Tín hiệu chiến lược: Pháp muốn đồng hành với Việt Nam trong hạ tầng và chuyển đổi xanh
Làn sóng đầu tư Pháp Việt Nam trong hạ tầng đường sắt, năng lượng xanh và chuyển đổi xanh Việt Nam là xu hướng hợp tác mới, trong đó doanh nghiệp Pháp tìm cách gắn năng lực công nghệ của mình với nhu cầu phát triển hạ tầng và công nghiệp của Việt Nam thông qua các cuộc tiếp xúc cấp cao, đối thoại chính sách và khảo sát thị trường có trọng tâm. Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện là nền tảng, nhưng động lực thực sự đến từ việc hai bên cùng nhìn thấy lợi ích kinh tế và công nghiệp rõ ràng trong giai đoạn Việt Nam mở rộng hạ tầng và nâng cấp nền sản xuất.
Tại sự kiện France-Vietnam Forward 2026 ở TP.HCM, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Didier Le Bret nhấn mạnh khoa học và công nghệ đang trở thành trụ cột hợp tác song phương, đồng thời cho rằng định hướng mở rộng hạ tầng, tăng tốc chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực công nghệ của Việt Nam rất phù hợp với thế mạnh của Pháp. Đây không chỉ là lời xã giao ngoại giao; đó là tuyên bố về một chiến lược kinh tế: Pháp muốn trở thành đối tác công nghệ và hạ tầng dài hạn, chứ không dừng ở vai trò nhà cung cấp thiết bị.
Hợp tác kinh tế Pháp – Việt Nam: từ ngoại giao cấp cao đến bàn làm việc doanh nghiệp
Điểm đáng chú ý trong hợp tác kinh tế Pháp là sự gắn kết chặt giữa kênh ngoại giao chính trị và kênh doanh nghiệp. Đại sứ Didier Le Bret nhắc lại việc Tổng thống Emmanuel Macron thăm Việt Nam, khi hai nước thống nhất thúc đẩy một năm hợp tác về khoa học và công nghệ, như một khung chính sách để doanh nghiệp hai bên bám vào. Các chuyến thăm gần đây của lãnh đạo cấp cao Việt Nam tới Pháp, trong đó có hoạt động tại khu đổi mới Paris-Saclay và Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế, cho thấy Việt Nam chủ động tìm kiếm tri thức và công nghệ Pháp phục vụ phát triển công nghiệp.
Trên nền đó, cuộc làm việc giữa Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái và đoàn MEDEF International – tổ chức quy tụ nhiều tập đoàn Pháp – là bước dịch chuyển từ tầm nhìn chính trị sang chương trình hành động kinh tế cụ thể. Thứ trưởng đánh giá cao vai trò của MEDEF International trong việc kết nối cộng đồng doanh nghiệp hai nước, thúc đẩy đối thoại và mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, đồng thời đề nghị phát huy vai trò cầu nối của Đại sứ quán Pháp và MEDEF để doanh nghiệp hai bên hiểu rõ môi trường kinh doanh và nhu cầu của nhau.
Hạ tầng đường sắt: Pháp muốn chuyển giao công nghệ, không chỉ bán toa tàu
Trong bức tranh đầu tư Pháp Việt Nam, hạ tầng đường sắt nổi lên như một trụ cột chiến lược. Việt Nam đang chuẩn bị cho đường sắt tốc độ cao và mở rộng mạng lưới metro tại Hà Nội và TP.HCM, trong đó tuyến metro số 3 Nhổn – ga Hà Nội đã có sự tham gia của phía Pháp. Pháp là một trong những nước tiên phong về đường sắt cao tốc, nên việc họ muốn đóng vai trò lớn hơn trong tư vấn, thiết kế và chuyển giao công nghệ đường sắt cho Việt Nam là lựa chọn mang tính logic, vừa tạo thị trường cho doanh nghiệp Pháp, vừa giúp Việt Nam rút ngắn khoảng cách công nghệ.
Điều đáng nói là các doanh nghiệp Pháp không chỉ nhắm đến các gói thầu xây lắp, mà hướng tới mục tiêu giúp Việt Nam làm chủ công nghệ vận hành và bảo trì đường sắt. Nếu cách tiếp cận này được thực thi nhất quán, Việt Nam có cơ hội xây dựng năng lực nội địa trong lĩnh vực đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao, thay vì phụ thuộc dài hạn vào nhà thầu nước ngoài. Ngược lại, Pháp có thể củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng hạ tầng đường sắt của khu vực, khi Việt Nam trở thành một mắt xích công nghiệp mới.
Năng lượng xanh và chuyển đổi xanh Việt Nam: bài toán 90 GW và cơ hội cho Pháp
Năng lượng xanh là mảng hợp tác mà Pháp nhìn thấy nhu cầu cấp bách và quy mô đủ lớn tại Việt Nam. Đại sứ Didier Le Bret cho biết tổng công suất điện lắp đặt của Việt Nam khoảng 90 GW, với kế hoạch tăng thêm khoảng 10%, tương đương 9 GW, để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế. Đây là con số cho thấy thị trường năng lượng Việt Nam không còn ở giai đoạn thử nghiệm, mà đã bước vào chu kỳ mở rộng công suất lớn, đòi hỏi nhiều nguồn như gió, mặt trời, thủy điện và hạt nhân.
Pháp có kinh nghiệm lâu năm trong thủy điện và công nghệ hạt nhân, nên dễ hiểu khi họ muốn tham gia sâu vào quá trình chuyển đổi xanh Việt Nam. Theo Đại sứ, năng lượng là yếu tố then chốt để các dự án công nghiệp vận hành hiệu quả, đồng thời nguồn cung năng lượng và nguyên liệu sẽ quyết định khả năng hình thành các ngành công nghiệp mới trong bối cảnh chuyển đổi xanh. Nếu Việt Nam biết tận dụng hợp tác kinh tế Pháp trong năng lượng xanh, lợi ích không chỉ là thêm vài nhà máy điện, mà là cơ hội nâng cấp chuỗi giá trị công nghiệp theo hướng ít phát thải hơn.
Triển vọng và điều kiện để hợp tác Pháp – Việt Nam đi vào chiều sâu
Các cuộc tiếp xúc cấp cao và làm việc với MEDEF International cho thấy Pháp không muốn đứng ngoài làn sóng chuyển đổi hạ tầng và chuyển đổi xanh Việt Nam, mà muốn trở thành đối tác công nghệ và tài chính dài hạn. Hai bên đã thống nhất tiếp tục duy trì trao đổi, tăng cường phối hợp giữa Bộ Công Thương, Đại sứ quán Pháp, MEDEF International và cộng đồng doanh nghiệp, nhằm triển khai hiệu quả các kết quả hợp tác đã đạt được và khai thác tốt hơn tiềm năng, thế mạnh của mỗi bên.
Tuy vậy, để hợp tác kinh tế Pháp trong hạ tầng đường sắt và năng lượng xanh thực sự đi vào chiều sâu, Việt Nam cần chủ động hơn ở ba điểm: xác định rõ danh mục dự án ưu tiên, xây dựng khung pháp lý ổn định cho đầu tư dài hạn, và yêu cầu ràng buộc chuyển giao công nghệ trong mọi thỏa thuận. Về phía Pháp, nếu muốn khẳng định vị thế tại một thị trường đang lên, họ phải chấp nhận mô hình cùng phát triển công nghiệp với Việt Nam, thay vì chỉ xuất khẩu công nghệ. Khi lợi ích được chia sẻ cân bằng hơn, đầu tư Pháp Việt Nam mới có cơ hội bền vững.
