TP.HCM muốn gì từ AI: không chỉ là công cụ, mà là chiến lược phát triển
Chiến lược AI TP.HCM là định hướng biến trí tuệ nhân tạo và các công nghệ liên quan thành hạ tầng cốt lõi cho quản trị đô thị, từ giao thông, chống ngập, môi trường đến y tế, dịch vụ công và an toàn hạ tầng, qua đó nâng năng suất, chất lượng sống và sức cạnh tranh của thành phố trong khu vực. Điểm đáng nói là TP.HCM không tiếp cận AI như một xu hướng thời thượng, mà như một trục phát triển dài hạn gắn với công nghệ lượng tử, an ninh mạng và dữ liệu đô thị. Khi ĐHQG TP.HCM và FPT cùng xuất hiện trong cùng một diễn đàn, thông điệp khá rõ: nếu không chủ động định hình, thành phố sẽ chỉ là người dùng đi sau, chứ không thể trở thành nơi đặt chuẩn cho thế hệ công nghệ mới.
ĐHQG TP.HCM: Lấy bài toán đô thị làm phòng thí nghiệm sống cho AI
Điểm mạnh nhất của ĐHQG TP.HCM không phải là vài phòng lab hiện đại, mà là cách họ đặt bài toán đô thị làm trung tâm cho nghiên cứu và ứng dụng. Thay vì nghiên cứu xa rời thực tế, các nhóm được yêu cầu xuất phát từ tắc đường, ngập nước, ô nhiễm không khí, áp lực bệnh viện hay an ninh mạng của một siêu đô thị. Theo ĐHQG TP.HCM, năm 2025 đơn vị này đã thực hiện 1.237 hợp đồng dịch vụ khoa học và công nghệ với tổng giá trị hơn 270 tỉ đồng, cho thấy năng lực kết nối nghiên cứu với thị trường là có thật, không chỉ nằm trên giấy. Sáu nhóm ưu tiên – từ giao thông, logistics thông minh đến giám sát hạ tầng – nếu được gắn với phân tích dữ liệu thành phố một cách có hệ thống, sẽ tạo ra nền tảng tri thức mà các doanh nghiệp công nghệ rất khó tự xây từ đầu.
FPT và tham vọng biến TP.HCM thành “customer zero” cho AI và công nghệ lượng tử
FPT nhìn TP.HCM không chỉ là thị trường, mà là nơi thử nghiệm đầu tiên – “customer zero” – cho AI và công nghệ lượng tử. Lập luận của họ khá thuyết phục: thành phố có lượng dữ liệu khổng lồ từ một nền kinh tế năng động, dân số trẻ, giao dịch số dày đặc; đồng thời sở hữu những bài toán hạ tầng, logistics, năng lượng và nhân lực đủ khó để buộc công nghệ phải chứng minh giá trị. Trong bối cảnh thế giới đã đi trước rất xa ở nhiều mảng, FPT chủ trương tập trung vào các công nghệ mới như máy tính lượng tử, Physical AI, dữ liệu lớn và an ninh mạng – nơi khoảng cách còn có thể rút ngắn. Nếu TP.HCM dám chấp nhận rủi ro có kiểm soát, các giải pháp tối ưu bằng lượng tử hay AI tích hợp thế giới vật lý hoàn toàn có thể được thử nghiệm ở quy mô đô thị, rồi nhân rộng ra ngoài.
Công nghệ chủ quyền và dữ liệu: điều kiện để TP.HCM không bị khóa trong “hộp đen” ngoại
Cả ĐHQG TP.HCM lẫn FPT đều nhấn mạnh một điểm: nếu không có chiến lược công nghệ chủ quyền, thành phố sẽ phụ thuộc vào nền tảng ngoại, từ mô hình AI đến hạ tầng đám mây. Xu hướng công nghệ chủ quyền, khả năng chống chịu và an ninh quốc gia đang nổi lên ở châu Âu và châu Á, và đây là cơ hội hiếm để TP.HCM đi cùng làn sóng này thay vì đứng ngoài. Cốt lõi nằm ở quản trị dữ liệu: thành phố phải xây dựng được kho dữ liệu dùng chung, chuẩn hóa, có cơ chế chia sẻ an toàn, thay vì để dữ liệu phân mảnh trong từng sở ngành. Khi đó, phân tích dữ liệu thành phố không chỉ phục vụ báo cáo, mà trở thành “nhiên liệu” cho các mô hình AI nội địa, giúp Việt Nam không bị khóa trong các “hộp đen” thuật toán của bên ngoài.
Kết luận: Muốn thành phố thông minh, TP.HCM phải dám làm khách hàng khó tính đầu tiên
Thành phố thông minh không phải là vài ứng dụng di động hay camera nhận diện khuôn mặt, mà là cách một đô thị tổ chức lại hạ tầng, dịch vụ công và ra quyết định dựa trên dữ liệu và thuật toán. TP.HCM đang có cơ hội hiếm: dữ liệu dồi dào, bài toán thực tế đa dạng, quyết tâm chính trị và sự đồng hành của những người chơi lớn như ĐHQG TP.HCM và FPT. Nhưng cơ hội chỉ thành lợi thế nếu thành phố dám đóng vai “khách hàng số 0”: chấp nhận thử nghiệm, chấp nhận sai, đặt ra yêu cầu cao và buộc các giải pháp AI, công nghệ lượng tử phải giải quyết được vấn đề thật. Nếu làm được, TP.HCM không chỉ mua công nghệ, mà cùng tạo ra công nghệ – và đó mới là cách giữ vị thế trong kỷ nguyên AI.
