Một nhịp cầu 3.400 tấn và quyết định “nhường sông” cho hạ tầng biểu tượng
Cầu đi bộ sông Sài Gòn là công trình kết nối bến Bạch Đằng với bờ Thủ Thiêm bằng một nhịp vòm thép siêu trường, siêu trọng nặng hơn 3.400 tấn, được hạ thủy lên sà lan chuyên dụng và lai dắt qua nhiều luồng hàng hải đông đúc, đòi hỏi một chiến dịch logistics đường thủy phức tạp hiếm thấy ở trung tâm TP.HCM. Đây không chỉ là câu chuyện xây một cây cầu đẹp, mà là phép thử năng lực tổ chức giao thông hàng hải của cả thành phố.
Điểm mấu chốt là Cảng vụ Hàng hải TP.HCM đã chủ động đứng ở vai trò “nhạc trưởng” logistics: sau cuộc họp ngày 16/10 với các đơn vị liên quan, cơ quan này chấp thuận phương án bảo đảm an toàn hàng hải để lai dắt, vận chuyển nhịp chính cầu đi bộ qua sông Sài Gòn. Quyết định hạn chế lưu thông trên bốn luồng hàng hải trong hai ngày 18–19/10 nhằm phục vụ đoàn sà lan TRUNG NAM S 05 chở nhịp cầu nặng hơn 3.400 tấn cho thấy thành phố sẵn sàng ưu tiên không gian sông nước cho một công trình hạ tầng mang tính biểu tượng.
Hành trình hai ngày trên bốn luồng hàng hải: khi lịch trình phải chính xác đến từng giờ
Vận chuyển nhịp cầu không chỉ là kéo một khối thép trên sà lan; đó là bài toán điều phối toàn bộ luồng hàng hải. Đoàn lai kéo do tàu chính VNL VISION dẫn dắt, phối hợp với ba tàu hỗ trợ VNL Voyager, VNL Future và VNL 05, đưa sà lan TRUNG NAM S 05 chở kết cấu thép siêu trường, siêu trọng trên boong. Hành trình được chia thành hai chặng, mỗi chặng chỉ được phép di chuyển ban ngày từ 5h đến 18h, trong điều kiện thời tiết tốt và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu an toàn.
Ngày 18/10, đoàn rời bến cảng thuộc Công ty Cổ phần Đóng tàu Đại Dũng trên sông Dinh, đi đến bến phao SR-05/BP-SR5 trên luồng Soài Rạp. Ngày 19/10, đoàn tiếp tục từ đây vào khu vực rạch Bến Nghé, thuộc luồng Sài Gòn – Vũng Tàu, để cập công trường cầu đi bộ tại bến Bạch Đằng vào khoảng 18h. Trên suốt tuyến, khu vực cấm tránh vượt được xác định rõ ở các điểm “nút thắt” như cầu Phú Mỹ, khúc cua Mũi Đèn Đỏ hay cầu Bình Khánh, buộc mọi phương tiện khác phải điều chỉnh hành trình theo đoàn lai kéo.
Hạn chế bốn luồng hàng hải: cái giá cần trả cho một chiến dịch logistics an toàn
Để bảo đảm an toàn cho nhịp cầu 3.400 tấn, Cảng vụ Hàng hải TP.HCM thông báo hạn chế lưu thông trên bốn luồng hàng hải: sông Dinh, Vũng Tàu – Thị Vải, Soài Rạp và Sài Gòn – Vũng Tàu trong hai ngày 18–19/10. Điều này đồng nghĩa nhiều tuyến vận tải hàng hải phải “nhường đường”, chấp nhận điều chỉnh lịch trình, tốc độ, thậm chí tạm dừng để không cản trở đoàn lai kéo TRUNG NAM S 05 vận chuyển nhịp chính cầu đi bộ qua sông Sài Gòn.
Theo phương án đã được phê duyệt, đoàn lai kéo phải duy trì tốc độ không dưới 3 hải lý/giờ để vừa bảo đảm ổn định cho khối kết cấu khổng lồ, vừa không kéo dài thời gian chiếm dụng luồng hàng hải. Cảng vụ yêu cầu tất cả tàu thuyền trong khu vực không được gây mất an toàn cho đoàn, phải tuân thủ hướng dẫn của Trung tâm VTS Sài Gòn – Vũng Tàu và chấp hành nghiêm quy tắc quốc tế về phòng ngừa đâm va tàu thuyền trên biển. Đây là quyết định mang tính “hy sinh ngắn hạn” cho logistics TP.HCM, nhưng là lựa chọn hợp lý nếu nhìn từ góc độ an toàn và uy tín của cả hệ thống.
Từ hạ thủy đến hợp long: logistics tinh vi cho một biểu tượng đô thị mới
Chiến dịch vận chuyển bắt đầu từ thời khắc hạ thủy: lúc 2h15 ngày 16/10, khối vòm thép chính khoảng 1.400 tấn cùng hệ khung đỡ 2.000 tấn, tổng tải trọng 3.400 tấn, được hạ thủy thành công xuống sà lan TRUNG NAM S 05 tại cảng Đông Xuyên. Từ đây, toàn bộ hành trình 124 km đường thủy về trung tâm thành phố trở thành một chuỗi mắt xích logistics liên hoàn, từ chuẩn bị phương tiện, bố trí chỉ huy đoàn lai kéo đến phối hợp với các bến khách, bến phà ngang sông để bảo đảm an ninh, an toàn.
Theo kế hoạch, sau khi cập bến an toàn tại khu vực bến Bạch Đằng, khối vòm thép sẽ bước vào công đoạn hợp long trên sông Sài Gòn vào ngày 21/10. Tiếp đó, dự án sẽ đẩy nhanh hoàn thiện mặt cầu, lan can và hệ thống chiếu sáng nghệ thuật để sớm đưa cầu đi bộ sông Sài Gòn – với hình tượng lá dừa nước – vào hoạt động, trở thành không gian công cộng và điểm hẹn mới cho người dân, du khách giữa lòng đô thị. Ở góc nhìn logistics TP.HCM, nếu hợp long diễn ra trơn tru, chiến dịch này sẽ là minh chứng rõ ràng rằng thành phố đủ khả năng tổ chức những dự án hạ tầng phức tạp gắn chặt với luồng hàng hải chiến lược.
Kết luận: Cây cầu thử lửa năng lực tổ chức giao thông đường thủy
Câu chuyện cầu đi bộ sông Sài Gòn không dừng ở kiến trúc lá dừa nước hay kỳ vọng về một điểm check-in mới. Bản thân chiến dịch vận chuyển nhịp cầu 3.400 tấn bằng sà lan qua bốn luồng hàng hải, với lịch trình bó chặt trong hai ngày và hàng loạt quy định cấm tránh vượt, là một phép thử hiếm có cho năng lực điều phối logistics TP.HCM. Nếu thành công, thành phố không chỉ có thêm một biểu tượng đô thị trên mặt nước, mà còn chứng minh được rằng hệ thống cảng vụ, doanh nghiệp vận tải và các lực lượng hỗ trợ đã đủ tầm để xử lý những bài toán hạ tầng quy mô lớn gắn với sông ngòi – yếu tố sống còn cho tương lai phát triển hướng ra biển của đô thị này.
