Từ thiên nhiên ban tặng đến chiến lược thương hiệu chủ động
Quảng Ninh chuyển từ mô hình phát triển dựa trên khai thác tài nguyên thiên nhiên sang chiến lược xây dựng thương hiệu, quy hoạch dài hạn và thu hút đầu tư chọn lọc, nhằm tái định hình hình ảnh kinh tế theo hướng du lịch chất lượng cao và tăng trưởng bền vững.
Điểm cốt lõi trong câu chuyện Quảng Ninh phát triển kinh tế là sự dịch chuyển khỏi tư duy “địa phương có Vịnh Hạ Long nên khách sẽ tự đến”. Tỉnh công khai chọn con đường khó: không đua số lượng khách, không chấp nhận tăng trưởng bằng mọi giá, mà đặt trọng tâm vào chất lượng, trải nghiệm và giá trị gia tăng. Từ một địa phương nổi tiếng với lợi thế thiên nhiên, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vị thế bằng chiến lược phát triển du lịch dựa trên thương hiệu, chất lượng và sự khác biệt. Chính lựa chọn này kéo theo một cách tiếp cận mới: quy hoạch chiến lược Quảng Ninh được hoàn thiện trước, sau đó mới mở cửa cho các dòng vốn lớn – thay vì mời gọi đầu tư trước rồi “chạy theo” điều chỉnh quy hoạch.
Định vị lại du lịch: từ “đến xem Hạ Long” sang “ở lâu, chi tiêu cao”
Chiến lược du lịch bền vững của Quảng Ninh thể hiện rõ ở việc tái định vị thị trường: xúc tiến không còn là các chiến dịch quảng bá dàn trải, mà là công cụ nhắm đúng nhóm khách có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài và còn nhiều dư địa tăng trưởng. Các thị trường trọng điểm như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Australia, châu Âu, Ấn Độ và Đông Nam Á được ưu tiên vì phù hợp với các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch trải nghiệm và khám phá văn hóa mà tỉnh đang đầu tư.
Quảng Ninh cũng thay đổi “câu chuyện” quảng bá: hình ảnh địa phương không chỉ gắn với Vịnh Hạ Long, mà còn là Không gian văn hóa Vùng mỏ, Yên Tử, bản sắc biển đảo và vùng cao Bình Liêu. Thay vì để du khách “đi ngắm cảnh rồi về”, chiến lược mới là buộc phải có lý do để ở lại: du lịch cộng đồng, du lịch thể thao, kinh tế ban đêm, du thuyền lưu trú, sản phẩm gắn với lễ hội và đời sống công nhân vùng mỏ. Đây không phải cuộc chơi số lượng; đó là nỗ lực xây một thương hiệu điểm đến có bản sắc, đủ sức chinh phục những thị trường khó tính.
Một chuyển động đáng chú ý là hoạt động xúc tiến ra nước ngoài. Chuyến công tác tại Liên bang Nga đầu tháng 7 không chỉ giới thiệu tiềm năng điểm đến, mà còn mở cơ hội khai thác lại thị trường khách Nga – một thị trường truyền thống đang phục hồi. Động thái này cho thấy Quảng Ninh không chờ khách đến; tỉnh chủ động đi tìm đúng phân khúc muốn hướng tới.
Quy hoạch chiến lược: “bộ lọc” mới để thu hút tập đoàn lớn
Điểm khác biệt lớn nhất trong giai đoạn mới của Quảng Ninh phát triển kinh tế là cách tỉnh coi quy hoạch không phải tài liệu hành chính, mà là công cụ cạnh tranh đầu tư. Sau khi công bố các quy hoạch chiến lược, Quảng Ninh liên tiếp thu hút các tập đoàn lớn đến khảo sát, đề xuất đầu tư, tạo tiền đề hiện thực hóa các dự án quy mô lớn và dòng vốn chất lượng cao.
Theo mô hình cấu trúc phát triển mới, không gian phát triển của Quảng Ninh được tổ chức theo chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp; phát triển tích hợp biển, đảo, biên giới và di sản. Toàn tỉnh được định hình trên cơ sở 3 hành lang phát triển, 4 vùng kinh tế - xã hội và 5 trung tâm động lực phát triển. Hệ thống quy hoạch đồng bộ không chỉ tạo dư địa phát triển dài hạn mà còn đóng vai trò “bộ lọc” để địa phương định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hiện đại, kinh tế biển và dịch vụ chất lượng cao.
Thực tế cho thấy, giá trị lớn nhất của quy hoạch không nằm trên giấy. Chỉ hơn một tháng sau Hội nghị công bố các quy hoạch chiến lược, Quảng Ninh đã liên tiếp đón nhiều tập đoàn trong và ngoài nước đến tìm hiểu môi trường đầu tư, khảo sát cơ hội hợp tác và nghiên cứu các dự án mới. Ngày 27/7, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường làm việc với Chủ tịch Tập đoàn Amata Vikrom Kromadit và đoàn nhà đầu tư quốc tế về cơ hội hợp tác. Việc Amata tiếp tục mở rộng hiện diện và chủ động kết nối đối tác quốc tế cho thấy niềm tin của nhà đầu tư chiến lược với môi trường đầu tư địa phương.
Từ sản phẩm du lịch mới đến tác động lên đời sống người dân
Nếu quy hoạch và xúc tiến đầu tư tạo “khung xương” cho tăng trưởng, thì hệ sinh thái sản phẩm du lịch chính là phần “da thịt” tác động trực tiếp đến người dân. Quảng Ninh liên tục làm mới hệ sinh thái du lịch, hướng đến các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường. Định hướng lấy trải nghiệm du khách làm trung tâm, gắn xúc tiến với phát triển sản phẩm và chuyển đổi số được kỳ vọng tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho du lịch địa phương trong những năm tới.
Trong năm 2026, tỉnh dự kiến đưa vào khai thác hàng chục sản phẩm mới như phố đi bộ Vui Fest tại Bãi Cháy, tour du thuyền Hop on – Hop off, trải nghiệm ban đêm tại Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh, hành trình khám phá văn hóa Hồng Gai và tuyến tham quan nối Hạ Long - Lan Hạ. Với người dân, điều này đồng nghĩa nhiều sinh kế mới: từ dịch vụ đêm, lưu trú, ẩm thực đến các hoạt động trải nghiệm cộng đồng.
Ở cấp doanh nghiệp, sự thay đổi cũng rõ ràng. Các doanh nghiệp du lịch chủ động xây dựng gói dịch vụ tích hợp giữa lưu trú, nghỉ dưỡng, du thuyền, ẩm thực và trải nghiệm văn hóa, chuyển từ bán dịch vụ đơn lẻ sang hành trình trọn gói. Ở cấp du khách, tác động dễ hiểu hơn: nhiều lựa chọn hơn, trải nghiệm sâu hơn, tiện ích số tốt hơn – từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán đến đánh giá sau chuyến đi. Đó là cách một chiến lược du lịch bền vững đi vào đời sống, chứ không dừng ở khẩu hiệu.
Cạnh tranh khu vực và bài kiểm tra cho chiến lược bền vững
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, lựa chọn hướng đi khác biệt của Quảng Ninh không chỉ là tham vọng mà còn là rủi ro có tính toán. Thay vì chạy đua giảm giá tour, tăng nhanh số khách, tỉnh chủ động chọn phân khúc khách quốc tế lưu trú dài ngày, khách tàu biển, khách đến qua Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và các phân khúc chi tiêu cao như nghỉ dưỡng, MICE, du lịch golf trong giai đoạn 2026-2030.
Ở phía thu hút đầu tư, địa phương kiên định chủ trương chọn lọc: ưu tiên dự án công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp thông minh và ngành tạo giá trị gia tăng lớn. Khi hệ thống quy hoạch đã hoàn thiện, Quảng Ninh không chỉ mở rộng cơ hội thu hút đầu tư mà còn có thêm cơ sở để lựa chọn dự án thực sự chất lượng, ưu tiên nhà đầu tư có năng lực và công nghệ hiện đại. Cùng với việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng điều hành, Quảng Ninh đang bước vào một chu kỳ phát triển mới.
Điểm mấu chốt là: chiến lược này đặt trách nhiệm lên vai chính Quảng Ninh. Nếu không giữ được kỷ luật quy hoạch, không kiên định với “bộ lọc” vốn đầu tư, tỉnh dễ trượt lại mô hình cũ – phát triển nóng, manh mún và ngắn hạn. Nhưng nếu đi đến cùng, Quảng Ninh sẽ có cơ hội khẳng định một mô hình phát triển địa phương khác biệt: không khai thác thiên nhiên đến cạn kiệt, mà biến tài nguyên thành thương hiệu, biến quy hoạch thành niềm tin của nhà đầu tư, và biến du khách thành truyền thông viên tự nguyện của điểm đến.
