Nhà ở xã hội Bắc Ninh: từ quyết định đầu tư đến định hình chiến lược đô thị công nghiệp
Nhà ở xã hội Bắc Ninh hiện được hiểu là những khu căn hộ được tỉnh phê duyệt đầu tư bài bản, có giá bán và giá thuê được kiểm soát, nhằm phục vụ người thu nhập thấp, đối tượng chính sách và nhóm lao động làm việc tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn, đồng thời gắn với quy hoạch phát triển đô thị và hạ tầng giao thông liên vùng của tỉnh. Hai quyết định đầu tư mới tại phường Mão Điền và phường Phương Liễu cho thấy Bắc Ninh không coi nhà ở cho lao động là hạng mục phụ trợ, mà là một cấu phần chiến lược trong quá trình phát triển đô thị Bắc Ninh theo hướng đô thị công nghiệp. Với hơn 2.360 căn hộ nhà ở xã hội và gần 100 căn nhà ở thương mại thấp tầng được bổ sung vào nguồn cung, bức tranh nhà ở xã hội Bắc Ninh đang dịch chuyển từ thiếu hụt sang chủ động tạo lập quỹ nhà gắn với quy hoạch tổng thể.
Dự án nhà ở 3.400 tỷ: Phương Liễu và Mão Điền như hai “cực” mới của đô thị công nghiệp
Việc Bắc Ninh chấp thuận đồng thời hai dự án nhà ở xã hội tại phường Phương Liễu và phường Mão Điền với tổng vốn dự kiến khoảng 3.400 tỷ đồng cho thấy cách tiếp cận tập trung, quy mô lớn đối với nhu cầu nhà ở cho lao động. Dự án Khu nhà ở xã hội phường Phương Liễu có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.862 tỷ đồng, sử dụng khoảng 4,5 ha đất với 3,77 ha dành cho nhà ở xã hội và 0,73 ha cho đường giao thông kết nối. Phần còn lại là hệ thống hạ tầng kỹ thuật, sân vườn, bãi đỗ xe. Đây không chỉ là khu nhà ở, mà là một “mắt xích” trong phân khu đô thị trung tâm Phố Mới mở rộng tỷ lệ 1/2.000. Trong khi đó, dự án Mão Điền quy mô 4,07 ha, tổng vốn khoảng 1.638,95 tỷ đồng, tạo thành cực đô thị khác kết nối với mạng lưới khu công nghiệp lân cận. Cách phân bổ này cho thấy tư duy không gom lao động vào một điểm, mà phân tán gắn với các phân khu đô thị, giảm áp lực hạ tầng và tạo điều kiện hình thành cộng đồng dân cư lâu dài.
Phương Liễu: không chỉ xây nhà ở xã hội, mà đang xây trục đô thị kết nối công nghiệp
Điểm nổi bật của dự án nhà ở xã hội Phương Liễu là tư duy kết nối hạ tầng. Dự án bố trí khoảng 1.272 căn hộ nhà ở xã hội trong 3 tòa chung cư cao 19 tầng, với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 110.254 m², đáp ứng chỗ ở cho khoảng 3.798 người. Đồng thời, 52 căn nhà ở thương mại cao 5 tầng được thiết kế xây thô, hoàn thiện mặt tiền, phục vụ thêm khoảng 182 người. Nhưng “trục xương sống” của chiến lược phát triển đô thị Bắc Ninh ở đây là tuyến đường giao thông kết nối từ khu dự án tới Đường tỉnh 291 (đường Quang Trung), dài khoảng 400 m với diện tích sử dụng đất khoảng 7.299 m². Khi nhà ở xã hội được đặt ngay trong Quy hoạch phân khu đô thị khu vực trung tâm Phố Mới mở rộng, dự án này không chỉ giải quyết chỗ ở mà đang cụ thể hóa một đô thị công nghiệp có hệ thống hạ tầng đồng bộ, nơi lao động có thể sống, làm việc và di chuyển thuận tiện.
Mão Điền: bổ sung quỹ nhà ở xã hội, tạo “vành đai” dân cư quanh khu công nghiệp
Khu nhà ở xã hội tại phường Mão Điền cho thấy một mô hình cân bằng giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại trong cùng một không gian quy hoạch. Dự án sử dụng khoảng 4,07 ha đất, trong đó 1,6 ha dành cho hai tòa chung cư cao 18 tầng, không có tầng hầm, với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 11 ha và diện tích sàn căn hộ khoảng 7,76 ha. Khoảng 1.088 căn hộ dự kiến phục vụ 2.611 người, tạo ra một quỹ nhà ở xã hội đáng kể cho khu vực. Phần đất còn lại dành cho 44 lô nhà ở liền kề cao 4–5 tầng, các hạng mục cây xanh, sân chơi, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật. Tổng dân số toàn dự án khoảng 2.787 người. Khi một khu nhà ở xã hội được thiết kế như một “vành đai” dân cư hoàn chỉnh với thương mại, cây xanh và hạ tầng, nhà ở cho lao động không còn là dãy phòng trọ tạm bợ, mà trở thành một phần của cộng đồng đô thị mới gắn kết lâu dài với các khu công nghiệp xung quanh.
Từ quỹ nhà đến chất lượng sống: Bắc Ninh cần bảo đảm minh bạch và tiến độ để nhà ở xã hội phát huy hiệu quả
Điểm đáng ghi nhận trong hai dự án nhà ở xã hội Bắc Ninh là tính bài bản về thời gian và trách nhiệm. Cả hai dự án đều có thời gian thực hiện dự kiến 48 tháng, với khoảng 9 tháng dành cho bồi thường, giải phóng mặt bằng và hoàn tất thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng, phần còn lại cho thi công, hoàn thiện và nghiệm thu đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, quỹ nhà ở xã hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi giá bán, giá thuê, giá thuê mua được xác định và công bố công khai, minh bạch, đúng quy định. Nếu tỉnh và chủ đầu tư giữ được kỷ luật tiến độ, tuân thủ quy hoạch, môi trường, phòng cháy chữa cháy và bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng, hai dự án nhà ở 3.400 tỷ sẽ không chỉ là những khối bê tông mọc lên quanh khu công nghiệp, mà là bước đi định hình chuẩn sống mới cho lực lượng lao động, tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn cho phát triển đô thị Bắc Ninh.
