Cầu đi bộ Sài Gòn: Biểu tượng mới bị “níu chân” bởi một mắt xích logistics
Cầu đi bộ Sài Gòn bắc qua sông Sài Gòn là một công trình hạ tầng công cộng hiện đại, kết nối trung tâm TPHCM với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, được thiết kế theo hình tượng lá dừa nước và mang tham vọng trở thành điểm nhấn cảnh quan ven sông lẫn không gian đi bộ mới cho người dân. Khởi công từ tháng 3.2025, cây cầu nằm giữa cầu Ba Son và hầm vượt sông Sài Gòn, được kỳ vọng hoàn thành vào dịp Quốc khánh, song kế hoạch hợp long đã phải điều chỉnh. Điều này khiến dự án hạ tầng TPHCM mang tính biểu tượng bị kéo chậm, không phải vì thiếu ý chí hay thiết kế, mà vì một khâu vận chuyển duy nhất – sà lan chuyên dụng – chưa xuất hiện đúng hẹn.
Nhịp cầu lá dừa khổng lồ và nút thắt mang tên Trung Nam S05
Trái tim của cầu đi bộ Sài Gòn là nhịp chính hình lá dừa nước, kết cấu vòm thép uốn lượn dài 187 m, nặng gần 1.350 tấn, đặt trên hệ bệ đỡ khoảng 1.700 tấn, tổng cộng gần 3.000 tấn kết cấu cần được lai dắt từ nhà máy tại Khu công nghiệp Đông Xuyên ở Vũng Tàu về hai mố cầu đã xây dựng ở TPHCM. Theo nhà đầu tư, kế hoạch lai dắt, hợp long và thông kỹ thuật cuối tháng 8.2026 phải lùi lại vì phương tiện chuyên dụng chưa được bàn giao đúng hẹn. "Hiện cả nước chỉ có hai phương tiện đáp ứng yêu cầu này, trong đó có sà lan Trung Nam S05" – việc phụ thuộc gần như tuyệt đối vào một sà lan khiến toàn bộ dự án bị treo chỉ vì một mắt xích vận tải.
Khi thời tiết xấu, dự án trọng điểm khác và lịch hạ tầng TPHCM va vào nhau
Lý do nghe qua rất kỹ thuật: sà lan Trung Nam S05 hiện đang phục vụ các dự án dầu khí trọng điểm, thời tiết xấu trên biển làm chậm quá trình dỡ hàng tại mỏ, kéo theo thời điểm bàn giao phương tiện cho cầu đi bộ bị lùi lại. Nhà vận chuyển cho biết đã tìm phương án tàu thay thế, nhưng các yêu cầu kỹ thuật và pháp lý khiến chưa có phương tiện nào khác phù hợp. Theo thông báo mới, sà lan dự kiến chỉ sẵn sàng bàn giao tại Vũng Tàu vào khoảng ngày 20/9/2026, và mốc này vẫn có thể tiếp tục điều chỉnh tùy thực tế. Nói cách khác, lịch trình của một dự án hạ tầng TPHCM đang “sống chung” với rủi ro thời tiết, sự ưu tiên của các dự án khác và khả năng điều phối một nguồn lực hiếm hoi – sà lan chuyên dụng.
Tác động đến chiến lược hạ tầng ven sông và bài học quản lý
Dù nhà đầu tư khẳng định đang chuẩn bị sẵn nhân lực, thiết bị và phương án kỹ thuật để triển khai ngay khi sà lan được bàn giao, nhằm rút ngắn thời gian chậm trễ và hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ chung, thực tế là cây cầu đi bộ Sài Gòn đã mất một cột mốc quan trọng: hợp long đúng dịp lễ lớn. Với vai trò kết nối trung tâm thành phố và Thủ Thiêm, tạo không gian công cộng mới, cây cầu không chỉ là một dự án hạ tầng TPHCM mà còn là phép thử về khả năng tổ chức, phối hợp của cả hệ thống. Nhịp cầu lá dừa bị chậm không làm dự án đổ vỡ, nhưng cho thấy nếu chiến lược hạ tầng ven sông phụ thuộc quá nhiều vào vài tài sản đặc thù mà thiếu kế hoạch dự phòng, những cú trễ kỹ thuật sẽ tiếp tục làm chậm nhịp phát triển đô thị.
