Từ điểm đến du lịch tới cực tăng trưởng kinh tế mới
Phú Quốc đang bước vào giai đoạn chuyển đổi chiến lược, từ một điểm đến nghỉ dưỡng nổi tiếng với hàng triệu lượt khách mỗi năm trở thành đô thị biển đảo định hướng tăng trưởng xanh, thu hút làn sóng di cư lao động và cư dân mới gắn với phát triển hạ tầng hiện đại, cơ hội việc làm đa dạng và vai trò đầu tàu của kinh tế du lịch trong không gian quốc gia rộng mở. Trong nhiều năm, sức hút của Phú Quốc được nhìn qua lăng kính du lịch: bãi biển đẹp, khí hậu ôn hòa, hệ sinh thái nghỉ dưỡng mở rộng. Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026, đảo Ngọc đã đón hơn 6,8 triệu lượt khách, tăng 30% so với cùng kỳ, trong đó hơn 1,5 triệu là khách quốc tế, tăng 53%, tổng thu du lịch khoảng 36.447 tỷ đồng. Loạt kỳ nghỉ gần đây tiếp tục khẳng định vị thế “hạt nhân” du lịch khi riêng đặc khu Phú Quốc ước đón hơn 116.430 lượt khách trong dịp Quốc khánh, tăng 42,9% so với cùng kỳ. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc tăng lượt khách, đảo Ngọc sẽ tự giới hạn mình. Bước ngoặt hiện nay là dịch chuyển trọng tâm sang chất lượng tăng trưởng, khả năng thu hút lao động và cư dân, qua đó hình thành một cực kinh tế biển thực sự.
APEC 2027: Chất xúc tác cho hạ tầng Phú Quốc phát triển
Nếu không có APEC, Phú Quốc vẫn tăng trưởng, nhưng khó có cú nhảy hạ tầng mạnh như hiện tại. APEC 2027 được nhìn nhận là dấu mốc quảng bá hình ảnh đảo Ngọc tới bạn bè quốc tế, đồng thời là lý do chính đáng để đẩy nhanh đầu tư chiến lược vốn cần cho giai đoạn hậu hội nghị. Hiện Phú Quốc đang triển khai 21 dự án với tổng mức đầu tư hơn 137.138 tỷ đồng để chuẩn bị cho sự kiện. Một diện mạo hạ tầng Phú Quốc phát triển đang hình thành với việc nâng cấp Cảng hàng không quốc tế, mở rộng tuyến ĐT.975 và xây dựng tuyến đường sắt đô thị LRT nối sân bay với Trung tâm Hội nghị APEC cùng khu vực Nam đảo. Khác với tâm lý “làm cho xong sự kiện”, những công trình này có tầm nhìn vài thập niên: sân bay, đường sắt đô thị, đại lộ và các hạng mục bổ trợ sẽ là đường băng cho tăng trưởng hậu APEC, mở không gian kinh tế từ du lịch sang thương mại, giáo dục, dịch vụ. Cơ hội việc làm Phú Quốc vì thế không còn bó trong ngành lưu trú, mà lan sang logistics, tổ chức sự kiện, y tế, giáo dục và dịch vụ chuyên nghiệp. Đây là nền tảng mạnh cho di cư lao động Phú Quốc theo hướng dài hạn.
Làn sóng di cư lao động và nhu cầu an cư thực
Điều đáng nói ở Phú Quốc hiện nay không chỉ là lượng khách tăng nhanh, mà là sự xuất hiện một “làn sóng di cư” mới: nhân lực chất lượng cao đổ về làm việc và sinh sống dài hạn. Việc mở rộng hệ sinh thái thương mại – dịch vụ – sự kiện đang tạo ra môi trường việc làm hấp dẫn cho giới chuyên gia, cấp quản lý, kéo theo nhiều gia đình chọn đảo làm chốn an cư mới. Đây là bước chuyển từ nơi lưu trú du lịch sang hệ sinh thái sống thực, nơi cơ hội việc làm Phú Quốc đi cùng chất lượng sống. Theo quy hoạch chung, dân số toàn đặc khu dự kiến đạt 400.000 người vào năm 2030 và 680.000 người vào năm 2040. Những con số này cho thấy di cư lao động Phú Quốc không phải trào lưu ngắn hạn mà là xu hướng cơ cấu dân cư mới. Nhưng sức hút sẽ không bền nếu đô thị chỉ phát triển phòng khách sạn. Người đến sống cần nhà ở gắn với trường học, y tế, thương mại, thể thao, giải trí và mạng lưới xã hội. Hạ tầng mở lối, kinh tế tạo lực, song chính chất lượng sống – từ môi trường học tập của trẻ đến không gian nghỉ ngơi của người lớn – mới là yếu tố quyết định giữ chân cư dân.
Phú Quốc du lịch xanh: nền tảng bền vững cho tăng trưởng và nhập cư
Không phải đô thị biển nào cũng chọn đi lên bằng mô hình du lịch xanh; Phú Quốc đang làm điều đó như một chiến lược để bảo vệ lợi thế tự nhiên, đồng thời tăng nội lực kinh tế địa phương. Một trong những hướng đi chủ đạo là chuyển đổi xanh gắn với mục tiêu trở thành mô hình đô thị biển đảo Net-Zero. Tỉnh An Giang đang phối hợp với Trường Đại học VinUni xây dựng Đề án “Chuyển đổi xanh đặc khu Phú Quốc giai đoạn 2026–2035, tầm nhìn đến năm 2050”, vừa phục vụ chuẩn bị cho APEC 2027, vừa tạo nền dài hạn cho phát triển. Trong giao thông, đảo Ngọc sẽ từng bước chuyển từ phương tiện cá nhân dùng nhiên liệu hóa thạch sang giao thông công cộng và phương tiện điện hóa. Mục tiêu đến năm 2027, 50% vận tải công cộng dùng năng lượng xanh, phương tiện cơ giới xanh đạt 10%; đến năm 2035, hai tỷ lệ này lần lượt lên 100%. Từ năm 2025, một tập đoàn tư nhân lớn đã đồng hành trong chuyển đổi xe buýt sang điện và mở các tuyến vận tải xanh kết nối sân bay, cảng biển, điểm du lịch. Ở mảng Phú Quốc du lịch xanh, địa phương đặt mục tiêu 30% cơ sở du lịch đạt nhãn xanh vào năm 2027 và 80% vào năm 2035, đồng thời phát triển mô hình du lịch không rác thải nhựa, bãi biển sạch, quản trị sức chứa điểm đến. Đó không chỉ là câu chuyện hình ảnh mà là cam kết bảo vệ tài nguyên, di sản văn hóa bản địa, giúp đảo duy trì sức hút với cả du khách lẫn cư dân dài hạn.
Cơ hội và thách thức: Phú Quốc có giữ được “chất đảo” khi lớn lên?
Nhìn tổng thể, APEC 2027 Phú Quốc, chiến lược du lịch xanh và làn sóng lao động mới đang tạo nên một bước ngoặt hiếm có: từ địa phương chủ yếu phục vụ du lịch thành cực tăng trưởng mới có khả năng thu hút đồng thời dòng vốn, việc làm và cư dân. Hạ tầng Phú Quốc phát triển không còn là vài con đường ra bãi biển, mà là mạng lưới sân bay quốc tế nâng cấp, đường sắt đô thị, hành lang di chuyển xanh kết nối các điểm sự kiện, cùng mục tiêu nước sạch, xử lý nước thải được cải thiện rõ rệt trong giai đoạn 2027–2035. Câu hỏi lớn là Phú Quốc sẽ trở thành thành phố biển chất lượng cao hay một đô thị du lịch quá tải. Di cư lao động là cơ hội nhưng cũng là áp lực về nhà ở, môi trường, dịch vụ công. Nếu quy hoạch bị phá vỡ, Phú Quốc du lịch xanh sẽ chỉ là khẩu hiệu. Ngược lại, nếu giữ được mật độ xây dựng hợp lý, không gian xanh rộng, dịch vụ giáo dục – y tế đồng bộ, đảo Ngọc có thể trở thành mẫu hình đô thị biển nơi người dân vừa đi làm trong một cực kinh tế năng động, vừa sống trong môi trường sinh thái lành mạnh. Chuẩn bị cho APEC cần được xem như bước khởi động, không phải đích đến: quyết định thành công nằm ở cách Phú Quốc bảo vệ “chất đảo” khi trở thành thành phố.
