Một triển lãm ảnh biển đảo đánh thức niềm tự hào Tổ quốc
Triển lãm ảnh biển đảo “Linh thiêng biển đảo Việt Nam” là hoạt động trưng bày hơn 50 tác phẩm nhiếp ảnh chiến sĩ Việt Nam, ghi lại hình ảnh người lính, biển trời, đảo xa và đời sống quân, dân nơi đầu sóng ngọn gió, nhằm tôn vinh di sản biển đảo quê hương và khơi gợi lòng yêu nước trong công chúng.
Điểm cốt lõi của triển lãm lần này không nằm ở số lượng khung hình, mà ở thái độ trân trọng Tổ quốc được gửi gắm qua mỗi cú bấm máy. Hơn 50 tác phẩm được tuyển chọn từ hàng nghìn khuôn hình của 17 hội viên Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Chiến sĩ, được thực hiện trong nhiều chuyến đi thực tế tại các vùng biển, đảo và đơn vị lực lượng vũ trang. Việc triển lãm được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 khiến không gian nghệ thuật mang rõ nét không khí tri ân và tự hào dân tộc, hơn là một buổi trưng bày ảnh nghệ thuật thuần túy.
Ngôn ngữ nhiếp ảnh chiến sĩ và câu chuyện di sản biển đảo quê hương
Điều làm triển lãm khác biệt là góc nhìn của những người từng mặc áo lính, am hiểu nhịp sống thao trường và sóng gió biển khơi. Các tác phẩm phản ánh hoạt động huấn luyện, tuần tra, canh gác và sẵn sàng chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ Hải quân, Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng và các lực lượng làm nhiệm vụ trên biển, đồng thời ghi lại đời sống, lao động của người dân; tình quân dân tại Trường Sa, Nhà giàn DK1 và các vùng biển đảo khác. Di sản biển đảo quê hương vì thế hiện lên vừa ở chiều rộng không gian chủ quyền, vừa ở chiều sâu của ký ức và trách nhiệm.
Không chỉ dừng ở hình tượng người lính, triển lãm còn cho thấy vẻ đẹp hùng vĩ, thanh bình và giàu sức sống của quần đảo Trường Sa, nhà giàn DK1 và các vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Mỗi bức ảnh kể một câu chuyện về ý chí, lòng dũng cảm và sự hy sinh lặng lẽ của những người ngày đêm canh giữ biển trời, đồng thời phản ánh mối gắn bó quân – dân, nhịp sống bình yên và sức sống mới trên biển đảo Việt Nam. Ở góc độ này, triển lãm ảnh biển đảo trở thành “bản đồ cảm xúc” của chủ quyền, chứ không chỉ là những ghi chép thị giác đơn thuần.
Tôn vinh phẩm chất người lính và những khoảnh khắc lịch sử quân sự
Một trong những điểm nhấn của không gian trưng bày là cách các tay máy quân nhân tôn vinh lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam bằng những khung hình giàu tính tự sự. Các tác phẩm phản ánh nhiều mặt hoạt động của cán bộ, chiến sĩ Hải quân từ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tuần tra, canh gác, bảo vệ chủ quyền biển đảo cho tới đời sống thường ngày trong điều kiện khắc nghiệt. Mỗi khuôn hình là một lập luận trực quan rằng chủ quyền không phải là khái niệm trừu tượng, mà được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của những con người cụ thể.
Không thể không nhắc tới những khoảnh khắc lịch sử quân sự được ghi lại bằng tay nghề lẫn bản lĩnh tác nghiệp, như tác phẩm “Rồng lửa vút lên” của nhà báo Vũ Hải Hạ. Anh kể rằng việc ghi lại khoảnh khắc tên lửa S-125-2TM sau cải tiến rời bệ phóng là một thử thách, bởi tốc độ bay rất nhanh, nhiều lần trước đó anh chỉ thu được phần cuồng lửa hoặc một phần quả tên lửa. Những hình ảnh như vậy nhắc chúng ta rằng chiến tranh – hoà bình, luyện tập – chiến đấu, đều hiện diện trong những giây khắc định hình lịch sử, và nhiếp ảnh chiến sĩ Việt Nam đang góp phần “đóng băng” chúng cho hậu thế.
Ý nghĩa giáo dục, những giới hạn và lời nhắn gửi tới người xem trẻ
Từ góc nhìn cá nhân, giá trị lớn nhất của triển lãm không chỉ là nghệ thuật mà là khả năng chạm vào ý thức công dân. Các nhà tổ chức khẳng định triển lãm không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn có ý nghĩa chính trị, lịch sử và giáo dục sâu sắc đối với thế hệ trẻ. Một bức ảnh, nếu bắt được đúng khoảnh khắc và chứa đựng cảm xúc, có thể trực tiếp lay động người xem và giúp họ cảm nhận rõ hơn sự hy sinh, gian khổ, vẻ đẹp của người chiến sĩ và tình yêu Tổ quốc. Đó là điều mà sách giáo khoa hay những bản báo cáo khô khan khó lòng làm được.
Dĩ nhiên, triển lãm cũng có giới hạn. Từng đặt chân tới 21 điểm đóng quân trên biển đảo, một cựu chiến binh cho rằng các tác phẩm chưa thể truyền tải trọn vẹn sự khắc nghiệt nơi đầu sóng ngọn gió và những rung động thiêng liêng sâu sắc mà chỉ người trực tiếp có mặt mới cảm nhận đầy đủ. Nhưng ở một nghĩa khác, khoảng trống ấy lại là lời mời gọi thế hệ trẻ tự mình tìm tới biển đảo, để hiểu rằng đằng sau những bức ảnh đẹp là những ca trực thâu đêm và những năm tháng xa nhà. Khi triển lãm “Linh thiêng biển đảo Việt Nam” khép lại, điều ở lại quan trọng hơn những bức ảnh: đó là câu hỏi mỗi người tự đặt ra với mình về trách nhiệm đối với biển đảo quê hương.
