Trục giao thông mới từ sân bay đến Nam đảo
LRT Phú Quốc là tuyến đường sắt nhẹ dài 17,59 km, được quy hoạch kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các khu du lịch phía Nam đảo. Đây không chỉ là một dự án phục vụ sự kiện, mà còn là lời giải giao thông công cộng cho hành trình vốn thường phải phụ thuộc vào đường bộ.
Tuyến khởi công ngày 19/12/2025, do Sun Group đầu tư theo hình thức BOT với tổng vốn gần 9.000 tỷ đồng, trong bối cảnh Phú Quốc chuẩn bị đăng cai APEC 2027. Theo thiết kế, sáu nhà ga gồm năm ga mặt đất và một ga ngầm; phần lớn tuyến chạy trên mặt đất, bên cạnh các đoạn trên cao và đi ngầm. Cách tổ chức này cho phép tuyến đi qua nhiều khu vực mà vẫn xử lý một số điểm giao cắt bằng cầu vượt hoặc hầm. Giá trị của dự án vì vậy không nằm riêng ở việc đưa khách dự hội nghị đến nơi, mà ở khả năng hình thành một hành lang kết nối ổn định giữa cửa ngõ hàng không và các điểm đến phía Nam.
Hai mươi phút có thể thay đổi cách du khách đi đảo
Theo kế hoạch, hành trình từ sân bay đến khu vực trung tâm APEC và các điểm du lịch phía Nam đảo có thể còn khoảng 20 phút khi tuyến đi vào khai thác. Đây là lợi ích dễ cảm nhận nhất với khách vừa hạ cánh: thay vì phải tự tìm phương tiện đường bộ cho chặng đầu tiên, họ có thêm lựa chọn vận tải công cộng nối thẳng sân bay với các điểm lưu trú, nghỉ dưỡng và vui chơi.
Với người dân và người làm du lịch, một tuyến tàu điện sân bay có thể giúp việc di chuyển giữa các điểm đến bớt phụ thuộc vào xe cá nhân, đồng thời tạo kết nối rõ ràng hơn giữa sân bay, trung tâm hội nghị và các tổ hợp giải trí. Sáu nhà ga sẽ quyết định tuyến phục vụ được bao nhiêu khu vực trong thực tế; chất lượng trung chuyển từ ga tới khách sạn và điểm tham quan cũng quan trọng không kém tốc độ tàu. Vì thế, lợi ích không tự động đến chỉ nhờ có đường ray: lịch chạy, khả năng tiếp cận nhà ga và kết nối chặng cuối phải được tổ chức thuận tiện.
Đội tàu thiết kế riêng cho hành khách và khí hậu đảo
Đầu năm 2026, CRRC Đại Liên ký hợp đồng với Sun Group cung cấp 14 đoàn tàu cho tuyến LRT Phú Quốc. Mỗi đoàn gồm ba toa và được thiết kế riêng cho điều kiện tự nhiên cũng như nhu cầu du lịch tại đảo. Cửa sổ hai phần được bố trí để tăng góc quan sát, còn giá để hành lý cỡ lớn hướng tới hành khách mang theo vali sau chuyến bay.
Tàu sử dụng năng lượng sạch, có tốc độ thiết kế trong khoảng 70–100 km/h; mức 100 km/h là tốc độ tối đa được nêu trong thông tin công bố, không đồng nghĩa tàu sẽ chạy ở tốc độ đó trên toàn tuyến. Vật liệu được xử lý để chống ăn mòn do muối biển, một chi tiết thiết thực với phương tiện vận hành trong môi trường hải đảo. Khi hoàn thiện, hệ thống được dự kiến có thể chở tối đa khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ. Đây là quy mô đáng kể, nhưng hiệu quả thực tế còn tùy thuộc tần suất chuyến và lượng khách sử dụng.
Tiến độ gấp, nhưng giá trị lâu dài nằm ở kết nối
Những đoàn tàu đầu tiên dự kiến về Phú Quốc trong tháng 1–2/2027 để lắp đặt thiết bị; dự án hướng tới chạy thử vào tháng 7 và khai thác thương mại từ tháng 11/2027. Thời điểm đón khách thực tế vẫn phụ thuộc vào kết quả thử nghiệm và đánh giá an toàn hệ thống. Mốc vận hành tham vọng tạo áp lực lớn cho thi công, tích hợp tàu và hạ tầng, nên việc hoàn thành đường ray chưa phải dấu chấm hết.
Nếu được kết nối tốt với các khu nghỉ dưỡng và điểm vui chơi, tuyến tàu điện nhẹ có thể giúp khách đi từ sân bay qua trung tâm APEC tới những điểm du lịch Nam đảo trên cùng một trục, đồng thời hỗ trợ phát triển dịch vụ quanh nhà ga. Đó là cơ hội để giao thông dẫn dắt không gian du lịch thay vì chỉ giải quyết nhu cầu đi lại trong vài ngày diễn ra hội nghị. Kết luận, tàu điện Phú Quốc sẽ đáng giá nhất khi trở thành phương tiện công cộng hữu ích quanh năm: đúng giờ, dễ sử dụng và nối được cả chặng cuối.
