Những khoản phí trường công TP.HCM: phụ huynh cần hiểu rõ

Khoản thu trường công TP.HCM: phụ huynh không thể bỏ qua

Khoản thu trường công TP.HCM trong năm học 2026-2027 là hệ thống các loại phí dịch vụ phục vụ và hỗ trợ hoạt động giáo dục tại cơ sở giáo dục công lập, được UBND thành phố quy định thống nhất về nội dung, mức thu, nguyên tắc tự nguyện và cơ chế quản lý thu chi, nhằm vừa bảo đảm chất lượng dạy học vừa bảo vệ quyền lợi tài chính của người học và phụ huynh. Điểm quan trọng cần nhìn thẳng: đây không chỉ là chuyện “đóng bao nhiêu tiền”, mà là câu chuyện minh bạch, đồng thuận và trách nhiệm quản lý chi tiêu trường học. Các khoản phí trường công TP.HCM được chia thành 7 nhóm dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục và đào tạo của cơ sở giáo dục công lập. Phụ huynh muốn tránh bị thu sai, thu "lạm thu" phải bắt đầu từ việc hiểu rõ cấu trúc và nguyên tắc của các khoản thu này.

Mức thu năm học 2026-2027 và 7 nhóm dịch vụ: không chỉ là con số

UBND TP.HCM đã ban hành danh mục các khoản thu và mức thu áp dụng cho năm học 2026-2027 tại các cơ sở giáo dục công lập, gắn với 7 nhóm dịch vụ phục vụ và hỗ trợ hoạt động giáo dục. Về địa bàn, có hai nhóm: nhóm 1 áp dụng với cơ sở giáo dục trên địa bàn phường; nhóm 2 áp dụng với cơ sở giáo dục trên địa bàn xã, đặc khu thuộc TP.HCM. Điều đáng nói là mức thu không phải trường muốn đặt bao nhiêu cũng được. Văn bản quy định rõ nguyên tắc “lấy thu bù chi và không được vượt quá mức trần quy định”. Đây là hàng rào pháp lý để hạn chế việc thu quá cao và buộc nhà trường phải chứng minh chi phí hợp lý. Khi triển khai, mỗi cơ sở giáo dục công lập phải xây dựng dự toán chi tiết cho từng nội dung thu, đảm bảo “tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý” và phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, nhu cầu người học.

Cơ chế quản lý thu chi: phụ huynh nên yêu cầu minh bạch

Điểm tiến bộ của lần ban hành này nằm ở cơ chế quản lý thu chi, nếu được thực thi nghiêm túc sẽ là công cụ bảo vệ phụ huynh. Các cơ sở giáo dục công lập được tự chủ quyết định các khoản chi để cung cấp dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, nhưng phải bảo đảm tính hợp lý, hợp lệ và quy định rõ trong quy chế chi tiêu nội bộ. Việc sử dụng các khoản thu phải đúng mục đích, công khai, minh bạch và tuân thủ đầy đủ các chế độ quản lý tài chính hiện hành. Đáng chú ý, nếu cuối năm học khoản thu dịch vụ “thu lớn hơn chi” thì nhà trường phải hoàn trả cho người học; nếu “thu nhỏ hơn chi” thì phải tự bù từ nguồn kinh phí hợp pháp, tuyệt đối không được thu thêm từ người học và ngân sách nhà nước không cấp bù. Quy định này đặt trách nhiệm tài chính rõ ràng lên nhà trường, và phụ huynh có quyền yêu cầu báo cáo, giải trình.

Quy định áp dụng cho tất cả trường công: phụ huynh phải phân biệt phí hợp lệ

Quy định về khoản thu, mức thu và cơ chế quản lý thu chi áp dụng cho tất cả cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn TP.HCM, trong phạm vi quản lý của các cơ quan chức năng. Điều này nghĩa là bất kể trường ở phường, xã hay đặc khu, cơ chế chung đều như nhau: thu trên nguyên tắc tự nguyện, có sự đồng thuận của cha mẹ học sinh, không vượt trần và phải có dự toán chi tiết. Phụ huynh cần phân biệt rõ đâu là khoản phí trường công TP.HCM được ghi trong danh mục dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đâu là khoản thu không nằm trong quy định. Các cơ sở giáo dục công lập phải tổ chức lấy ý kiến đồng thuận của cha mẹ học sinh trước khi thực hiện các khoản thu và có trách nhiệm “giải trình với xã hội, người học, cơ quan quản lý, giáo viên, nhân viên” về nội dung dịch vụ, mức thu và cơ chế quản lý thu chi. Nếu một khoản thu không có trong thông báo chính thức, không lấy ý kiến đồng thuận hoặc không gắn với nội dung dịch vụ cụ thể, phụ huynh có cơ sở để đặt câu hỏi.

Vai trò của các sở, kết luận dành cho phụ huynh

Không thể nói tới quản lý chi tiêu trường học mà bỏ qua vai trò giám sát của các cơ quan quản lý. Văn bản quy định nêu rõ Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo phường, xã, đặc khu và các cơ sở giáo dục công lập kiểm tra, giám sát việc thực hiện, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và chỉ đạo khắc phục các vấn đề chưa đúng quy định tại các trường công trên địa bàn. Sở Tài chính phối hợp hướng dẫn quá trình triển khai, từ khoản thu, mức thu đến chứng từ, hóa đơn thu tiền dịch vụ và nghĩa vụ nộp thuế tương ứng. Về bản chất, hệ thống mới chỉ tạo khung pháp lý; chất lượng thực thi phụ thuộc vào sự chủ động của phụ huynh và cộng đồng. Kết luận thực tế dành cho phụ huynh TP.HCM là: hãy coi mỗi thông báo thu tiền như một bản đề xuất chi tiêu, yêu cầu nhà trường chứng minh tính hợp pháp, hợp lý và minh bạch; đồng thời kiên quyết từ chối những khoản không rõ nguồn gốc, không có sự đồng thuận tập thể.