Lớp học trong bệnh viện: vì sao là cứu cánh cho bệnh nhi
Lớp học trong bệnh viện là mô hình giáo dục bệnh nhi được tổ chức ngay tại các khoa điều trị, nơi trẻ vừa học chương trình phổ thông, vừa tham gia hoạt động vui chơi và được hỗ trợ tâm lý, nhằm hạn chế gián đoạn học tập và tăng sức chịu đựng tinh thần trong thời gian nằm viện dài ngày. Khi nhìn vào những phòng học nhỏ trên hành lang Bệnh viện Nhi đồng 1 hay Bệnh viện Ung bướu TPHCM, điều rõ ràng nhất là: bệnh viện đang cố ý không để bệnh tật cướp mất quyền được đến lớp của trẻ em. Các lớp học đặc biệt như "Lớp học vui vẻ" và "Lớp học Hoa Hướng Dương" khai giảng năm học 2026–2027 dành riêng cho những “chiến binh nhí” đang chống chọi với bệnh hiểm nghèo, thay cho tiếng trống trường mà các em buộc phải xa.
Từ lễ khai giảng đặc biệt đến chủ trương chăm sóc toàn diện
Ngày 4/9/2026, không khí khai giảng ở TPHCM có thêm một gam màu khác: màu áo bệnh nhân, khăn trùm đầu và những chiếc khẩu trang trên gương mặt trẻ nhỏ. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ TPHCM phối hợp cùng các bệnh viện mở năm học mới ngay trong bệnh viện, với 20 giáo viên và 220 học sinh nhận quà hỗ trợ. Đây không phải hoạt động lễ nghi mang tính tượng trưng, mà là tuyên bố chính sách: thành phố chọn chăm sóc toàn diện cho trẻ mắc bệnh hiểm nghèo, trong đó giáo dục là một phần cấu trúc điều trị chứ không phải tiện có thì làm. Đáng chú ý, riêng tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM có 120 bệnh nhi ung thư tham dự lễ khai giảng lớp Hoa Hướng Dương, nhắc chúng ta rằng phía sau mỗi con số là một tuổi thơ đang cố gắng bám lấy bài học và ước mơ.
Phòng tham vấn tâm lý và thư viện sách: “liều thuốc” cho tâm lý trẻ em ung thư
Điều trị ung thư ở trẻ em không chỉ là phác đồ hóa chất và ca phẫu thuật; đó là chuỗi ngày bị tách khỏi trường lớp, bạn bè và nhịp sống bình thường. Vì vậy, việc mở Phòng Tham vấn tâm lý lâm sàng và Đọc sách tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM – cơ sở 2, với sự đồng hành tài trợ cải tạo từ HIU – là bước đi mang tính định nghĩa lại thế nào là “chăm sóc” cho bệnh nhi. Không gian được thiết kế thân thiện, an toàn, có bàn ghế học tập, tủ sách, nội thất dành cho trẻ, khu vực vui chơi và đặc biệt là khu tư vấn riêng tư để trẻ và gia đình trò chuyện với chuyên viên. Nếu chúng ta coi tâm lý trẻ em ung thư là phần không thể tách khỏi tiến trình điều trị, thì những phòng đọc sách và tham vấn này chính là phòng hồi sức tinh thần – nơi các em được phép sợ hãi, được an ủi, rồi lại đủ bình tâm để tiếp tục học và điều trị.
Lớp học kết hợp trò chơi: giữ hy vọng, không chỉ giữ kiến thức
Ở các lớp học trong bệnh viện, mục tiêu không dừng ở việc hoàn thành bài tập toán hay chính tả. Giáo dục bệnh nhi ở đây là giữ cho các em cảm giác mình vẫn là học sinh, vẫn có tương lai để chờ đợi. Lớp Hoa Hướng Dương suốt 17 năm hoạt động đã trở thành nơi trẻ ung thư được học, chơi, hát, vẽ giữa những lần truyền thuốc. Lớp hiện có khoảng 39 em theo học, nhưng sĩ số thay đổi từng ngày vì có em khỏe về trường cũ, có em phải ngưng học để phẫu thuật hoặc truyền hóa chất. Mỗi giờ học là một buổi trị liệu cảm xúc, khi bài học được đan xen trò chơi, hoạt động giải trí, sinh hoạt tập thể, giúp trẻ duy trì động lực và lan tỏa năng lượng tích cực cho nhau. Chính tại đây, những câu nói như “con mong mau hết bệnh để được đi học với các bạn” không còn là lời ước mơ vô vọng mà trở thành mục tiêu cụ thể.
Giáo dục liên tục: chiếc vé trở lại trường sau điều trị
Điểm đáng giá nhất của mô hình lớp học trong bệnh viện là nó coi quyền học tập của trẻ em là liên tục, dù đời sống các em đang bị chia cắt bởi bệnh tật. Khi một bé như Phạm Kim Thy phải tạm dừng đến trường hơn một năm vì u não, lớp Hoa Hướng Dương giúp em vẫn được nhận đồng phục, khăn quàng, dự lễ chào cờ, nghe tiếng trống trường và tiếp tục học. Đó là sợi dây kết nối em với căn tính “học sinh”, để ngày trở lại trường không là cú sốc mà là bước tiếp nối tự nhiên. "Lớp học vui vẻ" tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng được tổ chức với cùng tinh thần: không để quá trình điều trị kéo dài làm gián đoạn việc học tập của trẻ. Illness may force children to be away from classrooms, but it cannot strip away their right to learn. Nếu chúng ta nghiêm túc với câu nói này, việc mở rộng mô hình giáo dục ngay trong bệnh viện phải được xem là nhiệm vụ hệ thống, chứ không chỉ là một phong trào đẹp.
