Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam Panama sau 50 năm
Chuyến thăm chính thức của Tổng thống Panama José Raúl Mulino và Phu nhân tới Việt Nam là hoạt động ngoại giao cấp cao, diễn ra từ ngày 5 đến 8/10/2026 theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thể hiện bước chuyển quan trọng đưa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam Panama bước vào giai đoạn hợp tác sâu rộng và thực chất hơn. Đây không chỉ là một sự kiện nghi lễ, mà là thời điểm hai bên chủ động "tái khởi động" những tiềm năng hợp tác chưa được khai thác hết. Chọn diễn ra ngay sau mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, chuyến thăm mang ý nghĩa như một cuộc rà soát chiến lược, xác định lại ưu tiên, đồng thời gửi đi thông điệp rõ ràng: cả hai nước đều có nhu cầu và quyết tâm nâng cấp hợp tác, thay vì hài lòng với những thành quả hiện có.
Ý nghĩa chính trị: Củng cố tin cậy và định hướng chiến lược
Điểm cốt lõi của chuyến thăm nằm ở chiều sâu chính trị: cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Panama diễn ra trong không khí hữu nghị, cởi mở, tin cậy, với trao đổi rộng về song phương, khu vực và quốc tế. Điều này cho thấy quan hệ Việt Nam Panama đã vượt qua giai đoạn “làm quen” để bước vào mức độ tin cậy đủ cao nhằm thảo luận thẳng thắn những vấn đề chiến lược. Trên nền tảng hơn nửa thế kỷ gắn bó, Panama vẫn nhắc lại việc Việt Nam là một trong những nước đầu tiên ký Nghị định thư về trung lập hóa vĩnh viễn kênh đào Panama, qua đó khẳng định chiều sâu lịch sử của sự ủng hộ chính trị lẫn nhau. Việc hai bên thông qua Tuyên bố chung để xác định định hướng, mục tiêu, nguyên tắc và các lĩnh vực hợp tác chủ yếu trong thời gian tới cho thấy đây là cuộc gặp mang tính "đặt đường ray" lâu dài, chứ không chỉ là một hoạt động mang tính tượng trưng.
Kinh tế và doanh nghiệp: Trọng tâm thực dụng của chuyến thăm chính thức
Nếu chính trị tạo khung, thì kinh tế và kết nối doanh nghiệp chính là phần nội dung được hai bên đặt ở vị trí trung tâm trong chuyến thăm Tổng thống Panama thăm Việt Nam. Quan hệ thương mại hai chiều đã có bước tăng trưởng tích cực, với kim ngạch gần 500 triệu USD vào năm 2025, nhưng chính lãnh đạo hai nước cũng thừa nhận dư địa hợp tác còn rất lớn, đặc biệt trong thương mại, đầu tư và dịch vụ. Cơ cấu hàng hóa bổ trợ nhau – từ giày dép, điện thoại, máy tính, dệt may, thủy sản của Việt Nam đến gỗ, sản phẩm gỗ và thủy sản của Panama – cho thấy hợp tác hai nước có nền tảng thực dụng vững chắc. Một câu nói mang tính định hướng là việc lãnh đạo hai bộ ngoại giao mong muốn phát huy thế mạnh kinh tế và vị trí địa chiến lược của mỗi nước như hai đầu cầu gắn kết các nền kinh tế Mỹ Latinh và ASEAN, biến khoảng cách địa lý thành lợi thế kết nối chuỗi cung ứng và dịch vụ.
Những lĩnh vực hợp tác tiềm năng: từ kênh đào Panama tới cảng biển Việt Nam
Từ góc nhìn chiến lược, điểm hấp dẫn nhất của quan hệ Việt Nam Panama là sự bổ sung lẫn nhau về địa kinh tế. Panama giữ vai trò cửa ngõ kết nối hai đại dương, còn Việt Nam là một trong những trung tâm kết nối của Đông Á và ASEAN. Trong hội đàm, hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, hậu cần cảng biển, tài chính, ngân hàng, du lịch, vận tải và các lĩnh vực mà mỗi bên có thế mạnh. Việc ký kết các thỏa thuận mới về an ninh, vận tải biển và nông nghiệp trong chuyến thăm chính thức cho thấy ưu tiên đang chuyển dần từ trao đổi chính trị sang những cơ chế liên kết cụ thể, hướng tới chuỗi dự án mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, đề xuất tăng cường tham khảo chính trị, Ủy ban hỗn hợp về kinh tế – thương mại – đầu tư và các hoạt động xúc tiến doanh nghiệp cho thấy hai nước coi việc xây dựng khuôn khổ pháp lý và nền tảng kết nối doanh nghiệp là điều kiện tiên quyết để biến tiềm năng thành kết quả.
Từ chuyến thăm chính thức tới hành động cụ thể
Chuyến thăm chính thức lần này sẽ chỉ thực sự thành công nếu sau đó là một giai đoạn triển khai quyết liệt, thay vì dừng lại ở những lời cam kết. Chính các cơ quan chức năng của hai bên được giao nhiệm vụ nhanh chóng cụ thể hóa Tuyên bố chung, các thỏa thuận về an ninh, vận tải biển, nông nghiệp thành chương trình hành động và dự án cụ thể. Ở cấp đa phương, việc Việt Nam và Panama tiếp tục phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế, đề cao luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, cùng ủng hộ tự do, an toàn hàng hải, hàng không và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình cho thấy sự tương đồng về cách tiếp cận trật tự quốc tế. Kết luận lại, chuyến thăm của Tổng thống Panama không chỉ là một dấu mốc trong lịch sử quan hệ hai nước; nó giống như một bản "đề bài" chiến lược đặt lên bàn các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp – nếu biết tận dụng, Việt Nam và Panama có thể biến mối quan hệ hữu nghị truyền thống thành một trục hợp tác kinh tế – chính trị mới nối Đông Á với Mỹ Latinh.
