Đào tạo số phải bắt đầu từ công việc thực tế
Tập huấn kỹ năng số cho cán bộ là hoạt động bồi dưỡng kiến thức và khả năng sử dụng công nghệ theo nhiệm vụ cụ thể, để người học có thể phục vụ cộng đồng hoặc thực hiện công việc chuyên môn hiệu quả hơn. Hai chương trình diễn ra trong tháng 11 tại Tuyên Quang và Trường Quân sự Quân khu 9 cho thấy cách tiếp cận này rõ hơn một khóa học CNTT đại trà: nội dung khác nhau vì người học và trách nhiệm của họ khác nhau. Ngày 9/11, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang tổ chức tập huấn kỹ năng tuyên truyền pháp luật, ứng dụng công nghệ thông tin cho trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố ở các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ ngày 9 đến 12/11, Cục Quân huấn - Nhà trường thuộc Bộ Tổng Tham mưu phối hợp Trường Quân sự Quân khu 9 mở lớp bồi dưỡng và cấp chứng chỉ CNTT cơ bản cho cán bộ, giáo viên. Điểm đáng chú ý không phải là hai nơi cùng dạy công nghệ, mà là công nghệ được đặt vào đúng bối cảnh công việc.
Ở Tuyên Quang, kỹ năng số gắn với việc đưa chính sách đến dân
Chương trình ở Tuyên Quang có 174 đại biểu từ 11 xã tham dự, với nội dung thiết kế theo những việc trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố thường đảm nhiệm. Bên cạnh kiến thức pháp luật về công tác dân tộc và chính sách dân tộc giai đoạn 2026–2030, học viên được rèn kỹ năng tuyên truyền pháp luật, sử dụng CNTT cơ bản, thực hiện dịch vụ công trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và nhận diện một số loại tội phạm trên không gian mạng. Cách ghép nội dung này hợp lý: cán bộ cơ sở không chỉ cần biết thao tác công nghệ mà còn phải giải thích chính sách dễ hiểu, phù hợp văn hóa và điều kiện tiếp nhận thông tin của người dân. Khi thủ tục ngày càng chuyển lên môi trường số, kiến thức thực hành có thể giúp bà con tiếp cận thông tin và làm thủ tục thuận lợi hơn, đồng thời góp phần thu hẹp chênh lệch tiếp cận dịch vụ công. Phần nhận diện lừa đảo, tội phạm mạng cũng có giá trị thiết thân: cán bộ có thể nhắc người dân bảo vệ thông tin và tài sản.
Ở trường quân sự, trọng tâm là năng lực CNTT có thể kiểm tra
Lớp tại Trường Quân sự Quân khu 9 tiếp cận theo hướng đào tạo kỹ năng nền tảng có cấu trúc và đánh giá đầu ra. Có 50 cán bộ, giáo viên tham gia, học sáu mô-đun gồm hiểu biết CNTT cơ bản, sử dụng máy tính, xử lý văn bản, bảng tính, trình chiếu và khai thác Internet. Chương trình còn có ba chuyên đề về nâng cao năng lực số cho quân nhân, khai thác dữ liệu và thông tin số, cùng giao tiếp, hợp tác trong môi trường số. Cuối khóa, học viên làm bài kiểm tra lý thuyết và viết thu hoạch; lớp học gắn với việc cấp chứng chỉ CNTT cơ bản. So với lớp ở Tuyên Quang, trọng tâm ở đây ít nghiêng về truyền thông chính sách và hỗ trợ người dân, mà chú trọng khả năng sử dụng công cụ số trong môi trường nhà trường quân sự. Đây là lựa chọn phù hợp với nhóm cán bộ, giáo viên cần nền tảng CNTT có thể hệ thống hóa và kiểm tra.
Khác nội dung, cùng một nguyên tắc thiết kế
Hai chương trình cho thấy đào tạo số hiệu quả không đồng nghĩa với việc mọi nhóm đều học cùng một giáo trình. Trưởng thôn và tổ trưởng tổ dân phố cần ứng dụng công nghệ để truyền đạt chính sách, hướng dẫn dịch vụ công và cảnh báo rủi ro trực tuyến; cán bộ, giáo viên trường quân sự cần thành thạo những thao tác CNTT căn bản và hiểu cách làm việc với dữ liệu, thông tin số. Một bên đặt trọng tâm vào khả năng kết nối chính sách với đời sống, bên kia xây nền kỹ năng nghề nghiệp có đánh giá và chứng nhận. Cả hai đều đáng chú ý vì không tách kỹ năng số khỏi nhiệm vụ thực tế. Khi công nghệ hiện diện ngày càng nhiều trong thủ tục hành chính, giao tiếp và công việc chuyên môn, cách đào tạo theo nhóm đối tượng giúp kiến thức có cơ hội được sử dụng thay vì chỉ hoàn thành trên lớp. Đó nên là thước đo chính của tập huấn kỹ năng số: người học làm được gì sau khóa học và ai được hưởng lợi từ năng lực ấy.






