Biển đảo bước vào quảng trường: định nghĩa một triển lãm ngoài trời
Triển lãm biển đảo Việt Nam “Biên cương vững bền - Biển đảo thiêng liêng” là hoạt động trưng bày ngoài trời tại Quảng trường biển Sầm Sơn Thanh Hoá, nơi 75 tranh cổ động và 150 tư liệu ảnh được kết hợp để kể câu chuyện về chủ quyền, lịch sử và đời sống ven biển bằng ngôn ngữ trực quan, dễ tiếp cận cho mọi tầng lớp công chúng, từ du khách đến cư dân địa phương. Điểm đáng nói là triển lãm không ẩn mình trong bảo tàng mà đặt ngay giữa dòng người nghỉ lễ. Tại Sầm Sơn Thanh Hoá, không gian quen thuộc của du lịch biển bỗng trở thành “phòng trưng bày mở”, nơi mỗi bước chân qua những khung tranh là một bước đi vào lớp trầm tích ký ức về biên cương và biển đảo. Chính lựa chọn địa điểm này cho thấy ban tổ chức xem truyền thông về biển đảo là việc phải diễn ra ngay trong đời sống thường ngày, không chỉ trong những dịp lễ nghi trang trọng.
Sức mạnh của tranh cổ động và tư liệu ảnh: hai ngôn ngữ cùng kể một câu chuyện
75 tranh cổ động và 150 tư liệu ảnh không chỉ là con số để ghi nhận thành tích, mà là hai dòng thẩm mỹ đang đối thoại trong cùng một không gian. Tranh cổ động giữ được tinh thần khái quát, mạnh mẽ: người chiến sĩ giữa nền trời xanh, tàu cá vươn khơi, những công trình vươn mình dọc bờ biển. Tư liệu ảnh lại đưa người xem trở về với chi tiết, với gương mặt cụ thể của ngư dân, với nhịp sống ở các vùng kinh tế ven biển đang đổi thay. Khi đi dọc các hàng pano, người xem buộc phải chuyển qua lại giữa biểu tượng và đời sống. Tranh cổ động nhấn mạnh thông điệp, ảnh tư liệu đặt thông điệp ấy vào thực tế. Sự kết hợp này khiến khẩu hiệu không bị trống rỗng: hình ảnh người chiến sĩ ngày đêm bảo vệ biển trời Tổ quốc hay ngư dân bám biển không còn là mô-típ minh hoạ, mà trở thành các câu chuyện có gương mặt, có bối cảnh, có thời gian.
Quảng trường Sầm Sơn: khi điểm đến du lịch trở thành không gian công dân
Triển lãm ở Sầm Sơn Thanh Hoá không chỉ phục vụ giới chuyên môn; ngay ngày khai mạc, nó hút đông đảo người dân, du khách, học sinh và cả cựu chiến binh dừng lại trước từng khung tranh. Một du khách từ Hưng Yên nói thẳng: lần đầu tiên được xem một triển lãm biển đảo tổ chức ngoài trời, ngay nơi gia đình đang nghỉ mát, và những hình ảnh “rất trực quan, dễ xem, vừa tạo thêm trải nghiệm cho chuyến đi, vừa giúp… hiểu hơn về biển đảo và chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc”. Câu nói ấy cho thấy chủ quyền không còn là khái niệm xa vời; nó có thể đi cùng một chuyến du lịch, một buổi tản bộ trên quảng trường. Theo lãnh đạo ngành văn hoá Thanh Hoá, việc chọn Sầm Sơn – đô thị biển giàu truyền thống – khiến chủ đề “Biên cương vững bền - Biển đảo thiêng liêng” trở nên gần gũi và có sức chạm hơn với cộng đồng địa phương lẫn du khách.
Từ nghị quyết đến khung tranh: khi chính sách đi vào đời sống
Điều đáng chú ý là triển lãm không tách rời khỏi những định hướng lớn về biển đảo. Theo phát biểu của Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện, Nghị quyết số 20-NQ/TW xác định biển, đảo gắn liền với chủ quyền thiêng liêng, là không gian sinh tồn, phát triển và nền tảng của sức mạnh quốc gia. Khi những khái niệm chính trị ấy được chuyển hoá thành tranh cổ động và ảnh tư liệu, chúng có cơ hội đi vào đời sống bằng đường ngắn hơn: đường nhìn. Các tác phẩm không chỉ nhắc tới bảo vệ chủ quyền, mà còn đặt bên cạnh phát triển kinh tế biển xanh, hiện đại, bền vững, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái. Ở đó, biển không chỉ là vùng tuyến đầu, mà còn là nơi con người làm ăn, sinh sống, hưởng thụ, và phải có trách nhiệm gìn giữ. Thực tế, triển lãm được xem là một hình thức tuyên truyền trực quan, khơi dậy tình yêu quê hương và ý thức làm chủ trong cộng đồng đối với biển đảo.
Kết luận: triển lãm như một lời mời tham gia vào ký ức biển đảo chung
Triển lãm “Biên cương vững bền - Biển đảo thiêng liêng” diễn ra từ ngày 30.8 đến 3.9.2026 tại Quảng trường biển Sầm Sơn không chỉ là một sự kiện nghệ thuật, mà là lời mời tham gia vào ký ức chung về biển đảo. Khi tranh cổ động và tư liệu ảnh cùng xuất hiện, chúng tạo nên một bản đồ cảm xúc: vừa tự hào, vừa trách nhiệm, vừa gần gũi như một chuyến đi biển. Biên giới, biển đảo được nhấn mạnh là “một phần máu thịt thiêng liêng của Tổ quốc, gắn với lịch sử, chủ quyền và niềm tự hào dân tộc”. Chính vì thế, triển lãm không nên được xem như hoạt động nhất thời cho dịp lễ. Nó gợi ý một cách tiếp cận dài hạn: đưa câu chuyện biển đảo ra khỏi khuôn khổ hội trường và văn bản, đặt nó vào nơi người dân sống, nghỉ ngơi, học tập. Chỉ khi biển đảo trở thành một phần của trải nghiệm hàng ngày, ý thức bảo vệ chủ quyền mới có đất để bám rễ lâu dài.
