điều chỉnh hướng tuyến kết nối từ trục chính vào nhà ga T2, sắp xếp lại vị trí sân đỗ ô tô, nhà để xe, bãi đỗ xe nhân viên và mô tô để đồng bộ với nhà ga mới. Song song là việc điều chỉnh vị trí trạm biến áp, trạm cấp nước, bổ sung các hồ điều hòa và hệ thống mương, cống thoát nước đồng bộ để triển khai đầu tư ngay. Những thay đổi này có vẻ “hậu trường”, nhưng lại quyết định cảm nhận của khách: đến – đi mượt mà hay chen chúc, ngập nước ngày mưa.
APEC 2027 là cái cớ tốt – nhưng mục tiêu phải là trung tâm hàng không đảo Ngọc
Nhiều hạng mục trong đợt điều chỉnh được thiết kế để có thể triển khai ngay nhằm phục vụ APEC 2027: đường công vụ tuần tra trong khu bay, bãi tập kết phương tiện – thiết bị mặt đất phía Đông nhà khách VIP, điều chỉnh vị trí trạm biến áp, trạm cấp nước sát nhà ga T2. Nhưng phần đáng giá hơn nằm ở tầm nhìn: quy hoạch rõ các khu cung cấp xăng dầu hàng không khoảng hơn 7 ha ở phía Bắc, khu suất ăn 3 ha phía Đông T2, di dời khu sửa chữa – bảo dưỡng về phía Tây T1, cùng quỹ đất cho nhà điều hành, trụ sở cơ quan quản lý, khu bảo trì kết cấu hạ tầng và phức hợp khách sạn, thương mại dịch vụ. Theo tờ trình, chính quyền địa phương được đề nghị cập nhật phương án này vào quy hoạch sử dụng đất và giao thông công cộng của tỉnh. Nếu sự đồng bộ đó được thực hiện nghiêm túc, APEC 2027 sẽ không chỉ là một sự kiện đi qua, mà là bước ngoặt để Phú Quốc kết nối hàng không tốt hơn với cả khu vực, mở rộng không gian phát triển kinh tế – du lịch trong nhiều thập kỷ.
