APEC 2027 biến hạ tầng điện Phú Quốc thành “bài kiểm tra lên đặc khu kinh tế”
Hạ tầng điện Phú Quốc là tổng thể các trạm biến áp, đường dây truyền tải và lưới phân phối được đầu tư cấp tập để vừa bảo đảm cấp điện an toàn liên tục cho Tuần lễ cấp cao APEC 2027, vừa tạo nền tảng đáp ứng nhu cầu tăng trưởng du lịch, dịch vụ và phát triển kinh tế biển trong nhiều năm sau đó.
Điểm đáng nói không phải ở việc Phú Quốc xây thêm vài công trình điện để “trang trí” cho một sự kiện quốc tế, mà ở lựa chọn chiến lược: dùng APEC 2027 như một cú hích để tái cấu trúc toàn bộ hệ thống năng lượng của đảo. Ba công trình trọng điểm – trạm biến áp 220 kV Phú Quốc và hai đường dây 110 kV nối Bắc và Nam đảo – đã được EVNSPC đưa vào vận hành trong tháng 8 với tổng vốn đầu tư gần 2.165 tỷ đồng. Đây là lời khẳng định rõ ràng rằng Phú Quốc không chấp nhận vai trò một “đảo du lịch đẹp nhưng yếu hạ tầng”, mà đang tự đặt mình vào bản đồ trung tâm giao thương khu vực.
Ba công trình điện: từ đáp ứng tiêu chí N-1 đến tham vọng kinh tế biển
Nếu nhìn thuần túy kỹ thuật, ba công trình mới chỉ là thêm đường dây và trạm biến áp. Nhưng về chiến lược, đó là bước ngoặt cho hạ tầng điện Phú Quốc. Trạm 220 kV với hai máy biến áp 250 MVA giúp tăng thêm 500 MVA nguồn cung cho khu vực đảo, kèm hai mạch đường dây 220 kV đấu nối dài 38 km, trong đó có 2,7 km cáp ngầm. Hai tuyến 110 kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc (41,4 km, 75 vị trí trụ) và Phú Quốc – Nam Phú Quốc (40 km, 79 vị trí trụ, có 2,7 km cáp ngầm) khép kín cấu trúc lưới 110 kV trên đảo.
Việc hoàn thiện liên kết này giúp hệ thống từng bước đáp ứng tiêu chí N-1: khi một phần tử gặp sự cố, lưới vẫn duy trì cấp điện nhờ phần tử còn lại. Đó không phải “xa xỉ” kỹ thuật, mà là điều kiện sống còn khi APEC 2027 Phú Quốc sẽ tập trung nhiều phụ tải đòi hỏi độ tin cậy rất cao – từ Trung tâm Hội nghị, sân bay, tuyến tàu điện nhẹ đô thị đến các khu nghỉ dưỡng cao cấp. Quan trọng hơn, một lưới điện có dự phòng thực chất mới đủ sức nâng đỡ tham vọng phát triển kinh tế biển quy mô lớn, chứ không chỉ vài khu du lịch lẻ tẻ.
Điện không chỉ cho một tuần lễ APEC: “nhiệt độ” tăng trưởng thật nằm ở du lịch và kinh tế biển
Đặt câu hỏi “Ai được hưởng lợi nhiều nhất từ hạ tầng điện mới?” thì câu trả lời không phải là APEC, mà là người dân và doanh nghiệp bám trụ lâu dài ở Phú Quốc. Tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm trên đảo hiện khoảng 18–20% mỗi năm và đã duy trì nhiều năm, riêng sản lượng năm 2026 dự kiến khoảng 1 tỷ kWh, tương đương khoảng 1/6 sản lượng toàn Công ty Điện lực An Giang. Con số này cho thấy một nền kinh tế địa phương đang “nóng lên” nhanh hơn khung hạ tầng cũ có thể chịu đựng.
Không chỉ du lịch và dịch vụ, nhu cầu sử dụng điện còn gắn chặt với các cơ sở sản xuất phục vụ phát triển kinh tế biển trên đảo. Từ xưởng làm đá cung cấp cho tàu cá đến nhà máy chế biến hải sản, điện ổn định là điều kiện tiên quyết. Khi điện lưới quốc gia được kéo ra đảo năm 2014, chi phí điện của doanh nghiệp chỉ còn khoảng một phần ba so với trước đó; hiện nhiều khu nghỉ dưỡng phải chi từ 100 đến 300 triệu đồng tiền điện mỗi tháng tùy thời điểm. Cấp điện an toàn liên tục vì thế không chỉ là cam kết kỹ thuật, mà là “hợp đồng niềm tin” với nhà đầu tư.
Tăng tốc thi công hôm nay để không trả giá vì chắp vá ngày mai
Hơn một năm qua, Phú Quốc chứng kiến cảnh công trường điện chạy đua với mưa gió, giải phóng mặt bằng phức tạp và áp lực thời gian. Các tuyến đường dây trải dài trên đảo, đi qua đất của nhiều tổ chức, hộ dân; một số khu đất chuyển nhượng nhiều lần, chủ sử dụng đi xa, khiến công tác đo đạc, kiểm đếm, bồi thường kéo dài. Từ tháng 4, thời tiết mưa nhiều buộc các đơn vị phải thi công ngày đêm, kể cả ngày nghỉ, trong bối cảnh nhân lực bị phân tán do nhiều dự án APEC triển khai cùng lúc.
Dù vậy, đến tháng 8/2026, cả ba công trình trọng điểm đã được đóng điện liên tiếp, trong đó đường dây 110 kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc vận hành từ 16/8, trạm 220 kV Phú Quốc từ 19/8 và tuyến Phú Quốc – Bắc Phú Quốc từ 28/8. Đó là tốc độ hiếm thấy với các dự án lưới điện quy mô lớn. Tiếp theo, khoảng 360 tỷ đồng sẽ được dành cho ba công trình trung áp cấp điện trực tiếp cho các địa điểm APEC, dự kiến hoàn thành trước tháng 3/2027. Nếu chậm trễ, Phú Quốc sẽ phải trả giá bằng nguy cơ “thắt cổ chai” điện ngay khi du lịch và dịch vụ bước vào giai đoạn bùng nổ sau APEC.
Từ đảm bảo cấp điện an toàn liên tục đến bản đồ trung tâm kinh tế biển
Điểm tích cực nhất của chiến dịch tăng tốc hạ tầng điện Phú Quốc là tầm nhìn không dừng ở APEC 2027. Lãnh đạo ngành điện khẳng định mục tiêu không chỉ là đủ điện cho sự kiện, mà là điện an toàn, liên tục, có dự phòng và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn của đảo. EVNSPC đã lập Ban Chỉ đạo bảo đảm cung ứng điện cho APEC, xây dựng các kịch bản vận hành ở cấp 22 kV, 110 kV và 220 kV, đồng thời được yêu cầu tiếp tục kiểm tra, hoàn thiện hệ thống, đào tạo lực lượng vận hành và tổ chức diễn tập xử lý sự cố sau khi các công trình hoàn thành.
Năng lực cấp điện nâng lên không chỉ bảo đảm điện trong suốt Tuần lễ cấp cao APEC, mà còn tạo nguồn dự phòng cho nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội tương lai. Các công trình mới đánh dấu bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hạ tầng điện Phú Quốc, tạo động lực bứt phá kinh tế, bảo vệ an ninh quốc phòng và đặc biệt là củng cố nền tảng cho phát triển kinh tế biển lâu dài. Nếu biết tận dụng “bệ phóng” hạ tầng hiện tại bằng chính sách thu hút đầu tư và quản lý đô thị khôn ngoan, Phú Quốc có cơ hội chuyển mình từ “đảo ngọc du lịch” thành một trung tâm kinh tế khu vực, nơi điện không còn là nút thắt mà trở thành lợi thế cạnh tranh.
