Từ dự án giao thông trọng điểm đến biểu tượng mới trên sông Hồng
Cầu Trần Hưng Đạo là dự án giao thông trọng điểm vượt sông Hồng, được xây dựng theo hình thức đối tác công tư, có tổng mức đầu tư hơn 16.200 tỷ đồng, hướng tới vừa giải tỏa áp lực giao thông hiện hữu, vừa tạo nên một biểu tượng kiến trúc mới với thiết kế “vòm vô cực” kết nối trung tâm Hà Nội với phía Đông. Điểm cốt lõi của câu chuyện không chỉ là một cây cầu mới trên bản đồ giao thông, mà là một công trình cho thấy Hà Nội dám đặt ra tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn, phức tạp hơn, để đổi lấy một không gian đô thị giàu trải nghiệm. Khởi công ngày 9/10/2025, sau chưa đầy một năm, dự án đã hoàn thành khoảng 40% khối lượng thi công, một tốc độ cho thấy quyết tâm đưa tuyến kết nối này về đích vào quý II/2027. Vấn đề không còn là “có làm được cầu hay không”, mà là “có làm đủ đẹp và đủ an toàn để xứng với vị trí trên sông Hồng hay không”.
40% khối lượng sau một năm: tốc độ nhanh nhưng không được phép sơ sài
Hơn 16.200 tỷ đồng cho một cây cầu chỉ có ý nghĩa khi tiến độ gắn liền với chất lượng thi công. Khởi công chưa đầy một năm, cầu Trần Hưng Đạo đã đạt khoảng 40% khối lượng – một con số ấn tượng nếu nhìn vào độ phức tạp của thi công dưới lòng sông Hồng. Theo một báo cáo, “dự án đang bám sát biểu đồ tiến độ mục tiêu, hiện đã hoàn thành gần 40% khối lượng tổng thể” – nhưng tốc độ này chỉ thực sự đáng giá khi từng hạng mục ngầm dưới sông, từ móng trụ đến đà giáo tạm, được kiểm soát nghiêm ngặt. Toàn tuyến dài 4,18km, với phần cầu chính 870m chia thành 6 nhịp, cầu dẫn hai bên khoảng 1.150m sử dụng công nghệ dầm hộp bê tông cốt thép dự ứng lực và dầm bản rỗng. Đằng sau những con số là 28 mũi thi công, khoảng 700 người và hơn 120 thiết bị làm việc ngày đêm – một tổ chức thi công dày đặc đòi hỏi quản lý chặt chẽ, nếu không muốn tiến độ nhanh trở thành rủi ro tiềm ẩn.
Thi công dưới lòng sông Hồng: hoàn tất cọc khoan nhồi và giai đoạn khó nhất
Điểm đáng giá nhất của tiến độ hiện nay là việc phần “chìm” dưới sông Hồng đã cơ bản hoàn tất. 128 cọc khoan nhồi cùng 7 bệ trụ cầu chính đã được thi công xong, trong đó 5 trụ chính giữa dòng sông đạt khoảng 90% khối lượng. Việc hoàn thành toàn bộ hệ thống cọc khoan nhồi và 7/7 bệ trụ cầu chính được đánh giá là dấu mốc đặc biệt quan trọng, đưa công trình vượt qua một trong những giai đoạn thi công khó khăn và phức tạp nhất. Thi công dưới sông Hồng không chỉ là bài toán kết cấu, mà còn là bài toán thủy văn với dòng chảy bất định và điều kiện cực đoan mùa mưa bão. Hệ móng trụ và đà giáo tạm phải được thiết kế với hệ số an toàn cao để chống chịu biến động dòng chảy, nếu không toàn bộ chiến dịch cẩu lắp hơn 26.000 tấn kết cấu thép sau này sẽ đứng trên nền tảng thiếu chắc chắn. Đã vượt qua được đoạn khó nhất dưới nước, dự án bước sang giai đoạn “trên không” nhưng dư âm rủi ro của lòng sông vẫn luôn là lời nhắc về kỷ luật kỹ thuật.
Từ bản vẽ “vòm vô cực” đến thực địa: những thách thức kỹ thuật tinh vi
Thiết kế “vòm vô cực” khiến cầu Trần Hưng Đạo khác biệt hoàn toàn với kiểu dáng cầu truyền thống, đồng thời đẩy công trường vào một bài kiểm tra kỹ thuật tinh vi hơn. Ý tưởng từ đồ án “Infinity Hanoi – Sự thịnh vượng vĩnh cửu trên sông Hồng” được hiện thực hóa bằng hệ thống vòm thép uốn lượn liên tục vắt qua 6 nhịp, tạo hình giao thoa thành biểu tượng vô cực (∞). Điều này nghĩa là mọi đốt dầm, mọi nhịp vòm đều phải khớp nhau gần như tuyệt đối. Đốt dầm dọc chủ đầu tiên – nghiêng 33 độ so với phương ngang để bám sát hình “vòm vô cực” – đã được lắp đặt thành công ngày 31/8/2026, mở màn cho chiến dịch lắp dựng trên cao. Kiểm soát dung sai không gian trở thành nhiệm vụ sống còn: chỉ một sai số nhỏ về tọa độ, cao độ hay góc nghiêng cũng có thể tạo ra ứng suất cưỡng bức nội tại, làm suy giảm khả năng chịu lực dài hạn. Mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp quét Laser 3D và hệ thống quan trắc sức khỏe kết cấu đang được dùng để theo dõi độ võng, biến dạng, ứng suất, cho thấy cây cầu này được đối xử như một công trình “sống” cần chăm sóc liên tục chứ không phải một khối bê tông vô tri.
Không chỉ là cây cầu: không gian trải nghiệm và tác động tới người dân
Về mặt chức năng, cầu Trần Hưng Đạo được kỳ vọng giảm tải đáng kể áp lực cho các cầu vượt sông Hồng hiện hữu như Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy và Thanh Trì, đồng thời kết nối thuận lợi giữa khu vực trung tâm thủ đô và phía Đông Hà Nội. Nhưng nếu chỉ nhìn đây là một tuyến giao thông cơ giới, chúng ta sẽ bỏ lỡ tham vọng lớn hơn của dự án: biến cây cầu thành “không gian trải nghiệm” trên cao. Công trình tích hợp trục đi bộ rộng, làn riêng cho xe đạp, các đài vọng cảnh ngắm sông và kết nối liền mạch với chuỗi công viên ven bờ, mở ra một không gian văn hóa, du lịch và sinh hoạt kinh tế đêm chưa từng có tại Hà Nội. Lịch lắp dầm, vòm giữa các trụ TC3–TC4 trước 31/12/2026 và TC4–TC5 đầu năm 2027 cho thấy mục tiêu hoàn thành hệ nhịp vòm để kịp khai thác trước APEC 2027. Khi cây cầu về đích vào quý II/2027, người dân sẽ không chỉ “đi qua” cầu Trần Hưng Đạo, mà có cơ hội “ở lại trên cầu” để ngắm sông, trải nghiệm thành phố theo một cách hoàn toàn mới.
