Biểu tượng mới của sông Sài Gòn và cú hụt hẹn 2.9
Cầu đi bộ Sài Gòn là công trình kết nối bến Bạch Đằng với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, sử dụng nhịp cầu thép hình lá dừa nước dài 187m và kết cấu vòm hiện đại, hướng tới trở thành không gian công cộng biểu tượng bên sông Sài Gòn với làn cho người đi bộ, xe đạp và người khuyết tật. Câu chuyện của cầu đi bộ 1.000 tỷ đồng lúc này không chỉ là một dự án hạ tầng chậm tiến độ, mà là phép thử cho năng lực tổ chức các “siêu vận chuyển công trình” của thành phố. Hồi tháng 5, lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn thành hợp long, thông kỹ thuật dịp Quốc khánh 2.9 để kịp đưa nhịp sống mới lên mặt sông. Hôm nay, mốc hẹn ấy đã lỡ, bởi nhịp chính nặng hàng nghìn tấn vẫn nằm ở Vũng Tàu, chưa thể rời nhà máy.
Nhịp cầu lá dừa nước: từ nhà máy Vũng Tàu đến bài toán 3.000 tấn trên sông
Trái tim của cầu đi bộ Sài Gòn là nhịp chính hình lá dừa nước, dài 187m, với kết cấu vòm thép uốn lượn nặng khoảng 1.350 tấn, đặt trên hệ thống bệ đỡ khoảng 1.700 tấn, tổng cộng gần 3.000 tấn phải di chuyển trên sông. Một thông tin đáng trích dẫn là: “Nhịp chính dài hơn 187m, nặng khoảng 3.400 tấn được xem là hạng mục đặc biệt quan trọng.” Nhịp cầu thép này đang được gia công tại nhà máy ở Bà Rịa – Vũng Tàu, cách công trường khoảng 80km đường thủy, trước khi được lai dắt theo lộ trình qua sông Dinh, phao số 0 Vũng Tàu, luồng Soài Rạp rồi vào sông Sài Gòn. Trên tuyến hàng hải dày đặc tàu thuyền, việc vận chuyển công trình khổng lồ này đòi hỏi tính toán chi tiết về thủy triều, hành trình, phương tiện và phương án bảo đảm an toàn hàng hải.
Sà lan hiếm, thời tiết xấu: vì sao nhịp cầu chưa thể về bến Bạch Đằng?
Theo nhà đầu tư, sáng 25/8, kế hoạch lai dắt nhịp chính về bến Bạch Đằng cuối tháng 8 để hợp long và thông kỹ thuật buộc phải điều chỉnh. Nguyên nhân nằm ở sà lan Trung Nam S05 – phương tiện chuyên dụng hiếm hoi trong cả nước đáp ứng được yêu cầu kích thước và tải trọng cho khối kết cấu này. Sà lan hiện đang phục vụ các dự án dầu khí trọng điểm; thời tiết xấu trên biển làm chậm quá trình dỡ hàng, khiến việc bàn giao cho dự án cầu đi bộ bị lùi lại. Dù đã tìm phương án thay thế, Vietranstimex khẳng định chưa có phương tiện khác đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật và pháp lý để vận chuyển. Một câu cần ghi nhớ: “Sà lan Trung Nam S05 dự kiến sẵn sàng bàn giao tại Vũng Tàu vào khoảng ngày 20/9/2026, nhưng mốc thời gian này vẫn có thể thay đổi theo tình hình thực tế.” Nghĩa là, tiến độ cầu đi bộ Sài Gòn hiện bị “neo” bởi một phương tiện duy nhất.
Chạy nước rút trên bờ, chờ nhịp cầu trên sông
Trong khi nhịp lá dừa nước chưa về đến bến Bạch Đằng, công trường hai bên bờ đang bước vào giai đoạn chạy nước rút. Các trụ cầu và cầu dẫn trên cả phía trung tâm và phía Thủ Thiêm đã cơ bản thành hình; máy móc, nhân lực được dồn tối đa để hoàn thiện những hạng mục còn lại. Nhà đầu tư cho biết đang chủ động chuẩn bị nhân lực, thiết bị, phương án kỹ thuật để có thể triển khai ngay khi sà lan được bàn giao, từ khâu lai dắt đến lắp dựng và hợp long nhịp cầu chính. Dù vậy, mọi mốc tiến độ mới chỉ có thể xác định sau khi phương án vận chuyển được các bên thống nhất và được cơ quan hàng hải phê duyệt. Nói cách khác, công trình đang chạy hết tốc lực ở phần việc nằm trong tầm tay, nhưng vẫn phải chờ “cửa ải” logistics trước khi hoàn thiện biểu tượng mới bên sông.
Ý nghĩa của một cây cầu đi bộ: hơn cả chuyện về đích đúng hẹn
Cầu đi bộ hình lá dừa nước không chỉ là một nhịp cầu thép hiện đại, mà là tuyên ngôn về cách thành phố muốn sử dụng không gian công cộng ven sông. Khi hoàn thành, cầu sẽ kết nối trực tiếp bến Bạch Đằng với Thủ Thiêm, bổ sung không gian mở cho người đi bộ, tạo thêm tầm nhìn thoáng ra sông và điểm nhấn kiến trúc ở trung tâm đô thị. Thiết kế vòm thép không gian theo hình tượng lá dừa nước – hình ảnh đặc trưng Nam Bộ – kết hợp làn dành cho xe đạp, người khuyết tật và khả năng phục vụ xe cứu thương trong tình huống khẩn cấp. Những chậm trễ hiện tại cho thấy: khi một thành phố muốn làm những công trình khác biệt, thách thức không chỉ nằm ở bản vẽ, mà còn ở năng lực tổ chức vận chuyển công trình, điều phối chuỗi cung ứng hiếm và chịu rủi ro thời tiết. Cách TPHCM xử lý “ca” cầu đi bộ Sài Gòn sẽ là bài học quan trọng cho các dự án biểu tượng sau này.
