Trục giao thông mới đang hiện hình
LRT Phú Quốc là tuyến tàu điện nhẹ dài 17,59 km, được quy hoạch để kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các điểm đến du lịch ở Nam đảo. Đến cuối tháng 10/2026, công trường đã lắp đặt hơn 11 km trong tổng khối lượng khoảng 35 km ray đơn. Đây là bước tiến đáng kể: tuyến đường sắt không còn chỉ nằm trên bản vẽ, mà đã bắt đầu định hình một hành lang giao thông mới cho phía Nam đảo. Dự án trị giá khoảng 9.000 tỷ đồng, triển khai theo hình thức BOT; vốn nhà nước chiếm 70% và Sun Group góp 30%. Động lực trước mắt là APEC 2027, nhưng giá trị dài hạn sẽ được đo bằng khả năng phục vụ thường xuyên cho người dân và du khách sau sự kiện.
Hàng nghìn mét ray, nhiều mũi thi công cùng lúc
Tốc độ thi công cho thấy dự án đang bước vào giai đoạn nước rút. Khoảng 1.200–1.300 kỹ sư và công nhân làm việc tại bảy mũi, triển khai đồng thời nền đường, nhà ga, cầu, hầm và lắp ray. Tổ chức nhiều hạng mục song song là lựa chọn cần thiết để giữ tiến độ, nhưng cũng đòi hỏi phối hợp chặt chẽ giữa các công đoạn. Theo ông Nguyễn Tất Đạt, chỉ huy trưởng gói thầu cung cấp và lắp đặt đường ray, đến cuối tháng 10/2026, hơn 11 km ray đơn đã được lắp trên tuyến. Hơn 11 km là con số đáng chú ý, song vẫn cần đặt trong bối cảnh tổng khối lượng khoảng 35 km ray đơn và các hạng mục công trình còn phải hoàn thiện. Vì vậy, tiến độ lắp ray là dấu hiệu tích cực, chưa phải thước đo duy nhất cho mức độ sẵn sàng vận hành.
Lợi ích giao thông phải vượt khỏi kỳ vọng APEC
Ý nghĩa của tàu điện nhẹ Phú Quốc không nên dừng ở việc đưa đại biểu và lực lượng phục vụ hội nghị từ sân bay đến khu vực APEC. Theo quy hoạch, tuyến còn nối các điểm đến phía Nam đảo, tạo thêm lựa chọn đi lại công cộng cho cư dân và khách du lịch. Khi hoạt động, trục vận tải này được kỳ vọng giảm áp lực lên đường bộ và hỗ trợ phát triển đô thị, du lịch. Tuyến có tốc độ thiết kế 70–100 km/h, năng lực vận chuyển dự kiến tối đa 4.500 hành khách mỗi giờ, thời gian đi giữa hai đầu khoảng 20 phút. Những thông số đó hứa hẹn một hành trình nhanh hơn, nhưng lợi ích thực tế sẽ còn phụ thuộc vào vị trí nhà ga, sự thuận tiện khi đổi sang phương tiện khác và tần suất khai thác. Muốn trở thành hạ tầng hữu ích lâu dài, kết nối sân bay Phú Quốc cần phục vụ cả hành trình thường ngày, không chỉ cao điểm sự kiện.
Mốc tiến độ sẽ là phép thử tiếp theo
Các mốc kế tiếp khá sát nhau: hầm và dầm hộp dự kiến hoàn thiện trong tháng 12/2026; lắp ray trên nền đường, cầu và hầm dự kiến xong vào tháng 2/2027; vận hành thử được lên kế hoạch vào tháng 6/2027. Tại buổi làm việc ngày 25/10, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng cho biết các dự án phục vụ APEC vẫn bám sát kế hoạch và cam kết hoàn thành trước ngày 30/6/2027. Các mốc này khiến từng tháng thi công đều có ý nghĩa, nhất là khi nhiều hạng mục phải khớp nối trước giai đoạn thử nghiệm. Lắp đặt hơn 11 km ray là tín hiệu cho thấy công trường đang tiến lên, nhưng kết quả cuối cùng phải là một tuyến vận hành an toàn, đúng hạn và thuận tiện cho hành khách. Nếu đạt được điều đó, LRT Phú Quốc sẽ để lại giá trị giao thông lâu bền hơn một công trình phục vụ riêng cho APEC.
