Từ tỉnh xuất khẩu lớn đến tham vọng dẫn dắt chuỗi giá trị toàn cầu
Chiến lược chuyển từ xuất khẩu nông sản hàng hóa sang xây dựng thương hiệu nông sản gắn với chuỗi giá trị toàn cầu là cách Tây Ninh tìm kiếm vị thế cao hơn trong mạng lưới sản xuất quốc tế, giữ lại nhiều giá trị gia tăng thay vì chỉ dựa vào sản lượng và gia công thô. Chính quyền tỉnh nhìn nhận rõ một thực tế: quy mô xuất khẩu tăng chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp địa phương nắm các công đoạn có giá trị cao trong chuỗi. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và xu thế dịch chuyển chuỗi cung ứng, việc chủ động khẳng định vị thế trong mạng lưới sản xuất quốc tế được xem là yêu cầu tất yếu với Tây Ninh. Do đó, câu hỏi cốt lõi không còn là bán được bao nhiêu nông sản xuất khẩu Tây Ninh, mà là đứng ở khâu nào trong chuỗi giá trị toàn cầu và mang thương hiệu gì khi bước ra thị trường quốc tế.
Hội nghị kết nối chuỗi cung ứng: bước chuyển từ gặp gỡ sang chuỗi giá trị
Ngày 5.9, Bộ Công thương và UBND tỉnh tổ chức Hội nghị kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa xuất nhập khẩu, thương mại điện tử lần thứ 4 với chủ đề “Tây Ninh: Kết nối toàn cầu – Vươn tầm giá trị”. Phát biểu tại sự kiện, lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh tinh thần “chuyển từ gặp gỡ sang hợp tác, từ kết nối sang đơn hàng, từ đơn hàng sang chuỗi giá trị” – một thông điệp thẳng thắn cho thấy tư duy mới: doanh nghiệp phải vào sâu hệ sinh thái phân phối quốc tế, không dừng ở giao dịch ngắn hạn. Việc có hàng trăm đại biểu nước ngoài tham dự cùng nhiều tập đoàn phân phối lớn cho thấy dư địa thị trường quốc tế cho nông sản xuất khẩu Tây Ninh còn rộng, nhưng cũng đặt ra sức ép về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và câu chuyện thương hiệu nông sản. Chính tại sân chơi này, Tây Ninh thử nghiệm chuyển trọng tâm từ bán hàng hóa sang chào bán chuỗi giá trị có câu chuyện, có chuẩn mực và có nhãn hiệu rõ ràng.
Doanh nghiệp là trung tâm, FTA và chuyển đổi xanh là đòn bẩy
Các định hướng mới đều xoay quanh một trục: doanh nghiệp phải là trung tâm của kế hoạch nâng giá trị gia tăng và mở rộng thị trường quốc tế. Thay vì bị động gia công, doanh nghiệp Tây Ninh được thúc ép phải làm chủ công nghệ, tiêu chuẩn, thương hiệu và chuỗi cung ứng. Các chuyên gia khuyến nghị tỉnh tiếp cận theo hướng phát triển chuỗi giá trị, chú trọng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh nông nghiệp và khai thác hiệu quả các FTA để mở rộng thị trường quốc tế. Đây không phải khẩu hiệu mà là áp lực thực thi: nếu không đáp ứng chuẩn môi trường, lao động và quy tắc xuất xứ, lợi thế từ FTA và thị trường quốc tế sẽ trôi qua. Việc tỉnh dự kiến lựa chọn từ 5–7 chuỗi giá trị có lợi thế tham gia sâu vào chuỗi trong nước, khu vực và toàn cầu cho thấy Tây Ninh chọn đi theo con đường tập trung, ưu tiên các ngành có thể tạo ra thương hiệu ngành hàng, chứ không dàn hàng ngang.
Định vị thương hiệu nông sản: từ giá rẻ sang hồ sơ giá trị
Trong nông nghiệp, câu chuyện thương hiệu nông sản được đặt ra trực diện: làm sao để nguồn sản lượng nông sản lớn trở thành thương hiệu mạnh thay vì chỉ là nguyên liệu không tên tuổi. Các khuyến nghị gửi đến Tây Ninh đều nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, uy tín và vùng nguyên liệu rõ ràng. Khi tiếp cận các thị trường khó tính, “tấm hộ chiếu” không còn là mức giá thấp mà là bộ hồ sơ minh bạch chứng minh giá trị được tạo ra ngay tại vùng nguyên liệu Tây Ninh. Điều này buộc doanh nghiệp phải đầu tư chuẩn hóa vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, bao bì và ghi nhãn. Ở góc độ chuỗi giá trị toàn cầu, đó là cách nâng vị trí từ khâu sản xuất sơ cấp lên bước chế biến sâu, dịch vụ tích hợp và thương hiệu – những mắt xích vốn bị bỏ ngỏ lâu nay trong nông sản xuất khẩu Tây Ninh.
Lộ trình dài hơi: từ nền tảng chuỗi đến thương hiệu toàn cầu
Tây Ninh không che giấu tham vọng xây dựng thương hiệu ngành hàng, song tỉnh chọn cách đi từng bước trong lộ trình hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu. Giai đoạn 2026–2030 được định hướng tập trung xây nền tảng và nâng cấp chuỗi giá trị: khảo sát, xây dựng dữ liệu, lựa chọn chuỗi, chuẩn hóa vùng nguyên liệu và sản phẩm, phát triển mạng lưới doanh nghiệp đầu tàu, nhà cung ứng, hạ tầng logistics và khả năng tận dụng FTA. Từ đó, giai đoạn 2031–2045 mới nhằm vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn như nghiên cứu, thiết kế, chế biến sâu, sản xuất thông minh, dịch vụ tích hợp, logistics xanh và xây dựng thương hiệu ngành hàng. Điều này cho thấy chiến lược không đơn thuần là phong trào xúc tiến thương hiệu, mà là tái cấu trúc toàn bộ cách Tây Ninh tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Nếu thực thi đến nơi đến chốn, thương hiệu nông sản của tỉnh có cơ hội bước ra bản đồ thương mại toàn cầu với vị thế khác: không còn là nguồn cung giá rẻ, mà là mắt xích có tiếng nói trong chuỗi.
