Thương hiệu quốc gia 2026: Không chỉ là danh hiệu, mà là chuẩn mực mới
Thương hiệu quốc gia 2026 là kỳ xét chọn lần thứ 10 của Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam, vinh danh những doanh nghiệp và sản phẩm đáp ứng bộ tiêu chí khắt khe về chất lượng, đổi mới sáng tạo và năng lực tiên phong, qua đó góp phần nâng tầm hình ảnh hàng hóa, dịch vụ Việt trên thị trường trong nước và quốc tế.
Điểm đáng nói nhất của kỳ xét chọn này là quy mô và chất lượng cùng tăng, nhưng theo hướng sàng lọc hơn là chạy theo số lượng. Tối 16/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Hà Nội, Hội đồng Thương hiệu quốc gia Việt Nam và Bộ Công Thương đã công bố 499 sản phẩm, dịch vụ của 227 doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia 2026, với chủ đề “Dòng chảy Thương hiệu Việt”. Sau 23 năm triển khai chương trình và 10 kỳ xét chọn, đây không còn là cuộc thi gắn logo, mà là một cơ chế định chuẩn cho tham vọng vươn lên của doanh nghiệp Việt. Ai bước vào sân chơi này phải chấp nhận bị soi kỹ vào năng lực thật, chứ không chỉ là câu chuyện truyền thông.
1.000 điểm, ngưỡng 650: Cuộc chơi của những thương hiệu biết tự làm khó mình
Kỳ xét chọn thương hiệu quốc gia 2026 đánh dấu bước ngoặt về cách chấm điểm: lần đầu áp dụng thang 1.000 điểm theo Thông tư 18/2026/TT-BCT, chia thành ba nhóm tiêu chí: Chất lượng (300 điểm), Đổi mới sáng tạo (300 điểm) và Năng lực tiên phong (400 điểm). Ngưỡng đạt danh hiệu là từ 650 điểm trở lên, đồng thời từng nhóm tiêu chí phải đạt ít nhất 60% số điểm của nhóm đó. Nói cách khác, doanh nghiệp không thể “gánh điểm” bằng một thế mạnh duy nhất; sản phẩm chất lượng cao nhưng lạc hậu về công nghệ hay mờ nhạt trên thị trường vẫn có thể bị loại.
Trong nhóm Năng lực tiên phong, riêng tiêu chí mức độ nhận biết thương hiệu trên thị trường đã chiếm tới 100 điểm, một trong những trọng số lớn nhất toàn bộ thang điểm. Điều này gửi đi thông điệp rõ ràng: thương hiệu quốc gia không chỉ là sản phẩm tốt trong phòng thí nghiệm, mà phải là cái tên được người tiêu dùng thực sự biết đến và tin dùng. So với các giai đoạn trước, nội dung đánh giá năm nay ưu tiên cao hơn cho nghiên cứu – phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây là cuộc chơi dành cho những doanh nghiệp dám đầu tư dài hạn, chứ không phải những người chỉ muốn “làm thương hiệu” theo phong trào.
Từ thực phẩm đến dược phẩm: Bức tranh đa ngành của sản phẩm chất lượng cao
499 sản phẩm được vinh danh năm nay trải rộng từ ngân hàng, viễn thông, vật liệu xây dựng, thực phẩm, đồ uống đến dược phẩm và chăm sóc sức khỏe. Điều này cho thấy thương hiệu quốc gia không còn là sân chơi riêng của các ngành xuất khẩu truyền thống, mà đang trở thành thước đo chung cho nhiều lĩnh vực. Mục tiêu của chương trình là phát triển Thương hiệu quốc gia thông qua các thương hiệu sản phẩm và doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao, qua đó nâng cao hình ảnh, uy tín hàng hóa, dịch vụ Việt và thúc đẩy xuất khẩu.
Một ví dụ tiêu biểu trong nhóm dược phẩm là thuốc nhỏ mắt Eskar của Công ty Cổ phần Dược Khoa, sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia năm 2024 theo bộ tiêu chí cũ và tiếp tục đạt năm 2026 theo bộ tiêu chí mới. Việc một sản phẩm dược giữ được danh hiệu qua hai kỳ với hai bộ tiêu chí khác nhau cho thấy sự ổn định về chất lượng và khả năng thích ứng với yêu cầu ngày càng cao. Đằng sau những cái tên được xướng lên trên sân khấu là cả một hệ thống nhà máy, phòng kiểm nghiệm, quy trình chuẩn hóa quốc tế – thứ mà người tiêu dùng ít khi nhìn thấy nhưng lại quyết định bản chất “sản phẩm chất lượng cao” mà chương trình đang theo đuổi.
Doanh nghiệp Việt Nam vinh danh: Thành tích ấn tượng nhưng xuất khẩu vẫn là điểm nghẽn
Nhìn vào các doanh nghiệp Việt Nam được vinh danh, có thể thấy một lực lượng nòng cốt đang hình thành. Riêng năm 2025, các doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia ghi nhận doanh thu hơn 2,5 triệu tỷ đồng, nộp ngân sách trên 133 nghìn tỷ đồng và tạo việc làm ổn định cho hơn 760 nghìn lao động. Đây là những con số cho thấy chương trình không chỉ tạo ra danh hiệu, mà đang gắn với những trụ cột thực sự của nền kinh tế.
Tuy vậy, bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Doanh thu xuất khẩu của các doanh nghiệp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia mới chiếm khoảng 11% doanh thu của chính họ, tương đương khoảng 2,3% kim ngạch xuất khẩu cả nước. Nghĩa là phần lớn giá trị vẫn nằm trong thị trường nội địa. Nhiều sản phẩm tốt vẫn thiếu thương hiệu đủ mạnh, giá trị gia tăng và khả năng làm chủ thị trường còn hạn chế. Nếu không chuyển được danh tiếng trong nước thành sức nặng trên thị trường quốc tế, thương hiệu quốc gia sẽ khó phát huy hết vai trò là “tấm hộ chiếu” cho hàng Việt.
Từ danh hiệu đến năng lực cạnh tranh: 5 nhiệm vụ cho làn sóng đổi mới sáng tạo Việt
Kết quả xét chọn thương hiệu quốc gia 2026 chỉ có hiệu lực hai năm; sau đó doanh nghiệp muốn giữ danh hiệu phải đăng ký và được thẩm định lại từ đầu. Cơ chế này buộc các thương hiệu không được ngủ quên trên chiến thắng. Thủ tướng đã nêu 5 nhiệm vụ cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị đã được vinh danh, trong đó trọng tâm là coi thương hiệu là tài sản chiến lược dài hạn, đầu tư thực chất cho năng lực cốt lõi, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động chinh phục thị trường quốc tế, phát triển hệ thống phân phối, bảo vệ sở hữu trí tuệ, giữ bản sắc Việt trong từng thị trường và tận dụng hiệu quả các FTA. Đồng thời, cần chuyển từ phát triển riêng lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, doanh nghiệp lớn dẫn dắt hệ sinh thái, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao công nghệ, chất lượng và quản trị. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng văn hóa kinh doanh liêm chính, minh bạch, tôn trọng pháp luật và các chuẩn mực Môi trường – Xã hội – Quản trị. Nếu 227 doanh nghiệp và 499 sản phẩm hôm nay biến danh hiệu thành cam kết cải tiến liên tục, thương hiệu quốc gia sẽ không chỉ là biểu tượng, mà là động lực cạnh tranh dài hạn cho đổi mới sáng tạo Việt.
