Thông điệp từ 249.422 tỷ đồng: TP.HCM chọn Quốc khánh để “chuyển số” hạ tầng
Dịp Quốc khánh 2-9, TP.HCM đồng loạt khởi công 11 dự án và khánh thành 5 công trình với tổng vốn hơn 249.422 tỷ đồng, tập trung vào hạ tầng giao thông, kỹ thuật, nhà ở và các công trình xã hội, qua đó mở rộng không gian phát triển và tái cấu trúc kết nối giao thông thành phố theo hướng hiện đại, đa cực.
Việc chọn đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9 để khởi động 16 công trình trọng điểm không phải một động tác lễ nghi mà là một tuyên bố chính trị: TP.HCM muốn biến ngày lễ thành mốc tăng tốc đầu tư công và cải tổ mô hình phát triển đô thị. Theo Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn, quy mô vốn và sự đa dạng dự án cho thấy đây là quyết tâm đẩy nhanh dự án hạ tầng, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Nói cách khác, loạt dự án hạ tầng TP.HCM lần này là phép thử cho tham vọng tăng trưởng hai con số và chuyển dịch sang cấu trúc đô thị đa cực.
Giao thông thành phố: Đầu tư mạnh để gỡ điểm nghẽn và kết nối vùng
Trọng tâm của đợt khởi công công trình lần này nằm ở hạ tầng giao thông, với nhóm dự án hơn 158.776 tỷ đồng được xem là “xương sống” cho không gian phát triển mới. Nổi bật nhất là tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành với tổng mức đầu tư 134.000 tỷ đồng, dự kiến tạo trục kết nối trực tiếp giữa trung tâm thành phố, trung tâm tài chính quốc tế tương lai và sân bay Long Thành. Nếu triển khai đúng tầm, tuyến này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn kéo các dòng đầu tư, dịch vụ, bất động sản về phía Đông thay vì dồn hết vào lõi trung tâm.
Cùng với đó là việc nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 (đoạn từ Kinh Dương Vương đến ranh Tây Ninh, khu vực Long An cũ, vốn 6.674 tỷ đồng) và Quốc lộ 13 (từ cầu Bình Triệu đến ranh Bình Dương cũ, 6.276 tỷ đồng), cùng hai dự án đường cao tốc thuộc Vành đai 4 với 11.826 tỷ đồng. Đây là những tuyến cửa ngõ đang quá tải, khiến chi phí logistics của doanh nghiệp tăng cao. Khi hoàn thành, chúng sẽ tăng kết nối giữa TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ, đặc biệt là với sân bay Long Thành, biến lợi thế vị trí trung tâm của thành phố thành lợi ích kinh tế cụ thể thay vì chỉ là khẩu hiệu.
Nhà ở xã hội, môi trường nước: Hạ tầng phát triển không thể bỏ quên người thu nhập thấp
Một điểm đáng khen trong loạt dự án hạ tầng TP.HCM dịp quốc khánh 2-9 là thành phố không chỉ dồn lực vào đường sá mà còn ưu tiên nhà ở xã hội, môi trường và các dịch vụ công. Thành phố khởi công dự án cải thiện môi trường nước khu vực Bình Dương cũ với tổng đầu tư 7.211 tỷ đồng, trong đó gói nâng công suất Nhà máy xử lý nước thải Thuận An thêm 20.000 m3/ngày giúp xử lý tốt hơn nước thải, giảm ô nhiễm cho cả một vùng dân cư đông đúc.
Ở lĩnh vực an sinh, năm dự án nhà ở xã hội được đưa vào danh mục trọng điểm cho thấy cách tiếp cận phát triển đô thị cân bằng hơn. Khu đô thị nhà ở xã hội Bà Điểm có quy mô vốn 64.053 tỷ đồng trên diện tích 191 ha là cấu phần đáng chú ý, hứa hẹn tạo nguồn cung nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập trung bình – thấp. Bên cạnh đó là dự án nhà ở xã hội trong chương trình chỉnh trang khu Mả Lạng – Chợ Gà – Gạo (16.369 tỷ đồng), chung cư Đông Thành ở Tân Đông Hiệp (808 tỷ), căn hộ Lê Thành Tân Tạo 2 (367 tỷ) và cụm nhà ở xã hội Khu nhà ở Tiến Phước – Đô thị mới Nam Thành phố (307 tỷ). Nếu triển khai nghiêm túc, đây là cơ hội giảm sức ép nhà trọ tạm bợ và kéo dân cư ra khỏi những khu ở chật chội, xuống cấp.
Từ đô thị đơn tâm sang đa cực: Hạ tầng quyết định hình hài kinh tế mới
Loạt khởi công, khánh thành dự án dịp này không chỉ là chuyện thêm vài con đường hay vài block chung cư. Theo Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn, ý nghĩa lớn nhất của 16 công trình trọng điểm nằm ở khả năng tạo ra một cấu trúc phát triển mới cho TP.HCM, chuyển từ đô thị đơn tâm sang đô thị đa cực kết nối bằng hệ thống giao thông hiện đại. Các tuyến vành đai, đường sắt đô thị, trục quốc lộ được nâng cấp sẽ cho phép hình thành những cực phát triển mới ở phía Đông, Tây Bắc, Bắc mà không buộc mọi thứ phải đổ về quận trung tâm như trước.
Đi kèm với hạ tầng giao thông là các công trình giáo dục, y tế, văn hóa, như việc khánh thành ba trường học nhân dịp năm học mới, Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP.HCM sau cải tạo, hay khu nhà ở chiến sĩ công an tại Đông Hưng Thuận. Khi thời gian di chuyển được rút ngắn, người dân vùng ven sẽ tiếp cận việc làm, dịch vụ và giáo dục tốt hơn, còn doanh nghiệp hưởng lợi từ chuỗi cung ứng thông suốt. Nói rõ hơn, đây là bước đi cần thiết để TP.HCM giữ vai trò đầu tàu kinh tế vùng thay vì tụt lại trong cảnh tắc đường, thiếu nhà ở và ô nhiễm kéo dài.
Ý nghĩa chính trị – kinh tế và bài toán triển khai sau lễ cắt băng
Đồng loạt khởi công công trình và khánh thành dự án nhân dịp quốc khánh 2-9 là cách TP.HCM gửi đi hai thông điệp. Về chính trị, đó là cam kết với trung ương và người dân rằng thành phố không chấp nhận trì trệ hạ tầng. Về kinh tế, việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công quy mô lớn được kỳ vọng tạo cú hích cho hàng loạt ngành xây dựng, vật liệu, logistics, dịch vụ, tài chính và bất động sản, qua đó kích thích tiêu dùng và tạo hiệu ứng lan tỏa cho tăng trưởng.
Tuy vậy, khởi công mới chỉ là bước đầu. Chính ông Mã Xuân Tuấn cũng nhấn mạnh điều quan trọng hơn là phải đảm bảo tiến độ, chất lượng và hiệu quả sau khi hoàn thành. Điều này gắn trực tiếp với năng lực bồi thường giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật để nhiều dự án kịp khởi công và về đích đúng hẹn. Nếu TP.HCM biến được tinh thần ngày lễ thành kỷ luật thực thi dài hạn, 16 công trình trọng điểm sẽ không chỉ thay đổi giao thông thành phố trên bản đồ, mà còn nâng mặt bằng chất lượng sống và sức cạnh tranh kinh tế của toàn vùng Đông Nam Bộ.
