Ùn tắc TP.HCM: 28 điểm nóng và thông điệp chính sách phía sau
Ùn tắc TP.HCM là tình trạng giao thông quá tải kéo dài tại nhiều nút giao và trục đường chính, nơi lưu lượng phương tiện vượt xa năng lực hạ tầng hiện hữu, gây chậm trễ, ô nhiễm, tăng chi phí vận tải và làm suy giảm chất lượng sống của người dân đô thị. Theo Sở Xây dựng, thành phố đã xác định 28 điểm có nguy cơ ùn tắc tại chín khu vực: trung tâm, đông bắc, tây bắc, phía đông, phía nam, sân bay Tân Sơn Nhất, cảng Cát Lái và các hướng kết nối Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Việc công khai danh sách điểm ùn tắc thành phố cùng kế hoạch xử lý không chỉ là động thái kỹ thuật, mà là lời cam kết chính trị: TP.HCM chấp nhận đối diện với vấn đề thay vì né tránh. Quan trọng hơn, thành phố dự kiến triển khai 98 dự án, trong đó 33 dự án đã có vốn và đủ điều kiện thực hiện. Đây là quy mô can thiệp hiếm thấy, nhưng thành công hay thất bại sẽ phụ thuộc vào cách ưu tiên và tổ chức thi công, chứ không chỉ ở số lượng dự án.
Nút giao Mỹ Thủy: điểm nghẽn 26.000 lượt xe/ngày là bài toán sống còn
Nếu phải chọn một điểm ùn tắc TP.HCM mang tính sống còn cho kinh tế đô thị, đó chính là nút giao Mỹ Thủy. Đây là đầu mối kết nối cảng Cát Lái với các tuyến vận tải hàng hóa từ miền Tây Nam Bộ đến Đông Nam Bộ, thông qua trục Võ Chí Công và cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Trung bình mỗi ngày, khu vực này phải xử lý khoảng 22.000 lượt xe, tăng lên 26.000 lượt vào cuối tuần – con số cho thấy mọi trục trặc nhỏ đều dễ biến thành ùn tắc kéo dài. Đường Nguyễn Thị Định, lối ra vào cảng Cát Lái, chỉ có hai làn ô tô mỗi chiều, rõ ràng không đáp ứng được lưu lượng phương tiện, dẫn đến quá tải thường trực. Việc rào chắn mặt đường để thi công nút giao Mỹ Thủy càng làm năng lực thông hành suy giảm. Nếu không quản trị tốt giai đoạn thi công, mọi giải pháp giao thông khác sẽ bị hiệu ứng “Mỹ Thủy” làm giảm hiệu quả.
Giải pháp giao thông tại Mỹ Thủy: cần hơn những điều chỉnh ngắn hạn
Điểm đáng ghi nhận là thành phố không khoanh tay chờ công trình hoàn thành mới xử lý ùn tắc tại nút giao Mỹ Thủy. Lực lượng chức năng đã điều chỉnh pha đèn tín hiệu, bố trí một pha riêng cho xe hai bánh ở cả bốn hướng lưu thông, qua đó tách xung đột giữa xe container và xe hai bánh và xóa điểm đen tai nạn giao thông tại khu vực này. Dải phân cách bê tông được lắp đặt để ngăn cách phần đường ô tô và xe hai bánh trên các tuyến kết nối như Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, giúp cải thiện an toàn. Trước các dịp lễ, Tết, thành phố phối hợp công an, chính quyền phường và đơn vị quản lý cảng Cát Lái để phân bổ lượng phương tiện ra vào cảng theo khung giờ, tránh dồn xe cùng thời điểm. Đồng thời, thông tin giao thông được tăng cường trên hệ thống biển báo và phương tiện truyền thông để người dân chọn lộ trình thay thế, như cao tốc Bến Lức – Long Thành. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở các biện pháp điều tiết, mà không đẩy nhanh tiến độ các hạng mục như cầu Kỳ Hà 4 – dự kiến khai thác trong tháng 10/2026 – thì hiệu quả sẽ khó bền vững.
Hàng Xanh, Xô Viết Nghệ Tĩnh, An Phú và sân bay Tân Sơn Nhất: những ưu tiên không thể trì hoãn
Mỹ Thủy là điểm nóng hàng hóa, nhưng với người dân, những cái tên như Hàng Xanh, Xô Viết Nghệ Tĩnh, nút giao An Phú hay khu vực sân bay Tân Sơn Nhất mới là nỗi ám ảnh hằng ngày. Đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, đoạn từ Bạch Đằng đến ngã 5 Đài liệt sĩ, luôn đông nghịt xe; ngã tư Hàng Xanh giờ tan tầm là hình ảnh điển hình của điểm ùn tắc thành phố. Nhóm dự án đang triển khai hoặc đã có vốn gồm nút giao An Phú, cầu đường Nguyễn Khoái, mở rộng quốc lộ 50, nút giao Mỹ Thủy, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, mở rộng đường Phạm Văn Bạch và đường song hành cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Đồng thời, giai đoạn 2026–2030 sẽ có các dự án mới như cầu vượt thép tại Công trường Dân Chủ, cầu vượt trên đường 3-2, cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Rạch Dơi, hầm chui dọc Tôn Đức Thắng, mở rộng Xô Viết Nghệ Tĩnh và Đinh Bộ Lĩnh. Nếu những dự án này chậm trễ, ùn tắc quanh sân bay Tân Sơn Nhất và các cửa ngõ sẽ tiếp tục là “điểm trừ” lớn của đô thị.
Lộ trình 2026–2030: tham vọng lớn, nhưng cần kỷ luật thực thi
Thành phố đặt mục tiêu xử lý 15/28 điểm nguy cơ ùn tắc trong giai đoạn 2026–2027, 13 điểm còn lại sẽ được giải quyết từ 2028–2030. Đây là lộ trình rõ ràng, nhưng người dân có quyền hoài nghi nếu không thấy kỷ luật thực thi đi kèm. Việc điều chỉnh phân luồng, làn đường, đèn tín hiệu và các điểm mở dải phân cách theo thực tế là bước đi đúng, vì nó thừa nhận rằng giao thông là hệ thống sống, phải được điều chỉnh liên tục. Tuy vậy, bài toán ùn tắc TP.HCM không thể giải quyết nếu mỗi dự án lại kéo dài thêm vài mùa mưa do chậm mặt bằng, thiếu phối hợp hoặc thi công manh mún. Nút giao Mỹ Thủy, Hàng Xanh, Xô Viết Nghệ Tĩnh và khu vực sân bay Tân Sơn Nhất đang trở thành thước đo niềm tin: nếu thành phố hoàn thành đúng tiến độ, giảm kẹt xe rõ rệt, người dân sẽ sẵn sàng chấp nhận thêm các công trình mới. Ngược lại, nếu ùn tắc vẫn kéo dài, mọi bản quy hoạch đẹp trên giấy sẽ chỉ là lời hứa chưa được thực hiện.
