Từ tư duy quản lý sang kiến tạo số: Vì sao Hà Nội và Lào Cai phải bắt tay nhau?
Chuyển đổi số Hà Nội Lào Cai là quá trình hai địa phương chủ động hợp tác để xây dựng chính quyền số, nền tảng số thông minh, quản trị dữ liệu địa phương và ứng dụng AI công nghệ hành chính, nhằm triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW theo hướng lấy dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng quản trị và phát triển. Chiều 25/8, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng tiếp Đoàn công tác tỉnh Lào Cai do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng dẫn đầu để trao đổi kinh nghiệm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Việc gặp gỡ không phải một hoạt động nghi thức; nó thể hiện quyết tâm chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, dùng dữ liệu và công nghệ để nâng cao năng lực quản trị, lấy bài toán của người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Trong bối cảnh Nghị quyết 57 triển khai đang đòi hỏi bước đi thực chất, cách hai bên chọn con đường hợp tác là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra áp lực phải biến chủ trương thành kết quả đo lường được chứ không dừng ở khẩu hiệu.
Hà Nội chia sẻ mô hình chính quyền số: Từ nền tảng giao nhiệm vụ đến IOC và AI
Lý do Lào Cai tìm đến Hà Nội rất rõ: Thủ đô đang sở hữu những mô hình chính quyền số đã vận hành thực tế, không chỉ nằm trên giấy. Tại buổi làm việc, lãnh đạo Văn phòng UBND thành phố Hà Nội giới thiệu Hệ thống giao nhiệm vụ theo 4 trục: Thành ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành, theo dõi và đôn đốc nhiệm vụ. Đoàn Lào Cai trực tiếp tham quan Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) và Trung tâm Truyền thông, Dữ liệu và Công nghệ số để hiểu cách tổ chức, vận hành và kết nối dữ liệu trong quản lý, chỉ đạo, điều hành trên địa bàn Hà Nội. Điều đáng chú ý là Hà Nội không chỉ giới thiệu màn hình và dashboard, mà nhấn mạnh việc tích hợp trí tuệ nhân tạo trong theo dõi, quản lý và đôn đốc thực hiện nhiệm vụ do UBND thành phố giao. Đây là bước tiến quan trọng: AI công nghệ hành chính được đưa vào quy trình công vụ, biến dữ liệu thành công cụ giám sát và thúc đẩy kết quả, chứ không chỉ để báo cáo.
Quản trị dữ liệu địa phương: Lào Cai chọn học mô hình dữ liệu dùng chung thay vì tự mày mò
Một điểm sáng trong chuyến công tác là Lào Cai thẳng thắn thừa nhận cần học kinh nghiệm quản trị dữ liệu địa phương thay vì tự làm trong cô lập. Tỉnh đặc biệt quan tâm cách Hà Nội xây dựng, chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nhà nước; và tổ chức trung tâm điều hành dựa trên dữ liệu cùng các nền tảng dùng chung. Đoàn công tác cũng tìm hiểu kỹ quy trình liên thông văn bản giữa các hệ thống, kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành trong IOC. Đây không phải chuyện kỹ thuật đơn thuần, mà là cốt lõi để Nghị quyết 57 triển khai đi vào thực chất: nếu dữ liệu phân tán, không chuẩn hóa, thì mọi nền tảng số thông minh và AI chỉ là lớp sơn. Việc Lào Cai tập trung chuyển từ “làm chuyển đổi số” sang “quản trị và phát triển dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo” cho thấy tỉnh nhìn đúng trọng tâm của Nghị quyết. Câu hỏi còn lại là liệu Lào Cai có đủ quyết tâm chính trị và nguồn lực để chuẩn hóa dữ liệu ngay từ cấp cơ sở, thay vì chỉ mô phỏng bề nổi của mô hình Hà Nội.
AI và chuyển đổi số gắn với đời sống: tác động nào tới người dân và doanh nghiệp?
Nếu chuyển đổi số chỉ dừng ở việc xây thêm vài trung tâm điều hành thì người dân và doanh nghiệp khó cảm nhận được khác biệt. Hà Nội xác định tinh thần xuyên suốt là dùng dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo để nâng cao năng lực quản trị, lấy bài toán thực tiễn của Thành phố, người dân và doanh nghiệp làm đầu bài, và lấy kết quả thực chất, có thể đo lường làm thước đo. Đoàn Lào Cai vì thế không chỉ quan tâm đến khối dữ liệu dùng chung và IOC, mà còn đến chuyển đổi số trong y tế, giáo dục, du lịch, nông nghiệp và cải cách thủ tục hành chính gắn với Đề án 06. Ở đây, AI công nghệ hành chính và nền tảng số thông minh được kỳ vọng rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tăng tính minh bạch, đồng thời tạo ra dịch vụ số cho du khách và nhà đầu tư. Tuy nhiên, nếu không đầu tư tương xứng cho đào tạo cán bộ – nội dung mà Hà Nội đã tổ chức tập huấn theo từng nhóm đối tượng, hướng dẫn trực tiếp trong quá trình triển khai, hỗ trợ cập nhật và khai thác dữ liệu thống nhất – thì mọi hệ thống hiện đại sẽ bị nghẽn ngay tại khâu sử dụng.
Từ học hỏi đến đồng kiến tạo: Hợp tác khoa học, công nghệ và Nghị quyết 57 đi tiếp thế nào?
Điểm đáng giá nhất của chuyến công tác là hai bên không xem đây là một buổi “tham quan mô hình” rồi kết thúc. Phó Chủ tịch Hà Nội khẳng định Thủ đô phải tiên phong biến chủ trương thành kết quả, biến nguồn lực thành giá trị và lan tỏa mô hình hiệu quả. Ở chiều ngược lại, Lào Cai xác định chuyến đi là bước chuẩn bị để tiếp nhận mô hình đã được thực tiễn kiểm chứng, lựa chọn nội dung phù hợp với điều kiện tỉnh để triển khai Nghị quyết 57. Đoàn công tác đề nghị sau cuộc làm việc, các cơ quan chuyên môn tiếp tục phối hợp về dữ liệu, AI, quản trị số, mô hình chính quyền số ở cơ sở và đào tạo nguồn nhân lực, hướng tới chia sẻ dữ liệu, chuyển giao công nghệ và xây dựng đề án, dự án cụ thể. Đây là bước chuyển quan trọng: từ học hỏi một chiều sang đồng kiến tạo hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – không chỉ cho hai địa phương, mà còn đóng góp vào việc đưa các chủ trương lớn đi vào thực tiễn ở nhiều nơi khác. Nếu cam kết hợp tác được giữ vững và gắn với mục tiêu đo lường rõ ràng, Hà Nội – Lào Cai có thể trở thành một cặp địa phương tiên phong trong việc biến Nghị quyết 57 triển khai thành kết quả cụ thể, nhìn thấy được trong đời sống.
