Tây Ninh dùng hạ tầng để tái định vị vai trò trong vùng
Chiến lược dự án hạ tầng Tây Ninh giai đoạn 2026-2030 là chương trình đầu tư đồng bộ vào giao thông kết nối vùng, công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, giáo dục, xử lý nước và nhà ở xã hội, nhằm biến hạ tầng trở thành đòn bẩy phát triển kinh tế – xã hội và tái định vị tỉnh như một trung tâm logistics, công nghiệp và giao thương của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Quan điểm “lộ thông, tài thông”, “đại lộ, đại phú” không chỉ là khẩu hiệu mà đã được cụ thể hóa thành chuỗi dự án mới và chuyển tiếp trên nhiều lĩnh vực. Đây là một chiến lược có chủ đích: dùng hạ tầng để thay đổi vị thế, chứ không đơn thuần là nâng cấp vài tuyến đường. Điểm đáng chú ý là tỉnh không triển khai rời rạc mà gắn hạ tầng giao thông với không gian công nghiệp, đô thị, thương mại và dịch vụ, đặt câu hỏi thẳng thắn: nếu không kết nối được với vùng kinh tế trọng điểm thì mọi nỗ lực phát triển kinh tế Tây Ninh sẽ mãi chỉ là tiềm năng. Chính vì vậy, giao thông kết nối vùng được đẩy lên thành trục ưu tiên, kéo theo đầu tư công nghiệp 2026-2030 và các lĩnh vực liên quan.
Vành đai 3, Vành đai 4 và cao tốc: xóa rào cản địa lý, mở cửa liên vùng
Tây Ninh đang đặt cược tương lai kinh tế vào các tuyến cao tốc và đường vành đai – đúng theo tinh thần “giao thông đi trước mở đường”. Tỉnh tập trung nguồn lực cho những dự án trọng điểm quốc gia đi qua địa bàn, đặc biệt là đường Vành đai 3 và Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. Dự án Vành đai 3 đoạn qua tỉnh đã đạt hơn 83% giá trị thực hiện, hướng tới hoàn thành cuối tháng 12/2026 – một mốc thời gian cho thấy quyết tâm không để cơ hội kết nối vùng trôi qua. Vành đai 4 được kỳ vọng sẽ hoàn thiện giao thông kết nối Tây Ninh với Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương trong vùng, đồng thời mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị, thương mại và dịch vụ. Cùng với đó là cao tốc Gò Dầu – Xa Mát, đường 3 Tháng 2 và các tuyến ĐT830C, ĐT830E đóng vai trò “cánh tay nối dài”, khơi thông điểm nghẽn nội tỉnh để luồng hàng hóa, lao động và dịch vụ chảy thông suốt vào trục liên vùng. Nếu các tuyến này hoàn thành đúng tiến độ, bản đồ kinh tế Tây Ninh sẽ khác hẳn: từ tỉnh biên giới thành đầu mối giao thương của cả vùng.
Tái thiết không gian kinh tế: từ nông nghiệp tới công nghiệp chế biến và năng lượng
Điểm mạnh của kế hoạch không chỉ nằm ở giao thông mà ở cách Tây Ninh dùng kết nối để tái thiết cấu trúc kinh tế. Danh mục dự án khởi công, động thổ trải rộng từ công nghiệp, nông nghiệp, chế biến thực phẩm tới năng lượng, giáo dục, xử lý nước và nhà ở xã hội, cho thấy tư duy phát triển đa trụ cột. Đây là bước chuyển từ một tỉnh nông nghiệp sang nền kinh tế dựa trên chuỗi giá trị: chăn nuôi – thức ăn – giết mổ – chế biến – logistics, gắn chặt với các trục giao thông mới. Ở tầng năng lượng, các nhà máy điện mặt trời bổ sung nguồn cung sạch, hỗ trợ cho công nghiệp và đô thị hóa. Giáo dục đại học được đưa vào danh sách dự án, thể hiện nhận thức rằng phát triển kinh tế Tây Ninh phải đi cùng nguồn nhân lực chất lượng. Quan trọng hơn cả, tỉnh đặt mục tiêu giải ngân đủ kế hoạch vốn hàng năm trong giai đoạn 2026-2030 để các dự án không bị “đứt gãy” giữa chừng – một cam kết tài chính nói lên mức độ nghiêm túc với chiến lược đầu tư công nghiệp 2026-2030.
Người dân ở đâu trong bức tranh hạ tầng mới?
Hạ tầng quy mô lớn luôn đi cùng dịch chuyển dân cư và nguy cơ bất bình đẳng. Tây Ninh buộc phải chứng minh rằng tăng trưởng không đồng nghĩa với hy sinh người dân ở vùng dự án. Tỉnh đặt ra nguyên tắc: người dân đến nơi ở mới phải có cuộc sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, nên các khu tái định cư được tập trung hoàn thành thủ tục đầu tư và thi công hạ tầng kỹ thuật. Đến nay, việc chi trả bồi thường cho các khu tái định cư đã đạt tỷ lệ rất cao, diện tích giải phóng mặt bằng gần hoàn tất. Đây không chỉ là chi tiết kỹ thuật; đó là thước đo chất lượng quản trị. Nếu tái định cư làm tốt, người dân trở thành đồng minh của các dự án hạ tầng Tây Ninh, thay vì là lực cản. Nếu làm qua loa, mọi khẩu hiệu về phát triển bền vững sẽ sớm mất ý nghĩa. Tỉnh đang đứng trước bài kiểm tra lớn: biến những con số giải ngân, tiến độ thành cải thiện hữu hình trong đời sống người dân – từ chỗ ở, việc làm đến dịch vụ công.
Tây Ninh có đủ lực để trở thành trung tâm mới của vùng kinh tế trọng điểm?
Các bước chuẩn bị đầu tư cho giai đoạn 2026-2030 được triển khai khẩn trương theo nghị quyết của HĐND tỉnh, từ báo cáo đề xuất chủ trương đến phê duyệt dự án, cùng mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn. Song song, tỉnh đã chấp thuận chủ trương và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho hàng chục dự án với tổng vốn rất lớn, củng cố nền tảng hạ tầng, công nghiệp, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng và đô thị. Câu hỏi đặt ra là: Tây Ninh chỉ muốn “bắt kịp” hay “vượt lên”? Với mạng lưới cao tốc, vành đai và trục nội tỉnh, tỉnh có cơ hội bứt phá trở thành trung tâm kinh tế năng động và đầu mối giao thương huyết mạch của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Nhưng cơ hội chỉ thành hiện thực nếu ba điều kiện song hành: tiến độ công trình đúng cam kết, chất lượng hạ tầng đáp ứng tiêu chuẩn liên vùng, và lợi ích người dân được bảo vệ. Hạ tầng đã là đòn bẩy; vấn đề còn lại là cách Tây Ninh sử dụng đòn bẩy đó để định hình tương lai kinh tế của mình.
