Từ môn học đến một phần đời sống trường học
Môi trường sử dụng tiếng Anh ở tiểu học là cách tổ chức trường lớp để học sinh không chỉ học ngoại ngữ trong tiết riêng mà còn có cơ hội nghe, nói và thực hành qua hoạt động giáo dục, giao tiếp phù hợp với lứa tuổi. Ngày 30/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức chuyên đề “Xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học – Mức độ 1” tại Trường Tiểu học Tân Định, phường Tương Mai. Hơn 400 đại biểu từ các xã, phường và đơn vị giáo dục tham dự để trao đổi kinh nghiệm triển khai đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Tân Định là một trong ba trường tại Hà Nội được chọn thí điểm mô hình trường cơ bản, đại trà – Mức độ 1. Đây là tín hiệu đáng chú ý: tiếng Anh tiểu học sẽ khó tiến xa nếu chỉ được đo bằng nội dung sách và thời lượng trên lớp; điều cần xây dựng là cơ hội sử dụng ngoại ngữ thường xuyên, tự nhiên.
Những cách đưa tiếng Anh ra khỏi trang sách
Chuyên đề mở đầu bằng việc tham quan khuôn viên, không gian giáo dục và dự một tiết học minh họa do cô giáo Nguyễn Thị Kim Thơ thực hiện. Đại biểu quan sát cách tổ chức dạy học cũng như việc giáo viên, học sinh dùng tiếng Anh trong giao tiếp và sinh hoạt; tiết học gợi mở trao đổi về phát triển năng lực giao tiếp, khuyến khích học sinh chủ động và vận dụng kiến thức vào tình huống gần gũi. Báo cáo mô hình do Hiệu trưởng Hoàng Thúy Nga trình bày, giới thiệu quá trình triển khai, kết quả bước đầu và minh chứng thực tế để các trường tham khảo. Cách tiếp cận này có sức thuyết phục hơn việc treo khẩu hiệu: học sinh cần được nghe, nói và thực hành trong những ngữ cảnh quen thuộc để tự tin dùng ngoại ngữ thay vì chỉ làm bài trong sách. Một môi trường tiếng Anh có ý nghĩa khi tiếng Anh trở thành phương tiện giao tiếp gần gũi, chứ không phải phần trang trí của trường lớp.
Nhân rộng cần điều kiện, không chỉ một mô hình mẫu
Thí điểm không đồng nghĩa với một công thức có thể sao chép nguyên trạng. Muốn đưa tiếng Anh trong trường học vào nếp, mỗi cơ sở cần chủ động xây dựng môi trường giáo dục, đổi mới phương pháp và tạo cơ hội giao tiếp phù hợp với năng lực, lứa tuổi của học sinh. Phần thảo luận tại chuyên đề tập trung giải đáp vướng mắc và làm rõ yêu cầu của Mức độ 1; kinh nghiệm được chia sẻ giúp các trường lựa chọn giải pháp theo điều kiện thực tế. Đây là điểm then chốt khi nhân rộng: cần chú trọng chất lượng tổ chức dạy học và sự tham gia của học sinh, thay vì đặt mục tiêu hình thức giống nhau cho mọi trường. Tại chuyên đề, TS. Trần Hương Quỳnh trao đổi định hướng chuyên môn và dạy học theo bộ sách Global Success trong năm học 2026–2027. Định hướng ấy cho thấy mô hình cần được hỗ trợ bằng chuyên môn liên tục, không dừng ở một buổi giới thiệu.
Thách thức thực tế là duy trì cơ hội sử dụng tiếng Anh đều đặn và vừa sức, đồng thời giúp giáo viên tổ chức hoạt động giao tiếp có mục đích. Không có căn cứ để xem mô hình Mức độ 1 đồng nghĩa với trường học song ngữ; trọng tâm được nêu là từng bước mở rộng việc sử dụng tiếng Anh qua giờ học, hoạt động giáo dục và giao tiếp phù hợp. Kết luận nên rõ ràng: giá trị của Tân Định không nằm ở danh hiệu điểm triển khai, mà ở bài học rằng tiếng Anh chỉ thành năng lực sống khi được thực hành trong đời sống học đường. Nhân rộng mô hình vì thế cần linh hoạt theo điều kiện từng trường, giữ mục tiêu chung là giúp học sinh tự tin và chủ động hơn.
