Trục giao thông mới đang thành hình
LRT Phú Quốc là tuyến tàu điện nhẹ dài 17,59 km, được thiết kế để nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các khu nghỉ dưỡng, điểm vui chơi ở Nam đảo. Tuyến đường sắt nhẹ này có thể tạo ra một lựa chọn đi lại khác cho du khách, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ. Dự án khởi công ngày 19/12/2025 và hiện bước vào giai đoạn tăng tốc: khoảng 1.300 kỹ sư, công nhân đang thi công trên công trường, chia thành nhiều mũi để triển khai đồng thời các hạng mục. Điểm đáng chú ý không chỉ là việc xây thêm hạ tầng, mà là hình thành một hành lang giao thông liên tục giữa cửa ngõ hàng không, khu vực tổ chức APEC và các điểm đến phía Nam đảo.
Theo thiết kế, tuyến có sáu nhà ga, gồm khoảng 1,3 km đường trên cao, 14,3 km đi trên mặt đất và 2 km đi ngầm. Cấu trúc này cho thấy bài toán kết nối không thể chỉ giải bằng việc đặt ray: cầu, hầm, nhà ga và các điểm giao với đường bộ phải cùng vận hành ăn khớp. Vì vậy, tiến độ LRT Phú Quốc cần được nhìn qua cả chuỗi hạng mục, chứ không chỉ một con số lắp ray.
Hơn 11 km ray là bước tiến, chưa phải đích đến
Đến cuối tháng 10/2026, công trường đã lắp đặt hơn 11 km trên tổng khối lượng khoảng 35 km ray đơn. Con số này cho thấy tiến độ đường sắt đã chuyển từ chuẩn bị nền móng sang lắp đặt rõ nét, nhưng phần ray còn lại và các hạng mục liên quan vẫn đòi hỏi nhịp thi công cao. Bốn trong sáu nhà ga được ghi nhận đạt khoảng 60% khối lượng; toàn bộ cọc khoan nhồi tại các hạng mục cầu, hầm đã hoàn thành, trong khi kết cấu và phần thân nhà ga tiếp tục được triển khai. Đây là tiến triển đáng kể, song lịch trình tham vọng sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa các phần việc, không chỉ tốc độ đặt ray.
Công trường tổ chức bảy mũi thi công và duy trì khoảng 1.200–1.300 kỹ sư, công nhân. Nắng nóng, mưa bất chợt, gió biển và mặt bằng bàn giao thành nhiều đoạn không liền mạch đều gây sức ép lên việc bố trí người, máy móc và vận chuyển vật tư. Hầm nối tuyến từ đường ĐT.975 vào sân bay đã hoàn thiện kết cấu bê tông cốt thép, chuẩn bị lắp ray. Việc phải tranh thủ thời tiết thuận lợi khiến tiến độ không thể chỉ được đo bằng khối lượng hoàn thành; chất lượng và sự liền mạch của toàn tuyến cũng quan trọng không kém.
Kết nối sân bay Phú Quốc có thể đổi trải nghiệm đi lại
Giá trị lớn nhất của tuyến sẽ nằm ở cách nó phục vụ hành khách sau khi xây xong. Theo kế hoạch được giới thiệu, tàu có thể đưa khách từ sân bay đến khu vực trung tâm APEC và các điểm du lịch phía Nam đảo trong khoảng 20 phút; năng lực vận chuyển dự kiến tối đa 4.500 hành khách mỗi giờ, với tốc độ thiết kế 70–100 km/h. Nếu các thông số này thành hiện thực, kết nối sân bay Phú Quốc sẽ thuận tiện hơn cho đại biểu, chuyên gia, người dân và du khách, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân trên trục Nam đảo. Tuy nhiên, lợi ích thực tế còn phụ thuộc vào tần suất chạy tàu, khả năng kết nối tại nhà ga và mức độ thuận tiện của chặng đi tiếp đến khách sạn hay điểm tham quan.
Tuyến được đầu tư theo hình thức BOT, với tổng vốn gần 9.000 tỷ đồng; cơ cấu được công bố gồm 70% vốn nhà nước và 30% do Sun Group góp. Quy mô vốn lớn khiến kỳ vọng về hiệu quả khai thác cần đi cùng yêu cầu phục vụ công cộng lâu dài. LRT không nên chỉ được xem là hạ tầng phục vụ một sự kiện, mà cần trở thành lựa chọn hữu ích cho nhu cầu đi lại thường ngày và góp phần định hình giao thông đô thị Phú Quốc.
Mốc hoàn thành sẽ quyết định lời hứa kết nối
Kế hoạch hiện đặt mục tiêu hoàn thành kết cấu hầm và dầm hộp trong tháng 12/2026, lắp ray toàn tuyến vào tháng 2/2027, chạy thử từ tháng 7/2027 và khai thác thương mại từ tháng 11/2027. Như vậy, dự án hướng tới vận hành trong năm sau, nhưng các mốc nối tiếp nhau khá sát. Hoàn thành phần xây dựng chưa đồng nghĩa dịch vụ đã sẵn sàng: chạy thử phải chứng minh hệ thống vận hành an toàn, ổn định và phối hợp được với hoạt động tại sân bay cũng như các điểm đến.
LRT Phú Quốc đang tiến thêm một bước hữu hình với hơn 11 km ray đơn đã lắp đặt, song thước đo cuối cùng không phải số ray trên công trường mà là một chuyến đi nhanh, thuận tiện và đáng tin cậy từ sân bay tới Nam đảo. Nếu giữ được tiến độ mà vẫn bảo đảm chất lượng, tàu điện nhẹ Phú Quốc có thể trở thành trục giao thông có ích vượt ra ngoài khuôn khổ APEC. Còn nếu kết nối nhà ga với các điểm du lịch và nhu cầu đi lại thường nhật không được tính đồng bộ, tiềm năng của tuyến sẽ khó chuyển thành trải nghiệm thực tế.
