Vietcombank và bước ngoặt tín dụng hạ tầng quốc gia
Chiến lược Vietcombank tài trợ hạ tầng, trong đó nổi bật là việc cấp vốn cho dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc phục vụ APEC 2027, là định hướng tín dụng tập trung vào các dự án quốc gia có quy mô lớn, dòng tiền rõ ràng và khả năng tạo ra nguồn thu ngoại tệ bền vững cho ngân hàng cũng như hệ thống tài chính.
Theo báo cáo của một công ty chứng khoán, Vietcombank hiện là ngân hàng tài trợ vốn cho dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, một trong các dự án trọng điểm phục vụ Hội nghị APEC 2027. Thông tin này được lãnh đạo ngân hàng chia sẻ tại buổi Analyst Meeting cập nhật kết quả kinh doanh quý 2, cho thấy đây không phải một khoản vay đơn lẻ, mà là mảnh ghép trung tâm trong chiến lược tín dụng dự án quốc gia hướng tới hạ tầng giao thông và logistics. Vietcombank công khai kỳ vọng các dự án hạ tầng lớn sẽ mở thêm dư địa tăng trưởng tín dụng và nguồn thu dịch vụ, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng bất động sản hay bán lẻ.
Sân bay Phú Quốc APEC 2027: vì sao là “điểm rơi vàng” của vốn tín dụng?
Dự án mở rộng cảng hàng không Phú Quốc không chỉ là một công trình hạ tầng, mà là một trong những hạng mục trọng điểm trong danh mục 18 dự án và hạng mục được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt với tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.138 tỷ đồng. Trong nhóm này, sân bay Phú Quốc được xếp cùng Trung tâm tổ chức hội nghị APEC, các khu đô thị hỗn hợp và tuyến tàu điện đô thị Phú Quốc giai đoạn 1, tạo nên bộ khung hạ tầng phục vụ APEC 2027.
Riêng dự án mở rộng sân bay có tổng mức đầu tư điều chỉnh 59.351 tỷ đồng, trong đó vốn tự có 8.903 tỷ và vốn huy động 50.448 tỷ đồng. Đây là con số cho thấy quy mô đủ lớn để trở thành “mỏ” tín dụng và dịch vụ ngân hàng nếu dòng tiền vận hành đúng kế hoạch. Giai đoạn 1 – phục vụ APEC 2027 – bao gồm xây mới đường băng số 2, nhà ga VIP và nhà ga T2; sau mở rộng, công suất được nâng lên 20 triệu lượt hành khách/năm từ năm 2027 và hướng tới 50 triệu khách/năm ở giai đoạn 2. Với triển vọng này, Vietcombank rõ ràng đang chọn một tài sản hạ tầng có tính biểu tượng và hiệu quả khai thác cao để đặt cược vốn dài hạn.
Vietcombank tài trợ hạ tầng để săn dòng tiền ngoại tệ và dịch vụ
Điểm khác biệt của thương vụ tín dụng dự án quốc gia này là kỳ vọng rõ ràng về dòng tiền ngoại tệ. Lãnh đạo Vietcombank đánh giá dự án sân bay Phú Quốc sẽ có nguồn thu bằng ngoại tệ để phục vụ nghĩa vụ trả nợ, qua đó bổ sung nguồn ngoại tệ cho ngân hàng và hỗ trợ giảm chi phí vốn. Đây là lợi thế mà ít dự án hạ tầng thuần túy trong nước có được, nhất là khi sân bay được định hướng phục vụ lượng khách quốc tế lớn và sẽ do Changi Airport Group vận hành.
Từ góc độ chiến lược, Vietcombank không chỉ tìm kiếm lãi vay, mà còn coi đây là “bệ phóng” cho mảng dịch vụ. Ban lãnh đạo ngân hàng cho rằng các dự án hạ tầng quy mô lớn không chỉ mở ra cơ hội tăng trưởng tín dụng mà còn giúp gia tăng thu nhập ngoài lãi thông qua quản lý dòng tiền, thanh toán, bảo lãnh, tài trợ chuỗi cung ứng và dịch vụ ngoại hối. Nói cách khác, tài trợ sân bay Phú Quốc APEC 2027 là bước đi để bám sâu vào hệ sinh thái kinh tế – du lịch – logistics quanh sân bay, nơi nhu cầu tài chính – ngân hàng có thể nở rộ theo cấp số nhân khi công suất đạt 20 triệu khách/năm.
Kỷ luật tín dụng giữa cuộc đua 18 dự án trọng điểm
Không thể hiểu Vietcombank tài trợ hạ tầng nếu tách khỏi bối cảnh chính sách tín dụng dự án quốc gia. Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản hướng dẫn các ngân hàng thương mại cấp tín dụng đối với một số dự án trọng điểm theo kiến nghị của doanh nghiệp, đồng thời xem xét đề xuất của các tập đoàn lớn về việc loại trừ một phần dư nợ khi tính các chỉ tiêu an toàn tín dụng. Danh mục 18 dự án này cần huy động 210.047 tỷ đồng trong năm 2026, 244.188 tỷ năm 2027 và 187.018 tỷ năm 2028, tạo áp lực huy động vốn lớn lên hệ thống ngân hàng.
Điều đáng chú ý là dù mở rộng vai trò trong các dự án trọng điểm, Vietcombank khẳng định không nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng. Ngân hàng ưu tiên các dự án có dòng tiền rõ ràng, khả năng trả nợ tốt và phù hợp khẩu vị rủi ro, trong khi vẫn đánh giá thị trường bất động sản còn nhiều khó khăn nên chuyển ưu tiên sang sản xuất, hạ tầng và khách hàng có năng lực tài chính tốt. Quan điểm này giúp khoản cấp tín dụng cho sân bay Phú Quốc bớt màu sắc “giải cứu” doanh nghiệp, và mang tính lựa chọn chiến lược dựa trên hiệu quả tài chính, chứ không chỉ vì nhãn mác dự án quốc gia.
Tác động ngắn hạn và đường dài của chiến lược tín dụng hạ tầng
Quyết định tài trợ mở rộng cảng hàng không Phú Quốc diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của Vietcombank đang tăng trưởng tích cực, với lợi nhuận trước thuế quý II đạt 17.420 tỷ đồng, tăng gần 58% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong lịch sử theo quý của ngân hàng. Dư địa tín dụng còn lớn khi tổng tài sản đã vượt 2,6 triệu tỷ đồng, dư nợ cho vay khách hàng khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, trong khi tiền gửi khách hàng khoảng 1,73 triệu tỷ đồng, với CASA quanh 32%.
Từ góc nhìn dài hạn, việc gắn tăng trưởng tín dụng với các dự án hạ tầng trọng điểm như sân bay Phú Quốc có hai mặt. Một mặt, đây là kênh mở rộng dư nợ gắn với tài sản nền tảng của nền kinh tế, lại được “chống lưng” bởi khung chính sách riêng của Ngân hàng Nhà nước cho 18 dự án trọng điểm. Mặt khác, nó đòi hỏi ngân hàng giữ kỷ luật thẩm định và quản lý rủi ro cao hơn nhiều so với cho vay bán lẻ. Nếu Vietcombank thực hiện đúng tuyên bố “tăng trưởng tín dụng có chọn lọc”, sân bay Phú Quốc APEC 2027 có thể trở thành ví dụ tiêu biểu cho cách một ngân hàng thương mại bám vào hạ tầng để tăng trưởng mà vẫn bảo vệ bảng cân đối, thay vì chạy theo tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá.
