Quỹ đất Thủ Thiêm được dùng thanh toán công trình
Quỹ đất thanh toán hợp đồng BT là đất Nhà nước giao cho nhà đầu tư để đối ứng giá trị công trình xây dựng – chuyển giao theo cơ chế và thủ tục được phê duyệt. Trong quyết định có hiệu lực từ ngày 5/11/2026, UBND TP.HCM giao bốn lô đất tại khu chức năng số 6, Khu đô thị mới Thủ Thiêm cho Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh, nhằm thanh toán hợp đồng BT dự án cầu Thủ Thiêm 2, nay là cầu Ba Son. Đây là cách hoàn tất nghĩa vụ đối ứng của dự án, nhưng giá trị quỹ đất và công trình phải được xác định, đối chiếu minh bạch. Vì đất công được dùng làm phương thức thanh toán, trọng tâm không chỉ là giao bao nhiêu diện tích mà còn là việc định giá và quyết toán có bảo vệ ngân sách, tài sản công hay không.
Bốn lô đất, tổng cộng 42.964,3 m²
Tổng diện tích được giao là 42.964,3 m², tương đương gần 4,3 ha. Lô 6-2 rộng 9.130,5 m²; lô 6-5 rộng 10.572,6 m²; lô 6-6 rộng 5.874,4 m²; lô 6-7 rộng 17.386,8 m². Lô 6-7 lớn nhất, chiếm hơn 40% tổng diện tích, còn lô 6-6 nhỏ nhất. Các khu đất được dùng xây dựng khu chung cư theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được duyệt. Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, thời hạn 50 năm kể từ ngày 5/11/2026. Quy mô đáng kể này khiến khâu định giá càng cần được công khai, có căn cứ và gắn chặt với giá trị nghĩa vụ trong hợp đồng BT; nếu không, công chúng khó đánh giá việc đối ứng có tương xứng hay không.
| Lô đất | Diện tích |
|---|---|
| 6-2 | 9.130,5 m² |
| 6-5 | 10.572,6 m² |
| 6-6 | 5.874,4 m² |
| 6-7 | 17.386,8 m² |
| Tổng cộng | 42.964,3 m² |
Cơ chế đặc thù đòi hỏi đối chiếu chặt chẽ
Bốn lô đất được giao không qua đấu giá quyền sử dụng đất và cũng không qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Cơ chế này căn cứ Nghị quyết 98/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết 260/2025/QH15, cùng Nghị định 91/2025/NĐ-CP. Việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm nhẹ đi yêu cầu giải trình; trái lại, càng cần làm rõ giá đất, giá trị công trình được thanh toán và mọi khoản chênh lệch. Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xác định giá, xác định ranh giới và bàn giao đất tại thực địa. Sở Tài chính phụ trách thanh toán, quyết toán hợp đồng BT và đối chiếu giá trị hợp đồng với quỹ đất, với yêu cầu không gây thất thoát ngân sách nhà nước, tài sản công. Đây là bước kiểm soát then chốt để việc giao đất không chỉ đúng thủ tục mà còn hợp lý về giá trị.
Đại Quang Minh phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính, sử dụng đất đúng mục đích và quy hoạch. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ được cấp sau khi doanh nghiệp hoàn tất nghĩa vụ tài chính và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Vì vậy, quyết định giao đất mở đầu cho các bước định giá, bàn giao và quyết toán, chứ không đồng nghĩa mọi nghĩa vụ đã hoàn tất.
Cầu Ba Son và lợi ích kết nối cần được đặt cạnh trách nhiệm
Cầu Thủ Thiêm 2, nay là cầu Ba Son, dài 1.465 m; phần cầu dài 885,7 m, có sáu làn xe và tổng mức đầu tư khoảng 3.100 tỷ đồng. Công trình bắc qua sông Sài Gòn, nối khu vực trung tâm hiện hữu với Thủ Thiêm; khi đưa vào khai thác, hướng kết nối mới góp phần giảm áp lực giao thông cho đường Tôn Đức Thắng. Cầu khởi công năm 2015 và khánh thành năm 2022. Ban đầu dự kiến hoàn thành năm 2018 nhưng chậm tiến độ do vướng mắc mặt bằng và nguồn vốn. Lợi ích giao thông là rõ ràng, song không thể thay thế việc giám sát quỹ đất dùng để thanh toán. Kết luận hợp lý là cần đánh giá đồng thời hiệu quả công trình và tính minh bạch của đối ứng: định giá, quyết toán và thực hiện nghĩa vụ phải được kiểm tra đến cùng.
