Thương hiệu quốc gia Việt Nam là gì trong giai đoạn đổi mới sáng tạo
Thương hiệu quốc gia Việt Nam là chương trình do Nhà nước bảo trợ nhằm lựa chọn và công nhận những sản phẩm, dịch vụ tiêu biểu không chỉ đáp ứng các tiêu chí về chất lượng, mà còn thể hiện năng lực đổi mới sáng tạo, tài sản trí tuệ, công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh và tạo giá trị thương hiệu bền vững trên thị trường trong nước và quốc tế.
Việc Bộ Công Thương tổ chức họp giới thiệu Lễ công bố sản phẩm đạt thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, do Thứ trưởng Lương Hoàng Thái chủ trì, không chỉ là hoạt động thông tin sự kiện mà là một tuyên bố về hướng đi mới của chính sách thương hiệu. Thông điệp rõ ràng: thương hiệu quốc gia bước sang giai đoạn mà danh hiệu phải gắn với năng lực đổi mới sáng tạo 2026, khả năng chuyển đổi số doanh nghiệp và đóng góp thực tế cho mục tiêu phát triển dài hạn. Cách tiếp cận này đáng được coi là bước trưởng thành, khi thương hiệu không còn là huy chương để trưng bày mà là công cụ chiến lược để tạo giá trị thương hiệu trong cạnh tranh toàn cầu.
Tiêu chí xét chọn thương hiệu: trọng số đổi mới sáng tạo tăng mạnh
Điểm nhấn quan trọng nhất của kỳ xét chọn lần thứ 10 là sự điều chỉnh tiêu chí xét chọn thương hiệu theo hướng ưu tiên rõ rệt cho đổi mới sáng tạo 2026. Trọng số nhóm “Đổi mới, sáng tạo” tăng từ 180 lên 300 trên tổng 1.000 điểm, chiếm tới 30% kết quả xét chọn. Đây không phải là thay đổi kỹ thuật; đó là tuyên bố rằng doanh nghiệp Việt muốn mang thương hiệu quốc gia phải chứng minh mình đi đầu về khoa học – công nghệ, tài sản trí tuệ và nhân lực chứ không chỉ làm tốt một sản phẩm hiện tại.
Nhóm tiêu chí mới bao gồm nghiên cứu và phát triển, ứng dụng khoa học – công nghệ, tài sản trí tuệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực. Nói cách khác, hệ thống chấm điểm buộc doanh nghiệp trả lời câu hỏi: anh tạo ra tương lai như thế nào, chứ không chỉ bán được gì hôm nay. Việc hơn 1.000 lượt doanh nghiệp quan tâm, tìm hiểu và đăng ký tham gia cho thấy họ bắt đầu nhìn việc xây dựng thương hiệu trong bài toán rộng hơn, nơi quản trị, công nghệ và văn hóa đổi mới trở thành một phần của giá trị thương hiệu, không thể tách rời hoạt động marketing.
Từ công nhận thương hiệu đến tạo giá trị thực tế cho doanh nghiệp
Sau 23 năm triển khai, chương trình thương hiệu quốc gia Việt Nam đang đứng trước một bước chuyển quan trọng: thay vì dừng ở việc lựa chọn và công nhận sản phẩm đáp ứng bộ tiêu chí, định hướng mới nhấn mạnh hơn tới việc phát triển giá trị thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng sự hiện diện của thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế. Đây là cách nhìn tỉnh táo. Một danh hiệu tự thân không tạo ra doanh thu hay lợi nhuận; giá trị chỉ xuất hiện khi danh hiệu gắn với chiến lược đổi mới, chuyển đổi số doanh nghiệp, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Quy trình xét chọn lần thứ 10 thể hiện rõ sự nghiêm ngặt nhằm bảo đảm danh hiệu thực sự phản ánh sức khỏe tổng thể của doanh nghiệp: từ rà soát hồ sơ, chấm điểm chuyên gia đến đối chiếu thông tin về thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, lao động, môi trường và các nghĩa vụ pháp lý khác. Ở góc độ doanh nghiệp, đây có thể là áp lực, nhưng cũng là cơ hội để chuẩn hóa quản trị, gia cố nền tảng pháp lý và tài chính. Điều quan trọng là sau khi được công nhận, doanh nghiệp có tận dụng danh hiệu như một “tài sản chiến lược” để huy động nguồn lực, thu hút nhân tài và xây dựng các dự án đổi mới sáng tạo, hay chỉ dừng ở việc treo logo thương hiệu quốc gia trên bao bì.
Dòng chảy thương hiệu Việt trong bối cảnh chuyển đổi số và mục tiêu 2045
Lễ Công bố sản phẩm đạt thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10 với chủ đề “Dòng chảy thương hiệu Việt” cho thấy chương trình đang muốn kết nối danh hiệu với những xu hướng vận động lớn của nền kinh tế. Hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Bộ Công Thương khẳng định sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp sau công nhận trong các lĩnh vực then chốt như nâng cao năng lực quản trị, bảo vệ thương hiệu, thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp, chuyển đổi xanh và gắn kết xúc tiến thương mại với mở rộng thị trường.
Danh sách 499 sản phẩm của 227 doanh nghiệp thuộc nhiều ngành như công nghiệp chế biến – chế tạo, nông nghiệp thực phẩm, dược phẩm thiết bị y tế, tài chính – ngân hàng, công nghệ viễn thông, logistics và dịch vụ cho thấy nền tảng thương hiệu Việt được xây dựng từ cả sản xuất và dịch vụ, từ ngành truyền thống đến lĩnh vực dựa nhiều hơn vào công nghệ số. Vấn đề không chỉ là có thêm tên tuổi được vinh danh; điều đáng bàn là các doanh nghiệp trong danh sách này có thể trở thành những hạt nhân kéo cả hệ sinh thái ngành hàng cùng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, chia sẻ chuẩn mực quản trị và truyền cảm hứng cho lớp doanh nghiệp mới. Nếu làm được, thương hiệu quốc gia sẽ không chỉ là chương trình gắn logo, mà là cơ chế lan tỏa tiêu chuẩn phát triển hiện đại.
Kết luận: Thương hiệu quốc gia chỉ mạnh khi đổi mới trở thành thói quen
Việc nâng trọng số tiêu chí đổi mới sáng tạo trong kỳ xét chọn thương hiệu quốc gia lần thứ 10 là quyết định đúng thời điểm và mang tính định hướng lâu dài. Nó gửi đi một tín hiệu rõ ràng: thời của xây dựng thương hiệu dựa thuần túy vào quảng bá đã qua, thời của thương hiệu gắn với công nghệ, chuyển đổi số, tài sản trí tuệ và quản trị minh bạch đang đến nhanh. Danh hiệu thương hiệu quốc gia Việt Nam vì thế không còn là “đích đến”, mà là “điểm xuất phát” cho một quá trình liên tục tạo giá trị thương hiệu.
Song, để chương trình thực sự trở thành động lực, ba điều kiện phải đi cùng nhau. Nhà nước cần kiên trì nâng tiêu chuẩn, tăng chất lượng hỗ trợ sau công nhận và gắn mạnh hơn thương hiệu quốc gia với chiến lược đổi mới sáng tạo cấp quốc gia. Doanh nghiệp phải xem tiêu chí xét chọn thương hiệu như bộ khung tự soi lại mình, chấp nhận đầu tư dài hạn cho chuyển đổi số, nhân lực và nghiên cứu – phát triển. Và xã hội, từ người tiêu dùng đến nhà đầu tư, phải học cách đánh giá doanh nghiệp không chỉ qua giá, mà qua câu trả lời cho câu hỏi: họ đang tạo ra tương lai như thế nào. Nếu ba lực này đồng pha, thương hiệu quốc gia Việt Nam sẽ là một trong những công cụ hữu ích nhất để biến khát vọng 2045 thành mục tiêu có thể chạm tới.
