Mỳ Quảng Đà Nẵng: từ tô mỳ bình dân đến biểu tượng di sản
Ngày hội tôn vinh mỳ Quảng tại đình Nại Nam, phường Hòa Cường, Đà Nẵng là sự kiện ẩm thực nhằm khẳng định mỳ Quảng Đà Nẵng như một di sản ẩm thực đặc trưng Trung Bộ, đồng thời nâng món ăn dân dã này lên vị thế biểu tượng văn hóa và điểm nhấn du lịch trong chiến lược xây dựng thương hiệu thành phố. Ý nghĩa lớn nhất của ngày hội nằm ở việc công khai coi mỳ Quảng là tài sản văn hóa sống, cần được bảo tồn, nghiên cứu và quảng bá, thay vì chỉ xem đó là món ăn đường phố phục vụ nhu cầu thường nhật của người dân và du khách. Theo Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực TP Đà Nẵng (DCCA), Ngày hội “Tôn vinh mỳ Quảng – Tinh hoa Ẩm thực Xứ Quảng 2026” sẽ diễn ra trong hai ngày 14 và 15/8 tại đình Nại Nam, thuộc Cung Thể thao Tiên Sơn, phường Hòa Cường. Đây không đơn thuần là một ngày hội ẩm thực; đó là tuyên ngôn của Đà Nẵng về tinh hoa ẩm thực Quảng, về cách một thành phố du lịch quyết định xây dựng bản sắc từ chính những gì gần gũi nhất. Khi một tô mỳ được gắn nhãn di sản ẩm thực, câu chuyện không còn ở bữa ăn ngon, mà là ở lịch sử, lối sống và hệ tri thức dân gian mà tô mỳ mang theo.
Ngày hội ẩm thực tại đình Nại Nam: nơi thương hiệu gặp di sản
Điểm đáng kể nhất của Ngày hội “Tôn vinh mỳ Quảng – Tinh hoa Ẩm thực Xứ Quảng 2026” không phải số lượng hoạt động, mà là cách Đà Nẵng đưa toàn bộ hệ sinh thái mỳ Quảng vào một sân chơi chung. DCCA mời các cơ sở mỳ Quảng, nhà hàng, khách sạn, cơ sở kinh doanh ẩm thực, nghệ nhân và các thương hiệu truyền thống lẫn sáng tạo tham gia. Điều đó cho thấy quan điểm: di sản ẩm thực không nằm trong bảo tàng, mà sống trong từng quán ăn, bếp nhà, khách sạn và thương hiệu đang phục vụ thực khách mỗi ngày. Trong hai ngày 14–15/8, đình Nại Nam sẽ là trung tâm của ngày hội ẩm thực với lễ khai mạc, lễ tôn vinh các thương hiệu mỳ Quảng tiêu biểu, không gian trải nghiệm và thưởng thức, khu trưng bày sản phẩm OCOP, đặc sản xứ Quảng và nguyên liệu đặc trưng. Du khách có thể xem các nghệ nhân, đầu bếp trình diễn chế biến mỳ Quảng, thưởng thức ngay tại chỗ, đồng thời tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa, biểu diễn nghệ thuật và xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch ẩm thực. Khi thương hiệu mỳ Quảng được xướng tên trên sân khấu, đó là lúc street food chính thức bước vào không gian tôn vinh như những di sản văn hóa khác.
Tinh hoa ẩm thực Quảng: tô mỳ kể chuyện lịch sử và bản sắc
Để hiểu vì sao một ngày hội mỳ Quảng lại được coi là cột mốc, phải nhìn vào chiều sâu văn hóa của món ăn này. Mỳ Quảng là món ăn đặc trưng của vùng đất Quảng Nam – Đà Nẵng, là biểu tượng văn hóa, phản ánh lịch sử, lối sống và sự sáng tạo của người dân xứ Quảng. Mỗi tô mỳ là cuộc đối thoại giữa đồng đất và con người: sợi mỳ từ hạt lúa, rau sống từ vườn quê, nước dùng từ sản vật sông biển, tất cả là tiểu sử thu nhỏ của vùng Trung Bộ khắc nghiệt nhưng tràn đầy sáng tạo. Không phải ngẫu nhiên mà món ăn này được công nhận là một dạng di sản ẩm thực gắn với tri thức dân gian của vùng đất Quảng Nam. Mỳ Quảng hội tụ giá trị ẩm thực đặc sắc của xứ Quảng, có nhiều biến tấu và có thể “chiều” được tất cả các kiểu khách. Người ăn tìm thấy trong đó sự dân dã nhưng hàm chứa cả diễn trình lịch sử hình thành, hệ tri thức dân gian, lễ nghi và kinh nghiệm chế biến tích lũy hàng trăm năm. Khi một món ăn có khả năng kể lại câu chuyện vùng đất theo cách sống động và ngon miệng như thế, việc đưa nó vào ngày hội ẩm thực và coi như di sản là bước đi hợp lý, thậm chí là cần thiết.
Từ ngày hội thường niên đến thương hiệu “Đà Nẵng – điểm đến ẩm thực”
Đà Nẵng không giấu tham vọng biến Ngày hội tôn vinh mỳ Quảng thành hoạt động thường niên, làm nền cho chiến lược xây dựng thương hiệu “Đà Nẵng – Điểm đến của ẩm thực đặc sắc Việt Nam”. Đây là lựa chọn táo bạo nhưng đúng hướng: thay vì chạy theo những xu hướng ẩm thực ngoại nhập, thành phố chọn củng cố di sản bản địa và biến nó thành lợi thế cạnh tranh. Ngày hội không chỉ quảng bá hình ảnh mà còn khuyến khích các cơ sở kinh doanh nâng cao chất lượng, gìn giữ hương vị truyền thống và phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hội nhập. Trong chuỗi sự kiện, hội thảo chuyên đề “Mỳ Quảng – Tinh hoa ẩm thực xứ Quảng trong phát triển du lịch và kinh tế địa phương” diễn ra lúc 14 giờ ngày 11/8 tại UBND phường Hòa Cường, 388 Núi Thành. Hội thảo quy tụ nhà quản lý, chuyên gia văn hóa – ẩm thực, doanh nghiệp du lịch, nhà hàng để thảo luận định hướng bảo tồn, phát triển và nâng tầm thương hiệu mỳ Quảng trong bối cảnh kinh tế sáng tạo. Ở đây, mỳ Quảng không còn là món ăn, mà là “case study” cho cách một thành phố dùng di sản ẩm thực để thiết kế tương lai du lịch.
Khi di sản bước xuống phố: kết luận cho một ngày hội đáng chờ
Nhìn toàn cảnh, Ngày hội tôn vinh mỳ Quảng tại đình Nại Nam là thông điệp rất rõ của Đà Nẵng: di sản ẩm thực phải sống trong đời thường, phải có doanh nghiệp, nghệ nhân, nhà hàng, khách sạn cùng tham gia để tiếp tục phát triển. Việc phát động chương trình “Tôn vinh thương hiệu mỳ Quảng đặc sắc Đà Nẵng 2026” và gửi lời mời đến các cơ sở kinh doanh ẩm thực, nhà hàng, khách sạn, nghệ nhân đăng ký tham gia cho thấy thành phố đang xây dựng một mạng lưới bảo vệ di sản bằng chính cơ chế thị trường. Khi thương hiệu mạnh gắn với di sản ẩm thực, cả cộng đồng cùng hưởng lợi: du khách có thêm lý do đến; người địa phương có thêm niềm tự hào; doanh nghiệp có thêm câu chuyện để kể. Ngày hội ẩm thực này vì thế xứng đáng được coi là cột mốc: lần đầu, một món ăn bình dân như mỳ Quảng Đà Nẵng được đặt vào trung tâm của chiến lược du lịch và kinh tế sáng tạo. Từ đây, mỗi tô mỳ Quảng bày ra không chỉ là một phần bữa sáng, mà là một lát cắt của bản sắc Trung Bộ, là lời mời gọi đến với tinh hoa ẩm thực Quảng trong hình hài một thành phố đang chuyển mình.
