Thoả thuận hợp tác AI Việt Nam Australia: bước đi chiến lược cho doanh nghiệp công nghệ
Hợp tác AI Việt Nam Australia là khuôn khổ phối hợp giữa cơ quan quản lý, viện trường và doanh nghiệp hai nước nhằm cùng nghiên cứu, phát triển sản phẩm trí tuệ nhân tạo, công nghệ số bán dẫn và đổi mới sáng tạo, đồng thời đào tạo nhân lực và kết nối hệ sinh thái công nghệ để mở rộng đầu tư công nghệ Việt Nam ra thị trường quốc tế. Hoạt động trung tâm hiện nay là Diễn đàn Hợp tác đầu tư, phát triển Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo Việt Nam-Australia, nơi các bên cùng thiết kế các dự án từ nghiên cứu, chuyển giao đến thương mại hóa. Đây không phải một sự kiện mang tính nghi thức, mà là bước đi chiến lược: Việt Nam cần công nghệ và thị trường, Australia cần đối tác có nhu cầu ứng dụng rộng và đội ngũ kỹ sư đang lớn mạnh. Nếu doanh nghiệp Việt Nam không nhanh chóng tham gia, khoảng trống sẽ được lấp bởi các đối thủ trong khu vực.
Vì sao hợp tác công nghệ số bán dẫn diễn ra lúc này?
Diễn đàn hợp tác hiện nay nhằm cụ thể hóa các nội dung đã được hai bên thống nhất trước đó và tăng cường kết nối hệ sinh thái công nghệ, đầu tư và đổi mới sáng tạo. Đây là hoạt động tiếp nối Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo và VASEA, ký tại Đại học Công nghệ Sydney trong khuôn khổ Tech Connect Việt Nam-Australia. Nói cách khác, giai đoạn “ký MOU” đã qua, giờ là lúc chuyển sang triển khai dự án thật. Theo Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định, Việt Nam coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng năng suất và năng lực cạnh tranh, và hợp tác quốc tế phải giúp doanh nghiệp tiếp cận tri thức, nhân lực và công nghệ. Nếu không đẩy nhanh hợp tác công nghệ số bán dẫn ngay lúc này, Việt Nam sẽ khó bắt kịp nhịp chuyển dịch chuỗi giá trị toàn cầu.
Trọng tâm hợp tác: AI, bán dẫn và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo công nghệ
Các lĩnh vực AI, bán dẫn và đổi mới sáng tạo được xác định là trọng tâm hợp tác trong thời gian tới. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận rất thực tế: nghiên cứu phải gắn với phát triển sản phẩm và đào tạo nhân lực, chứ không dừng ở công bố khoa học. Các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp được yêu cầu cùng tham gia từ khâu xác định bài toán, kết hợp yêu cầu thị trường với năng lực công nghệ và chuẩn bị đội ngũ vận hành. Với AI, hợp tác nhấn mạnh chất lượng dữ liệu, độ tin cậy và khả năng kiểm soát kết quả – những yếu tố quyết định cho ứng dụng trong tài chính, y tế, chính phủ số. Với công nghiệp bán dẫn, trọng tâm là thiết kế chip, kiểm chứng thiết kế, hỗ trợ sản xuất thử và đo kiểm, phù hợp với năng lực và nguồn lực hiện có. Đây là lựa chọn khôn ngoan thay vì mơ mộng nhảy thẳng vào khâu chế tạo wafer tốn kém.
Cơ hội đầu tư công nghệ Việt Nam và phát triển nhân lực
Diễn đàn được thiết kế như một “chợ công nghệ” nơi cơ quan quản lý, viện trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư gặp nhau để hình thành các hoạt động hợp tác từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến chuyển giao, thương mại hóa và đầu tư. Một trọng tâm là tăng cường kết nối doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam với thị trường và đối tác Australia, giúp giới thiệu sản phẩm, giải pháp, năng lực công nghệ, đồng thời tìm kiếm đối tác kinh doanh, công nghệ và đầu tư. Theo bà Renee Deschamps, các doanh nghiệp Australia rất quan tâm đến tương lai số của Việt Nam, đặc biệt là cơ hội trong bán dẫn, AI và an ninh mạng. Nếu startup Việt Nam biết tận dụng, đây là cửa ngõ để tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và cơ hội đầu tư, từ đó phát triển sản phẩm và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.
Tác động tới người dùng và bài toán 5 năm cho doanh nghiệp Việt
Đổi mới sáng tạo và tăng trưởng số đều dựa trên hạ tầng số và hệ thống dữ liệu, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế số. Khi doanh nghiệp được đầu tư và hỗ trợ chuyển đổi số, lợi ích không dừng ở nội bộ doanh nghiệp mà lan tới đông đảo người dân và toàn bộ nền kinh tế. Người dùng sẽ hưởng dịch vụ số tiện lợi hơn, an toàn hơn, trong khi doanh nghiệp có thêm công cụ AI và bán dẫn để tối ưu vận hành. Về phía quản lý nhà nước, Thứ trưởng đề nghị Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo phối hợp các đơn vị liên quan, sẵn sàng lựa chọn các dự án ưu tiên theo khả năng tiếp cận dữ liệu, điều kiện thử nghiệm, năng lực và khả năng thương mại hóa. Trong 5 năm tới, doanh nghiệp Việt cần chủ động bước vào hệ sinh thái này: tham gia nền tảng kết nối như V-bridge, xây đội ngũ AI và bán dẫn, và coi hợp tác với Australia là một phần chiến lược tăng trưởng, không phải hoạt động ngoại giao bên lề.
