Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng GDP ASEAN: không chỉ là con số cao hơn
Tăng trưởng GDP ASEAN hiện đang xoay quanh cuộc đua vị thế, trong đó kinh tế Việt Nam nổi bật với tốc độ tăng trưởng vượt trội và khoảng cách ngày càng lớn so với các nền kinh tế láng giềng, phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc sản xuất, dòng vốn đầu tư và năng lực thực thi chính sách trong toàn khu vực. Việt Nam không chỉ dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng mà còn trở thành điểm tham chiếu mới khi so sánh kinh tế khu vực. Ngân hàng UOB khẳng định Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN với khoảng cách đáng kể. Đây là nhận định mang tính bước ngoặt: thay vì xem Việt Nam như một “ngôi sao mới nổi”, khu vực bắt đầu phải tính đến Việt Nam như một cực tăng trưởng ổn định, buộc các nước khác phải điều chỉnh chiến lược cạnh tranh.
Động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam: FDI, công nghiệp và cải cách
Điểm mấu chốt trong câu chuyện kinh tế Việt Nam là sự kết hợp giữa tăng trưởng cao và nền tảng cấu trúc đang thay đổi theo hướng công nghiệp hóa sâu hơn. GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ quý III/2022. Tăng trưởng được dẫn dắt bởi khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 12,5% cùng khu vực dịch vụ tăng 9,54%, trong khi tổng tích lũy tài sản tăng mạnh. UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 lên 9,2%, từ mức 8,5% trước đó, và cho rằng năm 2027 có thể đạt 8,8% nhờ dòng vốn FDI đăng ký hiện nay dần chuyển hóa thành năng lực sản xuất thực tế cùng các động lực cải cách từ Nghị quyết 19-NQ/TW. Theo một kịch bản tăng trưởng GDP 2027 cho “ASEAN’s Fabulous Five”, Việt Nam được đặt trong khoảng 8,2–9,5%, cao nhất nhóm. Điều này cho thấy lợi thế cạnh tranh của Việt Nam không chỉ nằm ở chi phí lao động, mà ở khả năng thu hút và triển khai FDI vào các ngành có giá trị gia tăng cao.
Malaysia tăng trưởng: hưởng lợi từ công nghệ nhưng vẫn ở chiếu dưới
Malaysia tăng trưởng nhưng rõ ràng đang ở một quỹ đạo khác so với Việt Nam. GDP quý III tăng 5,3% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 6% của quý II, song tính chung chín tháng vẫn đạt 5,5%, cao hơn 4,8% cùng kỳ năm trước. Động lực chính đến từ dịch vụ tăng 5,4% và công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 7,5%, được hỗ trợ bởi các ngành phục vụ xuất khẩu. Theo một hãng tin khu vực, Malaysia đang hưởng lợi từ làn sóng đầu tư toàn cầu vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo, kéo theo nhu cầu gia tăng đối với sản phẩm công nghệ và chất bán dẫn. Ngành xây dựng tăng 6%, một phần nhờ các dự án trung tâm dữ liệu. Bộ Tài chính nước này dự báo tăng trưởng năm 2027 đạt 4,2–5,2%, trong khi kịch bản của Shan Saeed đặt Malaysia ở mức 5,3–6,5% và mô tả nước này đang “nâng cấp tăng trưởng” nhưng còn thách thức trong việc chuyển đổi đà tăng công nghiệp thành năng suất lao động và tiền lương. So với Việt Nam, Malaysia tăng trưởng dựa nhiều vào nhu cầu sản phẩm công nghệ và dự án trung tâm dữ liệu, song biên độ tăng trưởng vẫn thấp hơn đáng kể.
ASEAN’s Fabulous Five: cuộc chơi của năng lực thực thi, không còn là tham vọng
Nhìn rộng ra toàn khối, so sánh kinh tế khu vực cho thấy một trật tự mới trong nhóm năm nền kinh tế hàng đầu ASEAN. Trong kịch bản tăng trưởng GDP thực tế năm 2027, Việt Nam dẫn đầu với 8,2–9,5%, Malaysia và Indonesia cùng nằm trong khoảng 5,3–6,5% và 5,3–6,1%, trong khi Thái Lan chỉ 2,7–3,9% và Philippines 2,5–3,7%. Chuyên gia Shan Saeed nhấn mạnh tiềm năng của “ASEAN’s Fabulous Five” đã được định lượng, nhưng kết quả thực tế phụ thuộc vào năng lực thực thi, tức khả năng biến lợi thế xuất khẩu và đầu tư thành giá trị gia tăng nội địa bền vững. Với Việt Nam, thách thức không nhỏ: lạm phát tháng 9 chạm 5,08% và tăng trưởng quý IV cần đạt trên 10% để hoàn thành mục tiêu cả năm. Tuy vậy, việc nhiều tổ chức quốc tế, trong đó có IMF, đồng loạt nâng dự báo tăng trưởng GDP 2026 của Việt Nam lên 8,4% cho thấy niềm tin rằng nền kinh tế này đang biết cách biến tham vọng thành kết quả cụ thể.
Kết luận: Việt Nam đang ở vị trí phải giữ nhịp, không chỉ tăng tốc
Việt Nam hiện giữ vai trò đầu tàu trong tăng trưởng GDP ASEAN, với khoảng cách rõ ràng so với Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Philippines. Nhưng vị thế này đi kèm trách nhiệm: nếu không tiếp tục cải cách, nâng cấp công nghiệp và gia tăng hàm lượng giá trị nội địa trong chuỗi sản xuất, lợi thế có thể bị bào mòn bởi biến động thuế quan, chi phí năng lượng và rủi ro chuỗi cung ứng mà Malaysia đã cảnh báo. Nhu cầu sản phẩm công nghệ và các dự án trung tâm dữ liệu đang trở thành động lực tăng trưởng chính trong khu vực, song quốc gia nào biến được làn sóng này thành năng lực sản xuất lâu dài mới là bên thắng cuộc. Với dự báo GDP 2027 ở nhóm cao nhất, Việt Nam có cơ hội định hình lại trật tự kinh tế ASEAN, nhưng điều quyết định không còn là tham vọng trên giấy, mà là khả năng thực thi chính sách và dự án ở từng địa phương, từng ngành.
