Bốn lô đất được dùng để thanh toán công trình đã hoàn thành
Hợp đồng BT là hình thức xây dựng – chuyển giao, trong đó nhà đầu tư bàn giao công trình cho Nhà nước và được thanh toán bằng quỹ đất theo cơ chế, giá trị được xác định. UBND TP.HCM quyết định giao bốn lô đất thuộc khu chức năng số 6 tại Thủ Thiêm cho Công ty CP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh để thanh toán hợp đồng BT xây dựng cầu Ba Son, trước đây mang tên cầu Thủ Thiêm 2. Tổng diện tích các lô được nêu là gần 43.000 m², tương đương khoảng 4,3 ha. Đây không phải quỹ đất giao để thay thế một dự án chưa thực hiện: cầu đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 4/2022. Vì vậy, trọng tâm của quyết định hiện nay là hoàn tất cơ chế thanh toán bằng đất và làm rõ nghĩa vụ tài chính tương ứng, chứ không phải bắt đầu xây cầu.
Quy mô quỹ đất và điều kiện sử dụng
Bốn lô đất gồm lô 6-2 rộng 9.130,5 m², lô 6-5 rộng 10.572,6 m², lô 6-6 rộng 5.874,4 m² và lô 6-7 rộng 17.386,8 m²; cộng lại gần 43.000 m². Phần lớn diện tích nằm ở lô 6-7, nhưng cả bốn lô đều được giao để phát triển chung cư theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt. Theo quyết định, hình thức sử dụng là Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, thời hạn 50 năm kể từ ngày 5/11/2026. Quy mô quỹ đất khiến việc xác định giá và đối chiếu giá trị trở thành điểm không thể xem nhẹ: con số diện tích cho biết quy mô tài sản công được đưa vào cơ chế thanh toán, nhưng tự nó chưa cho biết quỹ đất có giá trị bao nhiêu hay đã tương ứng chính xác với giá trị công trình hay chưa.
Cơ chế đặc thù không đồng nghĩa miễn kiểm soát
Bốn lô đất được giao không qua đấu giá quyền sử dụng đất và cũng không qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Thành phố áp dụng cơ chế đặc thù gắn với Nghị quyết 98/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết 260/2025/QH15, cùng Nghị định 91/2025/NĐ-CP về xác định giá đất thanh toán hợp đồng BT tại Thủ Thiêm. Đây là điểm cần được nhìn thẳng: không tổ chức đấu giá khiến chất lượng định giá, công khai căn cứ và kiểm tra đối trừ càng quan trọng. Quyết định giao đất không tự chứng minh rằng giá trị đất và giá trị công trình đã cân bằng. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm xác định giá bốn lô, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; Sở Tài chính rà soát, đối chiếu giá trị quỹ đất với công trình và tham mưu xử lý chênh lệch.
Việc cần theo dõi là định giá, bàn giao và nghĩa vụ tài chính
Sau khi giá đất được phê duyệt, các cơ quan sẽ xác định nghĩa vụ tài chính và đối chiếu với giá trị được thanh toán theo hợp đồng BT. Cục Thuế TP.HCM thông báo khoản doanh nghiệp phải nộp, đồng thời thực hiện khấu trừ, đối trừ để tránh thu trùng; Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp đo đạc, xác định ranh giới, bàn giao đất và cấp giấy chứng nhận khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ. Đại Quang Minh phải phối hợp trong quá trình định giá, nhận đất và thực hiện đầy đủ các khoản phải nộp; UBND phường An Khánh theo dõi quản lý đất và tiến độ xây dựng. Cầu Ba Son dài gần 1,5 km, có sáu làn xe, kết nối trung tâm TP.HCM với Thủ Thiêm và mở thêm hướng đi, góp phần giảm áp lực cho đường Tôn Đức Thắng. Kết luận cần chờ ở đây không chỉ là đất đã giao, mà là hồ sơ định giá và thanh quyết toán có chứng minh rõ ràng việc bảo toàn tài sản công hay không.
