Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng GDP ASEAN: Khoảng cách không ngẫu nhiên
Tăng trưởng GDP ASEAN hiện phản ánh cuộc đua tái cấu trúc chuỗi cung ứng, thu hút FDI và nâng năng suất giữa các nền kinh tế trong khu vực, trong đó Việt Nam nổi lên như điểm đến sản xuất và xuất khẩu chủ lực nhờ tốc độ tăng trưởng cao, cơ cấu công nghiệp – dịch vụ mở rộng nhanh và kỳ vọng tích cực từ các định chế tài chính quốc tế. Ngày 13/10, Bộ phận Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu của một ngân hàng lớn tại Singapore công bố báo cáo cho thấy tăng trưởng GDP Việt Nam quý III đạt 9,95% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ quý III/2022. Đây không chỉ là một con số đẹp, mà là lời khẳng định Việt Nam đang dẫn đầu tăng trưởng GDP ASEAN với khoảng cách đáng kể so với các nước láng giềng.
Động cơ tăng trưởng của kinh tế Việt Nam: Công nghiệp, dịch vụ và FDI
Nếu chỉ nhìn vào con số 9,95% tăng trưởng GDP quý III, người ta dễ cho rằng kinh tế Việt Nam đang hưởng một chu kỳ thuận lợi nhất thời. Thực tế, cấu trúc tăng trưởng cho thấy nền tảng sâu hơn. Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 12,5%, trong khi dịch vụ tăng 9,54%, kéo GDP lên mức cao nhất nhiều năm. Tính chung chín tháng, GDP tăng 9,01%, cho thấy đà mở rộng không chỉ đến từ một quý bứt phá đơn lẻ. Ở phía cầu, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,96%, tích lũy tài sản tăng trên 20% và xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ tăng hơn 23%, phản ánh cả nhu cầu nội địa lẫn động lực sản xuất hướng ra bên ngoài. Cùng lúc, FDI đăng ký tăng hơn 76% và FDI giải ngân tăng 12% trong chín tháng đầu năm, lên mức cao nhất trong vòng 5 năm, củng cố thêm nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Singapore tăng tốc: Cạnh tranh khu vực không đứng yên
Việt Nam dẫn đầu, nhưng các đối thủ trong ASEAN không đứng nhìn. Ngày 14/10, cơ quan phụ trách năng lượng, thương mại và công nghiệp của Singapore công bố ước tính sơ bộ cho thấy GDP nước này tăng 5,4% trong quý III so với cùng kỳ, vượt dự báo 5,1% của giới phân tích, dù thấp hơn mức 6,2% quý II. Động lực chính đến từ sản xuất, xây dựng và thương mại. Ngành sản xuất tăng 7,5% nhờ điện tử, cơ khí chính xác, kỹ thuật vận tải và sản xuất nói chung, dù một số lĩnh vực như hóa chất, y sinh suy giảm. Xây dựng tăng 8,8%, nhanh hơn nhiều so với quý trước, còn nhóm thương mại bán buôn, bán lẻ, vận tải và kho bãi tăng 8%, cao hơn mức 6,9% trước đó. Nói cách khác, Singapore đang tận dụng tốt chu kỳ công nghệ và vai trò trung tâm trung chuyển để giữ đà tăng trưởng, tạo áp lực cạnh tranh ngày càng rõ với kinh tế Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực.
Dự báo kinh tế 2026: Tín nhiệm quốc tế và bài toán duy trì lợi thế
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh so sánh kinh tế khu vực là niềm tin của các định chế tài chính vào triển vọng kinh tế Việt Nam. Trước kết quả tăng trưởng tích cực quý III và điều chỉnh tăng số liệu nửa đầu năm, một ngân hàng lớn tại Singapore đã nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 từ 8,5% lên 9,2%. Đây là câu nói có thể trích dẫn: “Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN với khoảng cách đáng kể so với các nước trong khu vực”. Dự báo này hàm ý quý IV có thể tăng khoảng 9,7%, nhờ giải ngân đầu tư công, mùa cao điểm xuất khẩu và dòng FDI kỷ lục. Trong khi đó, động lực tăng trưởng Singapore được chính cơ quan chức năng thừa nhận là đang có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn, dù vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu bên ngoài và chu kỳ công nghệ.
Giữ vị thế dẫn đầu: Việt Nam cần làm gì trước sức ép ASEAN?
Tăng trưởng cao hiện tại là lợi thế, nhưng không phải bảo chứng vĩnh viễn. Khi so sánh kinh tế khu vực, Việt Nam đang ở vị trí thuận lợi: tăng trưởng GDP dẫn đầu ASEAN, FDI kỷ lục, cán cân thương mại chuyển sang thặng dư và đồng nội tệ được hỗ trợ bởi cả chính sách lẫn nền tảng xuất khẩu. Tuy nhiên, Singapore cho thấy một mô hình khác: tăng trưởng dựa trên công nghệ cao, dịch vụ tài chính, logistics và vai trò trung tâm thương mại toàn cầu. Nếu Việt Nam chỉ dừng ở lợi thế chi phí lao động và lắp ráp, khoảng cách hiện tại sẽ bị bào mòn khi các nước khác cải thiện hạ tầng, thể chế và nhân lực. Bước đi chiến lược phải là nâng năng suất lao động, đẩy nhanh nâng cấp công nghiệp, phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao và biến dòng FDI hiện tại thành năng lực sản xuất – đổi mới sáng tạo nội sinh. Chỉ khi đó, vị thế dẫn đầu tăng trưởng GDP ASEAN mới có thể bền vững thay vì là một chu kỳ ngắn hạn.
